Commentaar: Barghouti

Tegen de achtergrond van de steeds fellere strijd tussen Fatah en Hamas gaan er in Israel stemmen op om de gevangen leider van de Aqsa Martelarenbrigades, Marwan Barghouti, vrij te laten. De meest recente oproep kwam van de Israelische minister van Milieu, Gideon Ezra. Ezra behoort tot Olmerts Kadima partij en is oud-onderdirecteur van de inlichtingendienst Shin Bet. Eerder had onderminister van Defensie, Sneh, al gepleit voor amnestie.
door Ronny Naftaniel

Volgens Gideon Ezra kan de vrijlating van de populaire Palestijnse leider de positie van Hamas aantasten en die van president Abbas versterken. “Als we uiteindelijk in de Palestijnse gebieden een burger en geen religieuze regering wensen, dan moeten we daaraan een bijdrage leveren”, aldus Ezra. Amnestie zou volgens Ezra ook de vrijlating van de in juni door Hamas gekidnapte Israelische soldaat, Gilad Shalit kunnen bespoedigen. Bij alle voorstellen tot gevangenenruil werd steeds weer de naam van Barghouti genoemd.

Het is echter zeer de vraag of amnestie op dit moment het juiste signaal is. Allereerst is Barghouti niet zomaar een politieke activist, maar iemand die in 2004 tot vijfmaal levenslang is veroordeeld wegens het beramen van moordaanslagen op burgers. Onder zijn slachtoffers bevond zich ondermeer een Orthodox Griekse priester. Ten tweede is het twijfelachtig of Barghouti echt de positie van Abbas zou kunnen versterken. In 2006 werd de Al-Aksa-leider (zittend in de gevangenis) op de lijst van Fatah in het Palestijnse Parlement gekozen, maar aanvankelijk wilde hij met een eigen lijst aan die verkiezingen meedoen. Dit uit protest tegen de corruptie bij het Fatah-leiderschap. Het heeft er alle schijn van dat als Barghouti eenmaal vrijkomt, hij zich als een derde stroming zal presenteren. Die zal eerder afbreuk doen aan Abbas positie dan aan die van Hamas.

Ten derde is het moment slecht gekozen. Juist nu Fatah en Hamas met elkaar strijd leveren, moet Israel zich daarmee zo weinig mogelijk bemoeien. Als Israel werkelijk in Barghouti een geheim wapen ziet, die als een soort Mandela genoeg aanzien onder de Palestijnen geniet om het bestuur naar zich toe te trekken, past juist terughoudendheid. Immers elke Israelische steun aan Barghouti zou zijn onafhankelijkheid kunnen aantasten.

Duidelijk is dat Barghouti niet tot zijn dood in de Israelische gevangenis zal blijven zitten. Abbas heeft niet het eeuwige leven en Fatah heeft verjonging hard nodig. Maar de kunst is het juiste politieke moment en de geschikte condities voor zijn vrijlating te bepalen. Ook de geliquideerde Hamas leider Sheik Ahmed Yassin werd in het verleden door Israel onder druk van de omstandigheden voortijdig uit de gevangenis ontslagen. Die beslissing heeft voor Israel en de Palestijnen meer problemen veroorzaakt, dan opgelost.