Ben & Jerry’s zwicht voor druk activisten

IN ISRAEL / Door: LUUK SMIT / 20 jul 2021 BDS WESTELIJKE JORDAANOEVER

De Amerikaanse ijsverkopers besloten om geen handel meer te drijven met de Joodse nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Het besluit volgde op een periode van ruim een maand van afwezigheid op sociale media vanwege cyber-aanvallen van BDS-activisten. Het besluit van Ben & Jerry’s leidde tot felle reacties op sociale media, van zowel Israelis als Palestijnen.

Ben & Jerry’s staat bekend om hun progressieve standpunten over sociale vraagstukken. Zo mengt het bedrijf zich regelmatig in het publieke debat in de Verenigde Staten, onder meer door het uitbrengen van speciale smaken roomijs. Zo kwamen zij met de smaak ‘Pecan Resistance’ tijdens de Amerikaanse midterm-verkiezingen in 2018, in 2016 hadden zij de smaak ‘Empowermint ‘gericht op achtergestelde groepen in de samenleving en brachten zij ter ere van de Black Lives Matter-beweging verschillende soorten speciale smaken uit.

Vanwege gerichte, massale acties van BDS-activisten, voornamelijk op Instagram, heeft Ben en Jerry’s hun sociale mediakanalen ruim een maand stilgezet. Nu heeft Ben & Jerry’s de stilte verbroken en besloten om geen handel meer te drijven in de Joodse nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Opvallend is dat ze niet voor hun vertrouwde methode kozen, zoals zij eerder in de VS deden. De lopende licentie in Israel loopt nog tot 2022, pas daarna zal de beschikbaarheid van het roomijs daar veranderen.

In Israel waren er twee reacties: geschokt of laconiek. Vanuit de regering kwamen felle woorden, zo spraken zowel premier Naftali Bennett (Yamina) als alternatieve premier Yair Lapid (Yesh Atid) over ‘anti-Israelgedrag’ en zij stelden dat een boycot altijd zou falen. Bennett nam al snel contact op met de CEO van Unilever om zijn ongenoegen te uiten. Oppositieleider Benjamin Netanyahu (Likoed), bekend om zijn liefde voor roomijs, liet op Twitter weten dat het voor hem nu duidelijk welk ijs men niet moet kopen. De Israelische ambassadeur in de VS, Gilad Erdan, verklaarde dat hij met 35 staten in contact is wegens hun wetgeving tegen BDS. Israelische ondernemers zagen een kans en besloten hun eigen ijs op sociale media aan te prijzen, andere Israelis riepen al snel op om vanaf nu ijs van de concurrent Häagen-Days te kopen. 

Voor de BDS-activisten ging het besluit van de ijsmakers niet ver genoeg. Heel Israel zou moeten worden geboycot. Eenzelfde geluid kwam van een van de directieleden – Anuradha Mittal – van Ben & Jerry’s zelf, volgens haar zou het feit dat zij nog wel in Israel zullen handelen komen door druk van Unilever, de eigenaren van de ijsfabrikant. Zij noemde het besluit van Unilever zelfs een ‘misleiding’, daar zij blijkbaar zelf liever zag dat heel Israel geboycot zou worden door Ben & Jerry’s.

Deze affaire maakt twee zaken duidelijk: business gaat voor, ook wanneer het om roomijs gaat, en voor de BDS-beweging is heel Israel ‘bezet gebied’. Hun bewust vage verklaring dat ‘de bezetting moet stoppen’ wordt met deze actie weer kraakhelder, voor activisten stopt het niet bij de Groene Lijn. Sommigen vragen zich af of Ben en Jerry’s zich ook terugtrekken uit andere conflictgebieden en maken al vergelijkingen met onder andere de Westelijke Sahara en Noord-Cyprus.