Rondom het christelijke Paasfeest ontstond opnieuw de nodige kritiek op Israel. De kritiek kwam dit keer van het hoofd van de Rooms-Katholieke kerk in Israel: er zou steeds minder ruimte komen voor christenen in het land. De kritiek leek vooral gericht te zijn op de beperkingen voor de ceremonie van het Heilig Vuur in de Grafkerk. Er mocht maar een beperkt aantal mensen de kerk in en dat zou in strijd zijn met de status quo. Deze regel was echter vooral met het oog op de veiligheid: grote mensenmassa’s in een krappe omgeving met open vuur vraagt nu eenmaal om grote voorzichtigheid.
Daarnaast ging ook een aantal filmpjes rond waarop incidenten te zien waren van orthodoxe Joden die zouden spugen in de richting van christenen en christelijke gebouwen. Hoewel er wel degelijk zulke incidenten zijn geweest, geeft de kritiek toch een zeer ongemakkelijk gevoel. Waarom? De kritiek is onredelijk en niet goed gefundeerd.
Onredelijk
Als eerste heeft de kritiek een historisch beladen context. Wie wel eens in Yad Vashem is geweest of bijvoorbeeld deel twee leest van het drieluik “geschiedenis van de Joden” van de historicus Simon Schama kan er niet omheen: eeuwenlang heeft de kerk een zeer kwalijke rol gespeeld in het religieuze antisemitisme in Europa, dat tot in de 19e eeuw de boventoon voerde. Denk bijvoorbeeld aan de uitzetting van alle Joden uit Engeland in de 13e eeuw en Spanje in de 15e eeuw. Maar denk ook aan prominente kerkvaders, die nu nog steeds een grote rol spelen in het christelijk geloof, zoals Johannes Chrysostomos, die zeer anti-Joodse preken hield.
Helaas waren recent een aantal incidenten te zien waarbij sprake was van haat vanuit Joden richting christenen. Het zijn echter nog steeds incidenten. In Israel bestaat vrijheid van religie en het feit dat christenen kritiek kunnen leveren op Israel bewijst het democratische karakter van de staat. Opvallend is echter dat kritiek op omliggende landen, waar christenen veel minder vrijheden hebben, nauwelijks hoorbaar en zichtbaar is, terwijl daar de problemen vele malen groter zijn. Ook in de gebieden die onder controle staan van de Palestijnse Autoriteit laat de godsdienstvrijheid voor christenen regelmatig flink te wensen over. Waarom dan toch elke keer zo luid die kritiek op Israel? Wil men zo graag meezingen in het koor van Israëlkritiek, om maar niet uit de toon te vallen?
Slecht gefundeerd
De kritiek is daarnaast ook slecht gefundeerd. Een groot deel is gebaseerd op filmpjes van de incidenten die rondgaan op sociale media. Het gaat dan vooral om veel spuugfilmpjes: korte fragmenten zonder verdere context, waarbij te zien is dat Joden christenen bespugen. Dit moet dan bewijzen dat christenen het zwaar hebben in Israel. Als later dan blijkt dat de filmpjes toch niet zo zwart/wit waren als werd geschetst, was het kwaad inmiddels geschied en had de beeldvorming zijn werk alweer gedaan. In een van de filmpjes wordt bijvoorbeeld van tevoren “Heil Hitler” geroepen, voordat er gespuugd wordt.
Conclusie
De antichristelijke incidenten die er zijn geweest moeten we scherp veroordelen. Maar de kritiek hierop moet wel redelijk blijven en bovendien onderbouwd worden met goede cijfers over de aantallen. Vage, contextloze filmpjes die op social media viral gaan dragen niet bij aan een constructieve discussie. En, zeer belangrijk: laten we bij het leveren van kritiek ook vooral de christelijke/Europese geschiedenis niet vergeten.