Gilad Shalit vrij

Gilad Shalit is eindelijk vrij na ruim 1900 dagen, vijf jaar, gevangenschap in Gaza, afgesloten van de buitenwereld.

Hij zou al dinsdagavond overgebracht zijn van Gaza naar Caïro, in afwachting van de vrijlating van gevangenen uit Israelische gevangenissen. Volgens de deal die premier Benjamin Netanyahu sloot met Hamas zal Israel in ruil voor Shalit 1027 Palestijnse gevangenen vrijlaten. Sommigen zitten een straf uit van meerdere malen levenslang voor moord op Israelische burgers.

Shalit werd op 25 juni 2006 op Israelisch grondgebied door Hamas gekidnapt en heeft sindsdien geen contact gehad met de buitenwereld – ook niet zijn familie en zelfs niet met het Rode Kruis .Dit is in strijd met de internationale humanitaire regels.

Gilad Shalit bijgestaan door zijn vader (r), Netanyahoe (l) en Barak (l). Volgens Israelische legerartsen is Shalit ondervoed en heeft hij te weinig zonlicht gehad. Israelische legerchef Gantz: “We zullen de familie bijstaan en op weg helpen naar een normaal bestaan.”

Grote protestacties, benefietconcerten, gebedsrally’s en andere evenementen zijn in de afgelopen vijf jaar over de hele wereld georganiseerd om de aandacht van wereldleiders te vestigen op Shalits gevangenschap. Shalits ouders kamperen al maandenlang voor de ambtswoning van premier Netanyahu, zodat hij de soldaat niet zal vergeten. Woensdag begonnen zij met het afbreken van de tent. Netanyahu heeft van Hamas toen bewijs gekregen dat Shalit nog leeft, door middel van een filmpje waarin hij een actuele krant voorleest.

De deal wordt toegejuicht door velen: Shalit is een symbolisch begrip geworden in Israel en daarbuiten. Ook anderen vieren echter feest: in Gaza en op de Westoever werd de deal gevierd als een ‘overwinning voor Hamas’.

De 1027 gevangenen, die allemaal veroordeeld waren wegens terrorisme, zullen in twee fasen worden vrijgelaten. In de eerste fase zijn er 450 vrij gelaten die werden bepaald door Hamas: 280 van hen zitten levenslang vanwege moord of medeplichtigheid aan moord. 131  van hen zijn terug gekeerd naar Gaza, 96 naar de Westoever, 14 naar Jeruzalem en 6 naar andere plaatsen in Israel. 203 gevangenen die afkomstig zijn van de Westoever worden verbannen naar Gaza. In fase twee worden 550 gevangenen vrijgelaten, waaronder vrouwen en minderjarigen – deze lijst zou door Israel bepaald kunnen worden. Van de 1027 zullen 40 verbannen worden naar het buitenland.

De deal versterkt Hamas’ positie en verzwakt die van de president van de Palestijnse Autoriteit, Mahmoud Abbas, en zijn premier Salam Fayyad. Het is mogelijk dat Netanyahu hoopt op deze manier Abbas te dwingen in te stemmen met vredesonderhandelingen. Abbas werd nauwelijks twee weken geleden binnengehaald op de Westoever als held door het indienen van zijn aanvraag bij de VN voor een officiële Palestijnse staat. Dit verzwakte Hamas’ positie, maar de Shalit-deal draait de rollen om. Door de bemiddelingsrol die Egypte heeft gespeeld, versterkt dat land ook zijn positie in het Midden-Oosten, die verzwakt was door de revolutie en de chaos die daarop volgde.

De Israelische gevangenisautoriteiten verwachtten onrust in de gevangenissten wanneer gevangenen erachter komen dat zij geen onderdeel zijn van de deal en dus niet vrijgelaten worden. Vorige week werd nog gevreesd dat Marwan Barghouti, Abdullah Barghouti, Ibrahim Hamed and Ahmed Sa’adat ook vrij zouden komen, maar dat bleek niet het geval. Marwan Barghouti zit vijf maal levenslang uit voor de moord op vijf Israeli’s en veertig jaar voor pogingen tot moord – hij was verantwoordelijk voor 37 aanslagen. Ook was hij een van de leiders van de Eerste en de Tweede Intifada.

De uitwisseling tussen Gilad Shalit en een eerste groep Palestijnse gevangenen vond vanochtend plaats. Hieronder de eerste beelden van een vrijgelaten Gilad Shalit op de Egyptische televisie: