Groeten uit Nes Ammim

Tijdens de oorlog in Libanon werd Noord-Israel wekenlang door Hezbollah met raketten bestookt. Dat gold ook voor het christelijke dorp Nes Ammim (‘Teken voor de Volkeren’) in Noord-West Galilea. Nes Ammim werd in 1960 opgericht door een christelijke Nederlander en een joodse Israeli.

Opgericht om de bewoners, christelijke vrijwilligers uit Europa, bewust te maken van de geschiedenis van antisemitisme binnen het christendom; solidariteit te betuigen met de staat Israel; niet om zending te bedrijven maar om heel praktisch het gesprek met de Joodse omgeving aan te gaan. Sinds oktober 2002 is Nes Ammim ook dienstbaar aan de ontmoeting tussen Joden en Arabieren. Jacobi Vlaming, medewerkster van het Centraal Joods Overleg (CJO), woonde en werkte van 1998 tot 2000 en in 2002 in Nes Ammim. Midden in de Libanonoorlog nam zij haar vakantiedagen op en keerde zij terug, om de inwoners van haar in de vuurlinie gelegen oude woonplaats een hart onder de riem te steken en waar mogelijk te helpen. Hieronder een verslag van haar ervaringen.

Naar aanleiding van de mede door CIDI georganiseerde manifestatie ‘Tegen terreur, voor een veilig Israel’, had ik telefonisch contact met Nes Ammimers. Daaruit begreep ik dat er behoefte was aan meer mensen in het dorp. Uit contact met de personeelsmanager bleek dat er ook voldoende werk was. Na kort en hevig getwijfeld te hebben ben ik gegaan. Mijn eerste dagen in Nes Ammim waren hectisch. Ik leerde alle inwoners van het dorp kennen, ondertussen wennend aan de vallende katjoesja’s en bijbehorend alarm en geren. Toen ik aankwam was er geen alarm, er vielen geen katjoesja’s. Er waren alleen verhalen daarover van de taxichauffeur die mij naar Nes Ammim bracht, het mij verwelkomende echtpaar in Nes Ammim, en mijn Israelische buurjongen. De gang van zaken als het alarm zou gaan was daarom nog abstract. Ik wist alleen dat doorgaans de eerste ‘s ochtends om 6 uur vielen. De eerste nacht sliep ik dus niet, maar was ik alleen maar in gespannen afwachting van het ‘uur U’, 6 uur. Het was echter een stille ochtend. Geen katjoesja’s. Ik begreep gelijk wel de psychologie achter de katjoesja’s. Het maakt niet uit of ze wel of niet vallen. Je bent altijd enigszins angstig dat ze zouden kunnen vallen.

Er waren ook uren dat er geen katjoesja’s insloegen, en dat ook de bombardementen van het Israelische leger niet te horen waren. Maar echt normaal werd alles ook in die uren niet. Ik leefde van alarm naar alarm eerder dan van rust naar rust. Alsof het eerder rustgevend is dat die raketten dan tenminste vallen. Dan weet je ‘t zeker. Voor veel Nes Ammimers en Israeli’s was het alarm al een routine. Voor mij werd het dat ook. Pas terug in Nederland merkte ik hoeveel spanning er achter die routine zat. Die spanning verdwijnt nu weer.

Het leven ging door
Terugkijkend ben ik onder de indruk van de over het algemeen laconieke standvastigheid van de huidige bewoners van Nes Ammim. Ondanks alles werden de dagelijkse werkzaamheden zo goed en zo kwaad als het ging voortgezet. Er werd schoongemaakt, gegeten (toen de kok niet meer durfde te komen kookten de inwoners zelf), in de tuin gewerkt, technische storingen verholpen, gevolleybald en gepraat en gedanst in de bar. Ook de ideologie bleef levend, er waren, zoals altijd, lezingen over het jodendom en er waren gesprekken over het christendom.

Sinds kort huren ook Israeli’s huizen in Nes Ammim. Tussen de Europese vrijwilligers en de Israeli’s is vrij veel contact. Gesprekken met één van hen, een voormalig Israelisch soldaat, raakten mij zeer. Voor mij waren twee weken Nes Ammim heftig. Maar een veel langere blootstelling aan dit soort spanning, of het daadwerkelijk betrokken zijn bij een oorlog, is natuurlijk nog iets heel anders.

Hoop voor de toekomst
Nes Ammim zit momenteel in een moeilijke positie. De oorlog zorgt voor een financi?le strop (geen gasten in het door Nes Ammim geëxploiteerde hotel), en een tekort aan nieuwe vrijwilligers. Nu de rust is weergekeerd, groeit de hoop op een betere toekomst, voor Noord-Galilea in het algemeen en voor Nes Ammim in het bijzonder. Geïnteresseerden raad ik aan eens op www.nesammim.nl te kijken, en vervolgens ook vooral daadwerkelijk naar Nes Ammim toe te gaan. Als vrijwilliger, of als gast in het hotel. Zelf ben ik graag bereid om informatie over Nes Ammim te geven. U kunt mij bereiken via CIDI.

Jacobi Vlaming