Nieuwe wet maakt Israelhaat de norm in Irak

IN MIDDEN-OOSTEN / Door: JOS HUMMELEN / 1 jun 2022 ANTISEMITISME IRAK

Iraakse parlementariërs hebben een wet aangenomen die normalisering van de banden met Israel strafbaar stelt. Sterker nog: alle relaties, inclusief zakelijke banden, kunnen worden bestraft met de doodstraf of levenslange gevangenisstraf. Honderden Irakezen verzamelden zich in het centrum van Bagdad om de nieuwe wet te vieren en riepen anti-Israelische leuzen.

Irak

Irakezen gingen de straat op om de overwinning van Muqtada al-Sadr te vieren. Foto: WikimediaCommons.

De invloedrijke sjiitische geestelijke Muqtada al-Sadr is de drijvende kracht achter deze nieuwe wet. Zijn antiwesterse partij behaalde vorig jaar een grote verkiezingsoverwinning. De retoriek die Al-Sadr hanteert, heeft veel overeenkomsten met het narratief van de sjiitische geestelijke leiders in Iran en is sterk gekant tegen Amerika en Israel. De wet werd met een sterke meerderheid aangenomen: 275 van de 329 parlementariërs stemde vóór. Momenteel verkeerd de Iraakse politiek in een impasse, waarbij er voor essentiële nieuwe wetgeving geen meerderheid gevonden kan worden.

Het is onduidelijk hoe de wet zal worden uitgevoerd, aangezien Irak Israel niet heeft erkend sinds de oprichting van het land in 1948. De twee naties hebben geen diplomatieke betrekkingen. Het is onmogelijk voor Iraakse burgers en bedrijven om Israel aan te doen.

Rijke geschiedenis verwezen naar de prullenmand

Joden kennen een uitgebreide geschiedenis in Irak, vanaf de tijd dat dit het koninkrijk Babylon vormde. Vanaf het moment dat Joden werden meegevoerd naar Babylonië zijn er Joodse gemeenschappen geweest, voor zo’n 2600 jaar. Van de Babylonische periode tot de twintigste eeuw bloeide Irak uit als een centrum van Joods onderwijs. Na de val van Jeruzalem (in 70 n. Chr.) nam het koninkrijk veel vluchtelingen op, uit het huidige Israel, en werd het het centrum van de besluitvorming in Joodse zaken. De Joodse gemeenschap overleefde onder andere de Perzen, verschillende kalifaten, de Mongoolse hordes en de Ottomanen.

Het Europese antisemitisme werd rond de Tweede Wereldoorlog geïmporteerd en “Allah in de hemel, Hitler op aarde” werd een populaire spreuk, ook in Irak. Joden werden gezien als het verlengstuk van de Britse overheerser, waardoor Bagdad een eigen ‘Kristallnacht‘ kent: tijdens een tweedaagse pogrom werden 180 Joden vermoord en 2000 gewond raakten. 

De Joden van Bagdad hebben hun vertrouwen nooit helemaal herwonnen. De Joodse angsten werden werkelijkheid toen Irak zich in 1948 aansloot bij de staten van de Arabische Liga die ten strijde trokken om de oprichting van Israel te stoppen. Toen ze verloren, richtten zowel gewone mensen als ambtenaren hun woede weer op de Joden thuis.

Klimaat van antisemitisme

De wet komt enkele maanden nadat een conferentie werd gehouden in Noord-Irak. Daar klonk juist een sterk pleidooi voor normalisering van de banden met Israel. Koerdistan volgde het voorbeeld van andere Arabische landen die de door de VS tot stand gebrachte Abraham-akkoorden over normalisering van de betrekkingen met Israel ondertekenden en ziet meer brood in normalisatie. 

De Amerikanen hebben stevig gereageerd op de nieuwe wet. Vanuit het ministerie van Buitenlandse Zaken klonk dat deze wet een “klimaat van antisemitisme” ondersteund. De Amerikanen schetsen een scherp contrast: “Deze wetgeving staat in schril contrast met de vooruitgang die de buurlanden van Irak hebben geboekt door bruggen te bouwen en de betrekkingen met Israel te normaliseren, waardoor nieuwe kansen voor mensen in de hele regio worden gecreëerd.” Irak zit zodoende veel meer op het spoor van landen als Iran en Libanon.

Meer weten over Israel in het Midden-Oosten? Luister naar Mizrach, dé Nederlandstalige podcast over het Midden-Oosten.