Kamervragen over gedetineerde Palestijnse activisten beantwoord

De Kamervragen van Tom van der Lee (GL) over de arrestaties van ‘ongeveer dertig’ Palestijnse activisten door de Palestijnse politie zijn gisteren beantwoord door opgestapt minister van Buitenlandse Zaken Sigrid Kaag (D66). De activisten werden opgepakt bij protesten tegen het doodslaan van regimecriticus Nizar Banat tijdens zijn arrestatie in juni. De activisten in kwestie werden meer dan een week vastgehouden na arrestatie, maar zijn inmiddels vrijgelaten.

Palestijnse agenten poseren met politiemotoren gedoneerd door de EU, 2011 (EEAS/EU)

De gewelddadige dood van Banat aan de handen van Palestijnse politie leidde tot grootschalige protesten eind augustus, waarbij prominente Palestijnse activisten werden opgepakt. Zij werden na meer dan een week in vrijheid gesteld, zonder formele criminele aanklachten. Volgens toenmalig buitenlandminister Kaag gebeurde dit onder meer na Nederlandse onderschrijving van een verklaring, waarin de EU het Palestijnse politieoptreden streng veroordeelde, en aandrong op vrijlating van de activisten.

De minister verklaarde al in juli, voor het indienen van de Kamervragen, opgeroepen te hebben tot een onafhankelijk onderzoek naar de dood van Banat. De gezondheid van felle Abbascriticus Nizar Banat ‘ging tijdens zijn arrestatie achteruit’, aldus de PA, waarna hij in het ziekenhuis overleed. Volgens Banat’s familie werd hij door 25 agenten afgetuigd met knuppels en metaalstaven. 

AH 4066
2021Z14569
Antwoord van minister Kaag (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 16 september 2021)

Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht dat de Palestijnse Autoriteit in het weekend van 21 en 22 augustus ongeveer dertig Palestijnen heeft gearresteerd in Ramallah, die vreedzaam demonstreerden tegen de dood van mensenrechtenactivist Nizar Banat? [1]

Antwoord
Ja.

Vraag 2
Klopt het dat in ieder geval acht van hen nog steeds in detentie verblijven, waaronder prominente mensenrechtenactivisten? Heeft u inmiddels contact gehad met de Palestijnse Autoriteit over deze arbitraire detentie, die tevens strijdig is met internationaal recht? Bent u bereid om bovenop het gezamenlijke EU-statement dit namens Nederland nadrukkelijk en krachtig te veroordelen en op te roepen tot onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van de gedetineerden? Bent u bereid om separaat contact op te nemen met de Palestijnse Autoriteit over deze kwestie om deze boodschap over te brengen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord
De gearresteerde demonstranten zijn inmiddels vrijgelaten. Op 29 augustus jl. heeft Nederland, samen met 11 gelijkgezinde landen en de EU, gedemarcheerd bij de Palestijnse Autoriteit, onder meer om de arbitraire detentie van de groep demonstraten aan te kaarten. De Nederlandse vertegenwoordiging in de Palestijnse gebieden volgt de mensenrechtensituatie op de voet en stelt schendingen van mensenrechten wanneer nodig aan de orde bij de Palestijnse autoriteiten, zowel bilateraal als met gelijkgezinde landen.

Vraag 3
Deelt u onze zorgen omtrent de gezondheid van enkele van de gedetineerden, die in hongerstaking zijn gegaan? Op welke wijze zijn Nederland en de EU betrokken bij de monitoring van hun gezondheid? Welke rol speelt de Nederlandse ambassade in het monitoren van de gedetineerden?

Antwoord
Zoals vermeld in het antwoord op vraag 3 is de groep gedetineerden inmiddels op vrije voeten gesteld.

Vraag 4
Kunt u een overzicht geven van de samenwerking tussen Nederland en de Palestijnse veiligheidsdiensten? Welke beoordelingscriteria worden hieraan toegekend?

Antwoord
Er is geen directe samenwerking tussen Nederlandse en Palestijnse veiligheidsdiensten. Nederland levert wel een bijdrage aan twee missies in de Palestijnse gebieden, namelijk United States Security Coördinator For Israël and Palestinian Authority (USSC) en de European Union Police and Rule of Law Mission for the Palestinian Territories (EUPOL COPPS). Beide missies beogen de professionalisering van de Palestijnse veiligheidssector ter bevordering van een levensvatbare Palestijnse staat. USSC heeft tevens een liaisonfunctie bij het verbeteren van de samenwerking tussen de Palestijnse en de Israëlische veiligheidssector. De Kamer wordt jaarlijks geïnformeerd over de voortgang van deze missies en de Nederlandse bijdrage via de jaarlijkse voortgangsrapportage kleine missiebijdragen. De meest recente rapportage is 19 mei jl. met uw Kamer gedeeld, zie Kamerstuk 29521-419.

Vraag 5
Bent u bereid te pleiten voor een onafhankelijk en transparant onderzoek naar de dood van Nizar Banat, een criticus van de Palestijnse Autoriteit? Zo ja, welke stappen gaat u hierin zetten? Zo nee, waarom niet?

Antwoord
Op 24 juni jl. heb ik de Palestijnse Autoriteit opgeroepen onafhankelijk en onpartijdig onderzoek te laten verrichten naar de dood van Nizar Banat. Op 24 augustus jl. heeft Nederland tevens in EU-verband een verklaring afgelegd waarin het gewelddadige optreden van de Palestijnse veiligheidsdiensten wordt veroordeeld, wordt opgeroepen tot naleving van internationale standaarden van mensenrechtenverdragen, en wordt gepleit voor een onafhankelijk en transparant onderzoek naar de dood van Nizar Banat. Op 29 augustus jl. heeft de Nederlandse vertegenwoordiger in de Palestijnse gebieden deze boodschap herhaald in een demarche bij de Palestijnse Autoriteit.

 

[1] https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/palestinian-authority-arrests-24-protesters-in-west-bank-after-pa-critics-death/