Nederland doet al veel om het risico op genocide in Gaza te verkleinen. Maar pleidooien om ook Israelische wapens niet meer te importeren, zoals Van Gool en Slijper onlangs in Trouw deden, zijn misleidend. Zij maakten daarbij gebruik van een grove versimpeling van de feiten en een slechte juridische analyse. Ze laten zich vooral leiden door hun eigen morele verontwaardiging.
De auteurs zetten meteen de toon: “Israël pleegt genocide in Gaza.” Dat poneren zij als een juridisch feit, maar het is slechts hun eigen mening. Dit is niet vastgesteld door het Internationaal Gerechtshof. Het zet de lezer meteen op het verkeerde been. Het juridisch juiste kader is dat er in het geval van Gaza sprake is van een ernstig risico op genocide. Het Internationaal Gerechtshof verplicht landen om alle maatregelen te nemen die binnen hun macht liggen om genocide te voorkomen.
Bovendien is het van belang ons te realiseren dat dit preventieve maatregelen zijn. Als het niet komt tot een veroordeling van Israël voor genocide, dan kan Nederland later ook niet verweten worden dat het niet gehandeld heeft.
Battle proven
De auteurs suggereren daarna dat er een verband is tussen de vermeende genocide en de stijging van de aanschaf van wapens door Nederland. Maar dat is natuurlijk niet waar. De stijging van de Nederlandse defensie-uitgaven komt vooral door de nieuwe 5%-norm. De oorlog in Oekraïne en de opstelling van Trump dwingen Europese landen om veel meer uit te geven aan defensie.
Ook stellen zij dat er sprake is van lugubere reclame, omdat Israelische wapenfabrikanten hun producten als “battle proven” aanprijzen. Zij noemen Gaza een proeftuin voor nieuwe wapens. Ook dit is weer een staaltje van enorme framing. Alsof Israel willekeurig wapens test op onschuldige burgers, alleen maar om de wapenexport te verhogen. Dat is echt onzin. Er is sprake van een conflict tussen Israel en Hamas en het is nogal logisch dat Israel hierbij wapens inzet. Andere defensiebedrijven gebruiken ook dit label, bijvoorbeeld Turkse dronefabrikanten. Hun drones zijn ‘getest’ in de oorlog in Ethiopië, waarbij honderdduizenden mensen om het leven zijn gekomen.
Verplichtingen
De verplichtingen die op Nederland rusten hebben natuurlijk vooral te maken met wapenexport naar Israel. Daarmee zou Nederland wapens kunnen leveren die in de toekomst gebruikt zouden kunnen worden in de vermeende genocide. Maar in dit geval gaat het om importeren van wapens. Nederland spekt daarmee absoluut niet rechtstreeks de oorlogskas van Israel, het koopt wapens van Israelische bedrijven. Om het risico op genocide te voorkomen liggen daarom andere maatregelen veel meer voor de hand, maatregelen die zich echt richten op de Israelische regering.
Maar de aap komt daarna uit de mouw: de auteurs vinden het vooral moreel verwerpelijk. Ook hier volgt weer de directe koppeling met het idee dat de Palestijnen dienen als testmateriaal. Daarmee creëren de auteurs een rookgordijn. Want het gaat dan plotseling niet meer om juridische verplichtingen, maar om morele verplichtingen. Dat is dezelfde koers als het advies van het College voor de Rechten van de Mens. Ook zij stellen dat Nederland de morele verplichting heeft om maatregelen te nemen. Maar die moraal wordt grotendeels bepaald door zeer sterke anti-Israelische sentimenten.
De koers van de huidige regering is daarentegen de juiste: erken dat er een risico op genocide bestaat en neem effectieve maatregelen, gericht tegen de Israelische regering. Die druk sorteert ook effect. Dat zien we bijvoorbeeld aan de cijfers van de voedseldistributie in de eerste helft van augustus, die enorm gestegen is. Maar ga niet over tot maatregelen die geen effect sorteren. Want het risico op genocide mag dan formeel bestaan, dat betekent niet dat Israel het recht heeft verspeeld om op te treden tegen Hamas.