Ramadan, Nebi Shu’aib en Onafhankelijkheidsdag in virustijd

Na een serie noodmaatregelen tijdens Pesach, volgen er in de komende week nog meer feestdagen die Israeli’s in sociale isolatie moeten vieren. Ramadan, Nebi Shu’aib en Jom Ha’atsmaoet (Onafhankelijkheidsdag) zullen anders aanvoelen dit jaar.

De Koepr van de Rots in Jeruzalem is al sinds maart gesloten.

Vanavond begint ook in Israel de Ramadan, en ook de islamitische vastenmaand staat in het teken van de pandemie. Net als met Pesach enkele weken geleden, worden wijken en steden met grote moslimgemeenschappen bijna hermetisch afgesloten, en geldt een verbod om het huis te verlaten. Deze werden overigens met Pesach overgeslagen. De straten zijn feestelijk versierd, maar samen bidden is uit den boze, en bij de iftar-maaltijd aan het eind van elke vastendag mogen alleen inwonende gezinsleden aanschuiven. De meeste moskeeën zijn gesloten, zelfs de Al-Aksa op de Tempelberg, wat nog nooit eerder is voorgekomen.  Er geldt een avondklok tussen 15 en 3 uur de volgende ochtend. Ook nu vreest men dat enkelingen de instructies niet zullen volgen, en hun omgeving in gevaar zullen brengen.

Zo’n 1,5 miljoen Israeli’s zijn moslim. Na de uitbraak van het coronavirus waren islamitische geestelijke leiders snel met de oproep om niet naar de moskee te gaan, en in plaats daarvan buiten te bidden. Leiders van de Arabische gemeenschap in Israel hebben zich hard ingezet om de bevolking bewust te maken van het gevaar en ze de instructies te laten volgen. Volgens sociologen helpt daarbij dat zoveel Israelische arabieren in de gezondheidszorg werken: mensen luisteren eerder naar een dokter of verpleegkundige dan naar de overheid. Van de artsen in Israel is 17% Arabier, naast 24% van de verpleegkundigen en apothekers en 21% van alle ambulancemedewerkers. Israel kan niet zonder hen in de strijd tegen COVID-19.

In Bedoeïenendorpen in het zuiden worden muezzins ingezet om voorlichting over het virus te geven, in een gemeenschap met relatief veel analfabeten, vooral ouderen. Slechts 43% van de Arabische bevolking van Israel heeft toegang tot een computer met internet, in tegenstelling tot 77% van de Joodse bevolking. Het aantal nieuw geteste besmettingen in de Arabische gebieden is in de afgelopen weken sterk gegroeid, waarschijnlijk als gevolg van het vergroten van de testcapaciteit. Bovendien zijn bij enkele bedrijven nieuwe uitbraken begonnen. Grote gezinnen en een hoge bevolkingsdichtheid zorgen voor snellere verspreiding van de ziekte.

Druzen

Ook voor een veel kleinere bevolkingsgroep – de Druzen – gaat het feest niet door dit weekend.  Zijarat Nebi Shu’aib, hun belangrijkste feestdag, valt dit weekend. Dit is de jaarlijkse pelgrimstocht naar de tombe van Jethro, de schoonvader van Mozes die gezien wordt als de voorvader van de Druzen. Dit jaar zijn de traditionele religieuze ceremonieën en familiefeestmalen afgelast. Saillant detail: de medische hoofdofficier van het Israelische leger, brigadegeneraal Tarif Bader, is een Druze. Hij is verantwoordelijk voor het beleid rondom Corona, en voor noodsteun van het leger voor de Israelische bevolking. Zelfs coronatests uit Gaza worden in laboratoria van het Israelische leger onderzocht.

Midden tijdens de Ramadan vallen in Israel volgende dinsdag de Herdenkingsdag voor gevallen soldaten en slachtoffers van terreur, Jom Hazikaron, en op woensdag de Onafhankelijkheidsdag, Jom Ha’atsmaoet. Ook voor die dagen gaat heel Israel weer in lockdown. Onderwerp van discussie is of de traditionele vuurwerkshows zullen doorgaan. Veel gemeentes willen het budget daarvoor liever besteden voor steun aan de bevolking, bijvoorbeeld om computers aan de armen te geven. Anderen willen de moraal verhogen door de vuurwerkshows juist zoals vanouds te laten doorgaan.

Maatwerk 

Natuurlijk blijft het handhaven van noodmaatregelen tegen corona maatwerk. Het blijft natuurlijk wel de bedoeling dat iedereen thuisblijft, en reizen buiten de eigen gemeente is weer verboden, zoals eerder met Pesach. De Israelische politie heeft echter aangekondigd ‘zeer gevoelig’ om te zullen gaan met mensen die op de Herdenkingsdag toch naar begraafplaatsen gaan. Deze blijven op slot, maar mensen die toch graven bezoeken zullen zoveel mogelijk met rust gelaten worden.