Shireen Abu Akleh als symbool – opinie

Wie Shireen Abu Akleh op 11 mei doodgeschoten heeft is onbekend. We zullen het waarschijnlijk ook nooit weten. De Palestijnen houden het vaag en het onderzoek van het Israelische leger kon niet zeggen wie de schot heeft gelost. Maar, anders dan in Palestijnse, Nederlandse en andere media wordt beweerd, stelt het Israelische onderzoek vast dat geen enkele IDF-soldaat expres op Al Akleh heeft geschoten. Het is ook een volstrekt irrelevante vraag, zeker voor Shireen Abu Akleh zelf, maar ook voor ‘de geschiedenis’. Zij zal echter het symbool blijven voor de reflex om naar Israel te wijzen.  

 

abu akleh

Protest in Londen na de dood van Shireen Abu Akleh (Alisdare Hickson/Wikimedia Commons)

Elke journalist die naar een strijdtoneel gaat, neemt bewust een risico. Shireen Abu Akleh is geen uitzondering. Zij was hier zeker van bewust, en volgens mensen die haar kenden sprak ze er regelmatig over. Vooral in het zeer zwaarbewapende Jenin waar rivaliserende Palestijnse facties regelmatig met elkaar vechten, en waar de daders van enkele terreuraanslagen in Israel in de afgelopen periode twintig Israeli’s hebben vermoord.  

In de afgelopen dertig jaar zijn twintig journalisten gesneuveld tijdens hun werk terwijl zij het Israëlisch-Palestijnse conflict versloegen. Het aantal journalisten dat in deze periode in andere conflicten is gesneuveld ligt vele malen hoger. Dat geldt voor Irak en Mexico, Syrië en Pakistan, Lybie,  Turkije, Afghanistan, Europa en Amerika. In 2021 stond de teller op 45 journalisten, allen gedood in conflictgebieden, vaak openlijk en expres.  De VN heeft zich niet over hún dood uitgesproken.  

Geen bewijs, wel beschuldigingen

De tragische dood van Shireen Abu Akleh is al weken wereldnieuws. Israel wordt beschuldigd van moord. Maar de schuldige is niet anders dan de geschiedenis. Het Israelisch-Palestijns conflict duurt lang, de belangstelling van de wereld is groot, partijen geven elkaar de schuld voor de impasse en een perspectief op een oplossing lijkt verder weg dan ooit.  

De Israelische minister van Buitenlandse Zaken, de minister van Defensie de legerchef en de Premier hebben allemaal de dood van Shireen Abu Akleh betreurd en stuurde op openheid. De Palestijnen en de media, ook in Nederland, geven – zonder bewijs – Israel de schuld van haar dood.  

En de feiten? 

Israelische troepen raakten in Jenin in vuurgevecht met plaatselijke terreurgroepen. Deze Palestijnse groepen beschikken over gestolen Israelische M-16 geweren. Deze zijn, in tegenstelling tot de wapens van het Israelische leger, niet geregistreerd.  

Israelische operaties in Jenin blijven helaas hard nodig om terreur te voorkomen. In de afgelopen periode hebben meerdere terreuraanslagen plaatsgevonden die twintig doden opeisten, en zijn er maar liefst 66 verijdeld. 

Ook staat vast dat de kogel in handen van de Palestijnse Autoriteit is. En dat de PA het aanbod van Israel om een gezamenlijk onderzoek te verrichten, afwees. Een Palestijnse lijkenschouwer van de An-Najah universiteit in Nablus heeft evenmin een uitsluitsel gegeven. Israel kan precies achterhalen uit welk Israelisch geweer een kogel kwam. De PA weigert echter dit mogelijk te maken, maar kan zelfstandig geen conclusies trekken.  

We weten het – twee weken later – nog steeds niet. 

Wél onderzoek, niet strafrechtelijk

Het Israelische leger concludeerde na onderzoek zonder de kogel niet te kunnen vaststellen of die door een soldaat is geschoten. De legeradvocaat ziet  – conform de gevechtsomstandigheden – geen aanleiding voor een strafrechtelijk onderzoek. De Nederlandse media berichtten dat Israel een onderzoek weigert uit te voeren. Over beeldvorming gesproken. 

De Palestijnen gingen Shireen Abu Akleh als martelaar beschouwen. Of dit terecht is, is irrelevant. Elk volk heeft recht op zijn helden. Zij was twintig jaar lang bijna dagelijks te gast in hun woonkamers, op de buis. Israel is bot, ongevoelig en schandalig omgegaan met haar begrafenis die door tienduizenden werd bijgewoond. Dat kan ook niet ontkend worden.

Shireen Abu Akleh is na haar dood een symbool geworden – voor het onnodige leed en de hoge, onnodige prijs in mensenlevens in het zo lang durende conflict tussen Israel en de Palestijnen. Maar zij is ook symbool van de oorverdovende stilte van media en de internationale politiek na dodelijke terreuraanslagen op Israeli’s. Symbool van hoe de wereld het conflict ‘framet’ en het onvermogen om de PA onder druk te zetten, nu bijvoorbeeld rond het onderzoek.  

De berichtgeving rond haar dood staat symbool voor de vervormde manier waarop over dit conflict wordt bericht.