CIDI
Op 20 januari maakte een Israëlische parlementaire commissie onder leiding van het knessetlid voor de Arbeid, Colette Avital, haar bevindingen bekend over de slapende tegoeden bij Israelische banken van holocaust slachtoffers. De Commissie onderzocht ook het gedrag van de Israelische overheid. Het onderzoek duurde 5 jaar. De Commissie slaagde erin gegevens van 3000 van de naar schatting 9000 rekeningen te achterhalen. Er staan tientallen Nederlanders op de lijst van gevonden rekeninghouders. De namen zijn in te zien op de site: www.knesset.gov.il/committees/eng/docs/shoa_finalreport_eng.htm.
Het merendeel van de rekeningen betreft stortingen van Joden uit Europa voor WOII naar de Anglo-Palestine Bank. Ze hoopten met die stortingen toegang tot het Britse mandaatsgebied Palestina te verkrijgen. Tijdens de nazi bezetting van grote delen van Europa namen de Engelsen de rekeningen van de Europese Joden, als onderdanen van een vijandelijke magendheid in beslag. Na de oorlog werden de tegoeden weer vrijgegeven en in handen gesteld van Israelische banken,zoals de Bank Leumi, de rechtsopvolger van de Anglo Palestine Bank. Het merendeel van de rekeninghouders en hun directe familieleden bleken toen vermoord te zijn.
De Commissie is nog niet geheel klaar met haar werk.Ze studeert zij nog op andere bezittingen, zoals grond en huizen, die door Europese Joden voor de oorlog zijn gekocht en waarvan het beheer uiteindelijk bij de staat terecht is gekomen. Colette Avital zegt bij het onderzoek op ‘onwil en obstructie’ van de kant van de banken te zijn gestuit. Over het bedrag dat de overheid en banken hebben achtergehouden, bestaat nog steeds onenigheid. Het zou gaan om minstens 160 miljoen euro.
De Israëlische media hekelden het gedrag van de banken en de staat. Zo meende Israëls grootste krant, Jediot Achronot, dat de staat Israël, ‘de staat van de Joden’, door de jaren heen ‘het laatste bezit van de in de holocaust omgekomen Joden heeft geplunderd’. Het Israëlische parlement heeft het rapport goedgekeurd en eist nu dat de tegoeden worden teruggegeven aan de erfgenamen van de slachtoffers. Het Patform Israel, de koepel van Nederlandse organisaties in Israel, gaat de Nederlanders op de lijst en hun erfgenamen bijstaan hun bezit terug te eisen. In Nederland overweegt het CJO, waarin ook het CIDI voor dit soort zaken actief is, om samen met het Platform Israel, hetzelfde te doen. CJO en Platform waren in de periode 1997-2000 acief in het terugkrijgen van de bezittingen van Nederlandse Joden, die door staat, banken, beurs en verzekeraars werden vastgehouden. Uiteindelijk werd een bedrag van 764 miljoen gulden aan joodse individuen en organisaties gerstitueerd. Het overgrote deel daarvan is reeds verdeeld.
Zie ook:
- Rapport van de parlementaire onderzoekscommissie over de locatie en restitutie van tegoeden (in Israel) van holocaust slachtoffers, met namenlijst (Engels)
- Dossier Joodse gemeenschap: oorlogsclaims