In de afgelopen weken zien we hoe de VS de druk verhogen op het Iraanse regime, door het instellen van een maritieme blokkade. Het lijkt erop dat het Iraanse regime er niet in slaagt om hier goed op te reageren en met één mond te spreken. Daarom heeft president Trump eenzijdig het staakt-het-vuren verlengd. De komende tijd moet blijken: wie heeft de langste adem?
Wisselende berichten
De relatie tussen media en president Trump is op zijn zachtst gezegd niet goed. Trump gebruikt regelmatig sociale media om zijn mening kenbaar te maken. Kranten proberen intussen Trump te begrijpen en schrijven lange analyses, waar Trump dan weer kwaad op reageert. Wat nu echt de drijfveren en beweegredenen van Trump zijn blijft een raadsel, net als de vraag of hij nu bewust deze vaagheid creëert of dit past bij zijn grillige karakter.
Maar met het instellen van de maritieme blokkade lijkt Amerika de touwtjes weer in handen te hebben. Het is een reactie op de sluiting van de Straat van Hormuz door het Iraanse regime. De maritieme blokkade moet schepen stoppen die Iraanse havens hebben aangedaan of willen aandoen. Daarmee krijgt het Iraanse regime een koekje van eigen deeg, want het heeft grote economische invloed. Net zoals de Iraanse blokkade van de Straat van Hormuz effect heeft op de wereldeconomie.
Hoe effectief de Amerikaanse blokkade is, dat is lastig te meten. Het is voor nieuwsoutlets bijna onmogelijk om te achterhalen wat er precies gebeurt. Het Iraanse regime maakt gebruikt van een ‘schaduwvloot’, die de Iraanse goederen vervoeren. Deze schepen zetten de transponder uit, waardoor hun locatie moeilijk te achterhalen is. Maar de Amerikanen hebben intussen de nodige ervaring, door blokkades rondom Venezuela en Cuba. Amerika gebruikt tientallen vliegtuigen en zeventien schepen om de blokkade te handhaven.
Langste adem
De vraag is nu: wie heeft de langste adem? En voor het Iraanse regime komt daar nog een andere vraag bij, namelijk de vraag naar het leiderschap. Daarover zijn wisselende berichten te horen. De nieuwe ayatollah is nog niet in het openbaar verschenen, omdat hij zwaargewond geraakt zou zijn bij bombardementen. Veel analisten stellen dat de echte macht nu ligt bij de Iraanse Revolutionaire Garde. Ook president Trump speelt in op dit sentiment.
Hoe het precies zit, dat is lastig te zeggen. Maar sommige Iraanse kopstukken lijken zich wel ernstig zorgen te maken om de economische consequenties. Het uitgangspunt lijkt nu te zijn dat het Iraanse regime pas wil onderhandelen als de Amerikaanse blokkade stopt. Het regime lijkt te denken dat de tijd in hun voordeel werkt. Vele analisten stellen dat ook. De vraag is echter of dat echt zo is. Trump zou zich gedwongen voelen door de aanstaande verkiezingen in Amerika. Maar Amerika-kenner Raymond Mens stelde in zijn podcast dat president Trump zich daar mogelijk helemaal niet zo druk om maakt, omdat hij weet dat een zittend president eigenlijk altijd de tussentijdse verkiezingen verliest.
Het punt is ook dat de onvoorspelbaarheid van Trump hier ook in zijn voordeel kan werken. Het Iraanse regime is gewend om te onderhandelen met voorspelbare Westerse leiders. Maar president Trump is echt wel uit ander hout gesneden. Wie nu echt de langste adem heeft moet nog gaan blijken. Want de tegenblokkade van president Trump heeft wel degelijk ook flinke effecten op het Iraanse regime.
Toekomst
De vraag is: wat betekent dit voor de komende weken? Het meest waarschijnlijke scenario lijkt vooral onduidelijkheid te zijn: geen duidelijk akkoord, maar ook geen duidelijke hervatting van de oorlog. Het lijkt er wel op dat de focus van president Trump vooral gericht is op het nucleaire materiaal van het Iraanse regime. Dat is wel zorgelijk voor Israel, aangezien het raketprogramma en de steun aan proxy’s zoals Hezbollah uit beeld dreigt te raken. Tegelijkertijd blijft ook de militaire optie in beeld, om de grip van het Iraanse regime op de Straat van Hormuz te verzwakken.
We weten dat de deadlines van president Trump niet altijd even duidelijk zijn. De president heeft aangegeven dat hij geen exacte deadline meer heeft. Velen verwijten president Trump dat hij zwalkt. Het punt is echter dat we dan uit het oog verliezen dat het Iraanse regime net zo goed zwalkt. Soms lijkt de afkeer van president Trump de doorslag te geven bij Westerse analisten en journalisten. Zij lijken nu al definitieve conclusies te willen trekken, namelijk dat de oorlog tegen het Iraanse regime mislukt zou zijn. Daarbij speelt mee dat het Iraanse regime alleen maar hoeft te overleven om dit beeld te creëren. Ook de onduidelijke doelen van de VS spelen hierin mee.
Maar het is te simpel om op dit moment te concluderen dat het een mislukte oorlog is. Het gaat dan bovendien vooral om het strategische niveau. Want op tactisch niveau is het overduidelijk dat Amerika en Israel het Iraanse regime een enorm pak slaag hebben gegeven. Het is juist deze dynamiek die Trump lijkt te sterken in zijn aanpak. De grote vraag blijft hoe dit uit gaat pakken. Wellicht dat we de effecten hiervan pas over een lange periode zien. Het blijft uiterst lastig om nu een goed oordeel te geven, hoe graag journalisten en analisten dat ook willen.