VN-rapport: Gaza-blokkade legaal

Vorige week kwam eindelijk het langverwachte VN-rapport van de commissie-Palmer uit over de Gaza Flotilla van 2010. De belangrijkste conclusie: de Gaza-blokkade die door Israel in stand wordt gehouden, is legaal. Het rapport heeft al meteen geleid tot woedende reacties in Turkije: de Israelische ambassadeur is weggestuurd uit Ankara.

Naast de legitimiteit van de blokkade, zijn er nog een aantal punten uit het meer dan honderd pagina’s tellende rapport van belang. Zo stelt het rapport dat de activisten aan boord van de Mavi Marmara geweld uitlokten en dat de soldaten van het Israelische leger zich daartegen verdedigden. Wel gebruikte het leger daarbij teveel geweld, concludeert het rapport. Ook zegt het rapport dat er geen humanitaire crisis is in Gaza en dat hulpgoederen voor Gaza gewoon over land naar Gaza getransporteerd moeten worden.

Tijdens de actie om de Mavi Marmara te beletten naar Gaza te varen, kwamen negen passagiers om. Het Palmer rapport zegt nu dat hoewel het overgrote deel van de activisten aan boord van de zes flotilla schepen inderdaad humanitaire hulp aan Gaza wilde geven, dit niet het geval was voor een stuk of veertig activisten van de Turkse organisatie IHH, die zich aan boord van de Mavi Marmara bevonden: zij lokten opzettelijk geweld uit.

Als de Gaza-blokkade legaal is, dan was de poging van het Turkse schip Mavi Marmara om de blokkade te doorbreken illegaal. Het rapport vond dat Israel compensatie moet geven en moet zeggen dat het betreurt dat er doden zijn gevallen, maar Turkije eist excuses. Israel heeft laten weten dat het inderdaad betreurt dat er levens verloren zijn gegaan, maar het is niet bereid om excuses te maken voor het feit dat Israelische soldaten hun leven verdedigden. Turkije is hier zo verbolgen over, dat het direct de Israelische ambassadeur weggestuurd heeft en ook zijn eigen ambassadeur uit Israel heeft teruggehaald.

Het doel hiervan zou de isolatie van Israel in het Midden-Oosten zijn. Wat echter uit het oog verloren wordt, is dat Turkije wellicht meer te verliezen heeft dan Israel. Turkije heeft Westerse steun hard nodig en deze afwijzing van het VN-rapport zal de reputatie van het land niet veel goed doen. Turkije heeft immers geen schone lei waar het bijvoorbeeld de Koerden, Armeniërs of Cyprus betreft en ook de relaties met Amerika zijn niet heel goed.

Deze verkoeling van de relaties tussen beide landen is zorgelijk te noemen, omdat er nogal wat economische en militaire banden zijn, die nu op de tocht komen te staan. In reactie op het incident aan boord van de Mavi Marmara besloot de Islamistische regering in Ankara vorige zomer al om af te zien van het leveren van water aan Israel. Volgende week gaat de Turkse premier Erdogan naar Egypte en een Turkse krant berichtte zelfs dat hij naar Gaza zou gaan. Dit gerucht is inmiddels tegengesproken: omdat Hamas door zowel de VS als de EU beschouwd wordt als een terroristische organisatie, zou het een onverstandige stap zijn: Turkije wil immers nog steeds toetreden tot de EU.

Het is weinig verrassend dat Hamas Turkije gelijk gaf. In een reactie liet een vertegenwoordiger van de organisatie weten dat de conclusies van het rapport te wijten zijn aan pressie van Amerika en Israel en dat Turkije daarom heel verstandig was in het verbreken van diplomatieke banden met Israel. Een andere Hamas-functionaris vond dat het rapport ‘oneerlijk en onrechtvaardig’ was. Daarnaast werd er ook gezegd dat excuses van Israel de doden niet terugbrengen. Islamitische Jihad riep naar aanleiding van de gebeurtenissen alle Arabische landen op om het voorbeeld van Turkije te volgen.

De VN commissie-Palmer bestond uit Sir Geoffrey Palmer, voormalig premier van Nieuw-Zeeland, Álvaro Uribe, een voormalig president van Colombia, een vertegenwoordiger van Israel en een van Turkije.

Het officiële Israelische communiqué over het Palmer rapport kunt u hier lezen.