Als we schrijven over VN-rapporteur Albanese, dan gaat dat meestal over haar absurde uitspraken en oordelen over Israel. Het idee dat een rapporteur van de VN onpartijdig zou moeten zijn, dat is al even losgelaten. Eerder annuleerde de Tweede Kamer al een officiële ontmoeting met haar, mede dankzij werk van CIDI achter de schermen. Maar nu vergaloppeert Albanese zich als het gaat om Oekraïne.
Uitspraken
De lijst van problemen is intussen lang geworden. VN-rapporteurs moeten voldoen aan een gedragscode: “Mandate-holders shall in implementing their mandate, therefore, show restraint, moderation and discretion so as not to undermine the recognition of the independent nature of their mandate or the environment necessary to properly discharge the said mandate.”
Maar die gedragscode is niet besteed aan Albanese. In 2014 deed zijn ronduit antisemitische uitspraken, waarbij ze stelde dat Amerika is onderworpen aan de Joodse lobby. Ze heeft hier later excuses voor aangeboden. Maar ook na 7 oktober heeft ze zich niet onbetuigd gelaten, met plaatjes waarbij ze premier Netanyahu vergeleek met Hitler. Het leidde er uiteindelijk toe dat ze niet welkom was in de Tweede Kamer in de winter van 2025. Nederland heeft haar eerder ook al aangesproken op haar uitlatingen, waarin ze voortdurend haar controversiële meningen deelt. Dat is niet echt passend bij haar baan als rapporteur.
Oekraïne
Maar nu heeft ze zich ook uitgelaten over Oekraïne. In de Nederlandse pers is er nog niet zo veel ophef geweest, maar de VVD heeft wel al Kamervragen gesteld. Bij onze zuiderburen is dat anders. Daar heeft Albanese eredoctoraten aan verschillende universiteiten. Ze pleitte er namelijk voor om wapenleveranties aan Oekraïne vanuit Europa stop te zetten. Daarbij suggereerde ze dat de VS het ook wel goed uitkomt dat Europa verzwakt is.
Albanese stelde wel dat de bezetting van Oekraïne illegaal was, maar ze suggereerde ook dat er meerdere oorzaken zijn voor de invasie. Zelfs in België ging dit te ver. Ook daar constateren ze terecht dat Albanese meer een activist is dan een onafhankelijk rapporteur. Ze kan het niet nalaten haar meningen te verkondigen en die zijn vaak ronduit controversieel. Daarbij verschuilt ze zich vaak achter ‘mensenrechten’, aldus Belgische media. Het laat volgens een socioloog zien dat de eredoctoraten voor Albanese een politiek signaal waren en dat is volgens hem zorgelijk. Want universiteiten moeten juist tegenspraak en debat organiseren.
Consequenties
De vraag is nu: gaat dit consequenties hebben? Wellicht dat het nu voor meer mensen duidelijk wordt dat Albanese ongeschikt is als rapporteur. Zij is niet onpartijdig en terughoudend, maar activistisch en onverstandig. De positie van Albanese in Europa zal niet verbeteren. Dat is een in ieder geval een goede zaak.
Want met deze opmerkingen valt zij natuurlijk van haar zelf gecreëerde troon van mensenrechten. Daarmee wordt nog duidelijker wat haar politieke positie is en dat verklaart ook de stroom van kritiek aan het adres van Israel. Velen wisten dat natuurlijk al, maar misschien dat dit de ogen opent van meer mensen.
Ook in Nederland kreeg Albanese ruim baan. Zo nodigde PRO haar alsnog uit in een zaaltje in de Tweede Kamer, nadat de formele uitnodiging was ingetrokken. Daarnaast ontving ze de Dries van Agt-prijs van The Rights Forum, vanwege haar ‘scherpe analyses en onwrikbare moreel kompas’. Maar wellicht zijn haar analyses toch te scherp en moet ze haar morele kompas toch nog eens afstellen. Dat geldt ook voor anderen die haar op een voetstuk plaatsten.