Voor het eerst Saoedisch onderzoek in Israelisch wetenschapsblad

Voor het eerst heeft een professor uit Saoedi-Arabië een artikel gepubliceerd in een wetenschappelijk tijdschrift in Israel. De nieuwste editie van Kesjer, het wetenschappelijk tijdschrift van het Shalom Rosenfeld Institute for Research of Jewish Media and Communication aan de Universiteit van Tel Aviv, opent met een artikel van Mohammed Ibrahim Alghbban. De professor Hebreeuwse Studies is verbonden aan de King Saud Universiteit in Riyad, Saoedi-Arabië.

Dat meldt de Universiteit van Tel Aviv maandag op haar website. Het Hebreeuwse artikel, dat ingaat op de relatie tussen de islamitische profeet Mohammed en de Joodse gemeenschappen in zijn tijd, is te lezen via de website van de universiteit (pdf). “Ik hoop dat deze academische samenwerking de volgende stap is richting economische en politieke samenwerking”, aldus professor Raanan Rein van het Shalom Rosenfeld Institute. Israel en Saoedi-Arabië hebben geen diplomatieke relaties, maar halen achter de schermen de banden aan.

De King Saud Universiteit in Riyad, Saoedi-Arabië

De unieke samenwerking tussen de Saoedische professor en de Universiteit van Tel Aviv ontstond toen de hoofdredacteur van Kesjer, Gideon Kouts, professor Alghbban tegenkwam op academische conferenties voor Hebreeuwse Studies. Ook sprak Kouts de Saoediër tijdens een bezoek aan Riyad in 2015. Alghbban kwam vervolgens met het idee om zijn eerste artikel in het Hebreeuws te publiceren, met als doel vermeende misverstanden onder het Israelische publiek over Mohammed uit de weg te ruimen.

“De islam en de profeet Mohammed beschuldigen van haatspraak en racisme jegens Joodse stammen in Hidjaz [onder andere de streek van Mekka en Medina] is onjuist. Mohammed behandelde alle groepen in Medina en andere plaatsen die onder zijn controle stonden gelijk, ongeacht ras en religie”, aldus professor Alghbban in zijn artikel. “De foute voorstelling van zaken in onderzoek komt voort uit het feit dat zijn brieven nooit naar het Hebreeuws zijn vertaald. Dit heeft de professor nu gedaan. Hij komt tot de conclusie dat conflicten slechts voortkwamen uit politieke meningsverschillen, en niet religieus van aard waren.

‘Tien jaar geleden was dit taboe’

De King Saud Universiteit biedt – als enige universiteit in de Golfstaten – al jaren een bacheloropleiding Hebreeuwse Studies aan. De bachelor telt circa 40 studenten, overigens enkel mannen. Professor Alghbban staat aan het hoofd van deze opleiding, evenals de opleiding Midden-Oostenstudies. In het onderwijs wordt populaire Israelische literatuur gelezen, zoals boeken van Yosef Haim Brenner, Shmuel Yosef Agnon en Etgar Keret. “Ik kan nu over de Hebreeuwse cultuur, taal en samenleving spreken, in het openbaar en privé, en zelfs in Saoedische kranten”, aldus Alghbban in een interview in 2018. “Tien jaar geleden was dit taboe.”

Verschillende Saoedische influencers bewezen reeds het gelijk van professor Alghbban. Zo ging in 2018 een video viraal waarin een Saoediër in het Hebreeuws opriep tot vrede met Israel. Wellicht het meest bekend is de 29-jarige Mohammed Saud. De Saoedische blogger, die rechten studeert aan de King Saud Universiteit, verwierf de afgelopen tijd bekendheid met pro-Israelische berichten op sociale media. Saud bracht bijna een jaar geleden op uitnodiging van Israels ministerie van Buitenlandse Zaken zelfs een bezoek aan de Joodse staat. Deze reis eindigde met een nare nasmaak, toen hij op de Tempelberg in Jeruzalem door een woedende Palestijnse menigte werd aangevallen.

Israel en Saoedi-Arabië hebben officieel nog altijd geen diplomatieke relaties. Nadat meerdere vredesbesprekingen tussen Israel en de Palestijnen op niets zijn uitgelopen vanwege Palestijnse weigeringen, is de urgentie van de Palestijnse kwestie voor Saoedi-Arabië de afgelopen jaren echter sterk afgenomen. Sindsdien hebben Israel en de Saoediërs – evenals andere Golfstaten – achter de banden de schermen aangehaald, onder andere omdat beide landen de nucleaire en militaire ambities van het Iraanse terreurregime als een bedreiging zien.

Begin dit jaar bracht het Joodse nieuwsblad Ami Magazine een bezoek aan Mohammed Saud in Riyad

Afbeelding: Damien Walmsley