Maandag heeft de Nationale Raad van de PLO in Gaza met overgrote meerderheid bevestigd dat zijn handvest niet langer uitgaat van de vernietiging van Israel. De bijeenkomst was een uitvloeisel van het Wye Memorandum. Het is aan president Clinton, die ondanks de afzettings-problemen thuis en de opleving van gewelddadigheden op de Westelijke Jordaanoever toch naar Gaza kwam, te danken dat de vergadering plaatsvond.
door Ronny Naftaniel
De Palestijnse afgevaardigden aanvaardden maandag in grote meerderheid de brief die Jasser Arafat in januari van dit jaar in Washington aan president Clinton overhandigde. Daarin stonden de artikelen van het handvest opgesomd die op de vergadering van de Nationale Raad te Gaza in april 1996 ingetrokken of gewijzigd zouden zijn. Over die wijziging bestond in Israel het nodige ongeloof, omdat de vergadering niet openbaar was en geen enkel officieel stuk iets naders over het handvest vermeldde. Afgelopen maandag was de televisie aanwezig, zodat alle Israeli’s en Palestijnen van de intenties van het Palestijnse leiderschap getuige konden zijn.
Toch blijft twijfel knagen. Artikel 33 van het handvest stelt, dat het handvest alleen geamendeerd kan worden als tweederde meerderheid van de Palestijnse Nationale Raad daartoe op een speciaal voor dit doel bijeengeroepen bijeenkomst besluit. De bijeenkomst van maandag werd slechts gehouden om president Clinton aan te horen en had niet het karakter van een bijzondere zitting over het handvest. Evenmin waren alle leden van de Nationale Raad aanwezig, zodat onduidelijk is of er een tweederde meerderheid was. De Palestijnse afgevaardigden toonden alleen hun instemming met de brief van Arafat, waarin stond dat de anti-Israel clausules al eerder uit het handvest geschrapt waren. Premier Netanjahoe heeft zich al in Wye Plantation met dit compromis akkoord verklaard. Zijn rechts-religieuze coalitiegenoten konden hun oren niet geloven toen Netanjahoe vorige maand met deze concessie uit Washington naar Israel terugkeerde.
De rechts-religieuze kritiek op het op deze manier wijzigen van het handvest komt bovenop de toch al starre houding van de huidige coalitie over de verdere implementatie van het Wye Memorandum. De Israelische regering weigert – terecht overigens – Palestijnse terroristen met bloed aan hun handen vrij te laten. Als de VS al zo’n moeite heeft met de vrijlating van de geweldloze spion Pollard, waarom moet Israel dan wel een aantal politieke moordenaars laten gaan? Tevens wil de regering opnieuw van Arafat de toezegging afdwingen dat hij op 4 mei geen Palestijnse staat zal uitroepen. Het is de vraag of president Clinton daarbij behulpzaam zal willen zijn. Met zijn semi-officiële bezoek aan Gaza en de rode-loperontvangst op de pas geopende luchthaven aldaar, lijkt Clinton het Palestijnse nationalisme juist te versterken. Het heeft er veel van weg, dat de Amerikaanse president en Jasser Arafat samen een scenario aan het uitwerken zijn dat erop gericht is zoveel tweedracht te zaaien in het Israelische kabinet, dat nieuwe verkiezingen en een andere regering onvermijdelijk worden.