Zweedse premier spreekt zich uit tegen antizionistische leus van jongerenafdeling

Bij een optocht op de Dag van de Arbeid in het Zweedse Malmö werd de leus “verpletter het Zionisme” gescandeerd door jongeren van de Sociaaldemocraten. Premier Löfven heeft zijn zorgen geuit en reist vandaag naar Malmö om met het plaatselijke partijbestuur in gesprek te gaan over het incident.

De leus “leve Palestina, verpletter het Zionisme” werd op 1 mei in Malmö gescandeerd door leden van de Zweedse Sociaaldemocratische Jongerenverbond (SSU), de jongerenafdeling van de Sociaaldemocraten.

De plaatselijke voorzitter van de partij heeft excuses aangeboden aan Joodse organisaties in de stad, nadat zij aan de bel trokken. Voor premier Stefan Löfven, ook van de Sociaaldemocraten, is het incident echter alsnog reden om naar Malmö af te reizen en met het lokale partijbestuur in gesprek te gaan. “Deze zaak is dermate ernstig dat hij reden ziet om zelf naar Malmö af te reizen en waar te nemen hoe dit wordt aangepakt”, laat zijn woordvoerder weten.

De SSU heeft kort na het incident excuses aangeboden, maar die werden door velen als halfslachtig gezien. “We vinden het jammer dat leden van de Joodse gemeenschap zich beledigd voelen. Daarom zullen we deze leus niet meer gebruiken”, schreef een woordvoerder van de jongerenafdeling op Facebook.

De controverse bleef echter aan nadat een jong lid van de Joodse gemeenschap in Malmö haar verhaal deed op televisie over ervaringen van antisemitisme in de stad. Veel Joden verbergen hun Joodse identiteit uit angst om lastiggevallen te worden op straat. Om de ervaringen van haarzelf en andere Joden uit Malmö in beeld te brengen, begon ze het Instagramaccount met de naam “För.b.Juden” (een woordspeling, die zowel “voor Joden” als “verboden” kan betekenen).

Recent antisemitisme in Malmö

Malmö heeft een ongelukkig recent verleden wat betreft de aanpak van antisemitisme. Toen de Zweedse stad in 2010 een plotselinge stijging van aan Israel gerelateerde antisemitische incidenten meemaakte, riep toenmalig burgemeester Ilmar Reepalu de Joodse gemeenschap op om afstand te nemen van de Israelische regering. Hiermee legitimeerde hij het idee dat Joden elders verantwoordelijk zijn voor de daden van Israel. Ook zei hij “noch Zionisme, noch antisemitisme” te accepteren. Bij de mars van afgelopen 1 mei liep hij mee in de buurt van de jongeren, maar greep hij niet in.

Het lijkt er dus op dat premier Löfven een punt achter dubbelzinnige veroordeling van antisemitisme in zijn partij wil zetten, en een duidelijk signaal tegen antisemitisme wil afgeven. “Binnen de sociaaldemocratie bestaan verschillende normen en waarden. Maar het mag nooit betwijfeld worden dat Sociaaldemocratie tegen antisemitisme is. Als deze waarden niet worden nageleefd, moet de partijleiding een duidelijke lijn trekken”, aldus de premier.

Update 25-5-2019: 

Tijdens zijn bezoek gisteren heeft premier Löfven aangekondigd een conferentie over antisemitismebestrijding en herinnering van de Holocaust in de herfst van 2020 in Malmö te laten plaatsvinden. Ook herinnerde hij aan de IHRA-werkdefinitie van antisemitisme, die hij zegt te willen blijven hanteren. 

De conferentie wordt georganiseerd door de Zweedse overheid in samenwerking met de International Holocaust Remembrance Association (IHRA). In 2000 vond een vergelijkbare conferentie plaats in Stockholm. Toen tekenden vertegenwoordigers van 32 aanwezige landen, waaronder Nederland, de Stockholm-verklaring van de IHRA op. Hierin werden onder andere het belang van herinneringseducatie over de Holocaust en het tegengaan van racisme en vooroordelen benadrukt.