In maart van dit jaar verschenen meerdere rapporten over een dreigende hongersnood in de Gazastrook. Er was op dat moment een zeer zorgelijke situatie, maar nu blijkt dat in sommige onderzoeken cruciale gegevens ontbraken. Duizenden tonnen aan hulpgoederen die de Gazastrook inkwamen zijn niet meegeteld. Dat werpt een ander licht op de zaak.
Wirwar van organisaties
Het was lastig om in de wirwar van alle alarmerende rapporten die in maart verschenen een rode lijn te ontdekken. Maar het zorgde wel voor veel beschuldigingen aan het adres van Israel. De onderzoeken baseerden zich op een instrument waarmee honger gemeten kan worden, de IPC (Integrated Food Security Phase Classification). Het IPC zelf bracht zelf in maart een verslag naar buiten waarin de noodklok werd geluid, in de komende weken zal daar weer een vervolg op komen.
Het IPC is een samenwerkingsverband van meerdere organisaties. Een van hen heeft in april een rapport naar buiten gebracht gebaseerd op het IPC-systeem, met zeer vergaande conclusies over honger in de Gazastrook. Het gaat dan om de organisatie “The Famine Early Warning Systems Network” (FEWS NET). Het IPC vindt het belangrijk dat er wel controle is op dit soort rapporten met vergaande conclusies. Daarom volgt na dit soort rapporten een soort review en dat gebeurde in dit geval ook.
Hulpgoederen niet meegenomen
De review van het IPC legde een aantal schokkende zaken bloot. In maart en april veranderde de situatie in de Gazastrook behoorlijk. De gevechten in het noorden van de Gazastrook waren minder heftig en er kwam meer ruimte voor humanitaire hulp. Dat was zichtbaar in het onderzoek van FEWS NET. De organisatie besloot echter om voedselhulp van commerciële en private partijen in april niet mee te nemen in het rapport. Dat scheelt duizenden tonnen aan voedselhulp. Om een beeld te krijgen: al die tonnen aan voedsel die niet zijn meegenomen zouden genoeg kunnen zijn voor 80% van de dagelijkse behoefte aan calorieën van de inwoners van de Gazastrook.
Verder bleek dat het rapport ook hulp aan bakkerijen niet meenam. Hier ging het eveneens om tonnen aan hulpgoederen. FEWS NET nam dit niet mee, omdat het niet zou gaan om voedselhulp. Deze goederenstroom verliep via het Wereldvoedselprogramma en die zorgt overigens met subsidies ervoor dat het brood betaalbaar blijft.
Als deze extra hulp wel allemaal was meegerekend, dan had de conclusie kunnen zijn dat de inwoners van het noorden van Gaza 157% van de benodigde calorieën per dag hebben gekregen in maart en april. FEWS NET schatte in dat het ging om 59-63% van de calorieën. Dat zijn zeer grote verschillen.
Basis
Toch worden deze rapporten en voorspellingen volop gebruikt. Het Internationaal Gerechtshof bijvoorbeeld besloot bijvoorbeeld mede op basis van de berichten over hongersnood extra maatregelen op te leggen aan Israel. Het is belangrijk dat de situatie in de Gazastrook goed gemonitord wordt en de situatie in de maanden voor maart was inderdaad zorgelijk. Maar het is eveneens van groot belang dat de gegevens goed kloppen. De rapporten leiden namelijk tot grove beschuldigingen aan het adres van Israel. Deze review laat weer eens zien dat het belangrijk is om niet te snel conclusies te trekken.