De oorlog in de Gazastrook lijkt in rustiger vaarwater terechtgekomen te zijn. Maar nu zijn er zeer alarmerende rapporten over honger in de Gazastrook. Het is belangrijk om dit serieus te nemen. Toch ontbreekt er cruciale informatie in deze alarmerende rapporten. Die gegevens zijn wel nodig om de situatie in de Gazastrook goed te begrijpen.
Alarmerend rapport IPC
Het meest alarmerende rapport komt van een aantal samenwerkende hulporganisaties, genoemd naar een instrument om honger te meten. Dat is de IPC (Integrated Food Security Phase Classification). De samenwerkende hulporganisaties zijn onder meer Save the Children, Oxfam Novib en diverse VN-organisaties. In dit rapport staat dat er een grote kans is op hongersnood in de komende maanden voor maar liefst 1,1 miljoen inwoners van de Gazastrook. Dat geldt voornamelijk voor de inwoners van Gaza die nu in het noorden (300.000) en het midden (600.000) verblijven. Hoeveel mensen hier nu precies verblijven is bijna niet vast te stellen.
Dat zijn alarmerende cijfers. Maar daarbij zijn een aantal zaken wel belangrijk om te weten. Allereerst was er al een hoge voedselonzekerheid in de Gazastrook voor 7 oktober. Dat is bijvoorbeeld zichtbaar in een rapport van het Wereldvoedselprogramma van de Verenigde Naties van augustus 2023. Toen waren er ongeveer 1 miljoen inwoners van Gaza in een staat van ernstige voedsel-onzekerheid en dat was nota bene voor de oorlog. In de Gazastrook wonen ongeveer 2,3 miljoen mensen.
Aantal vrachtwagens
Daarnaast is er veel onduidelijkheid over het aantal vrachtwagens met hulpgoederen dat naar binnen komt. Helaas is hierover veel misleiding. Zo stelt de NOS in een artikel op 18 maart 2024 dat er voor 7 oktober per dag 500 vrachtwagens met humanitaire hulp naar binnen kwamen. Van die 500 vrachtwagens gaat het volgens het rapport van IPC om 150 vrachtwagen met voedsel en water. Die cruciale gegevens ontbreken in het NOS-artikel. Israel stelt hier bovendien andere cijfers tegenover. Zij stellen dat voor 7 oktober gemiddeld 70 van de 500 vrachtwagens beladen waren met voedsel en water.
Het laatste punt is dat het lastig is om zicht te krijgen op de bronnen van het rapport. De vraag is wie er zicht heeft op wat er gebeurt in het noorden en midden van de Gazastrook. Het rapport moet zich daarom baseren op schattingen en verwachtingen. Het gaat er daarbij vanuit dat de situatie alleen maar zal verslechteren. Uiteindelijk is het rapport vooral gebaseerd op 1.365 telefonische interviews die het Wereldvoedselprogramma heeft afgenomen. In het noorden van Gaza zijn 104 telefonische interviews afgenomen.
Gesloopte grensovergang
Belangrijk om te weten is dat Hamas bij de aanval van 7 oktober de Erez-grensovergang in het noorden heeft aangevallen en ernstig heeft beschadigd. De grensovergang was bedoeld voor de inwoners van de Gazastrook die werkten in Israel. Het totale gebrek aan informatie over de rol van Hamas stempelt sowieso deze rapporten. De terreurbeweging lijkt elke keer de dans te ontspringen. In het rapport is geen enkele aandacht voor het plunderen en overnemen van hulptransporten door Hamas. Het complete gebrek aan verantwoordelijkheidsgevoel van Hamas voor de burgers van de Gazastrook komt in zijn geheel niet ter sprake.
Kritiek op Israel
De situatie is vooral erg onduidelijk, maar eerdere plunderingen van voedselkonvooien wijzen op twee potentiële problemen. Als eerste is het duidelijk dat er met het wegvallen van Hamas een machtsvacuüm is ontstaan. Dat leidde ertoe dat de konvooien met hulpgoederen onbeschermd hun weg moeten vinden. In sommige gevallen leidt dat tot plunderingen, soms door burgers en soms door gewapende groeperingen. Dat geldt vooral voor het noorden en het midden van de Gazastrook en dat is dan ook de reden dat de situatie daar verslechtert. In de tweede plaats kan het bijna niet anders dan dat de radeloosheid van de burgers te maken heeft met een groeiend gebrek aan eten en drinken. De vraag is echter wel hoe wijdverspreid dat is.
Oplossingen
De kritiek op Israel op dit gebied lijkt voor een gedeelte wel terecht te zijn. Het machtsvacuüm is immers ontstaan door de militaire acties van Israel. Het land heeft daarom verantwoordelijkheid genomen en nieuwe wegen geopend naar de gebieden in het noorden. Daarbij worden de konvooien op de hoofdwegen beveiligd door het Israelische leger. In de afgelopen weken zijn er daarnaast nieuwe manieren gebruikt om hulp de Gazastrook in te krijgen. Zo is er hulp binnengekomen via de zee en de lucht. Maar de hulp via de grond blijft voornaam.
Het is van cruciaal belang om het hele verhaal te vertellen. Rapporten vol met eenzijdig beschuldigingen, halve waarheden en leugens dragen hier absoluut niet aan bij.