Deze week verschenen meerdere verdachten voor de rechter, die betrokken waren bij de rellen na de wedstrijd Ajax-Maccabi Tel Aviv. De meeste verdachten hadden meegedaan met de “Jodenjacht” na de wedstrijd, zoals ze het zelf ook formuleerden in de appgroepen waarin ze actief waren. Het berouw lijkt bij de meeste verdachten nog niet heel diep te zitten. Het Openbaar Ministerie (OM) eiste straffen tot twee jaar gevangenisstraf. Het is nu afwachten tot de rechter op 24 december uitspraak gaat doen.
“Jodenjacht”
Begin november stond Nederland plotseling in het middelpunt van wereldwijde belangstelling. Donderdagavond 7 november speelde Maccabi Tel Aviv tegen Ajax en een grote schare fans was meegekomen. In de stad hing een gespannen sfeer. Al snel werden de voetbalfans geframed als IDF-soldaten, die verantwoordelijk zouden zijn voor wat er in de Gazastrook gebeurt.
In appgroepen riepen jongemannen op tot een “Jodenjacht”. Die vond ook daadwerkelijk plaats na de wedstrijd. Groepen jongemannen vielen op georganiseerde wijze geïsoleerde groepjes Maccabifans aan. Ze namen de mishandelingen op en deelden zelf de schokkende beelden. Nietsvermoedende fans kregen rake klappen en trappen. Veelal ging het geweld door terwijl de slachtoffers al weerloos op de grond lagen.
Grootschalig onderzoek
Burgemeester Halsema veroordeelde het geweld in eerste instantie scherp. Het OM en de politie kondigden een grootschalig onderzoek aan. Uit de filmbeelden was overduidelijk dat de grootschalige misdragingen gericht waren tegen de Maccabifans. Toch stellen politie en justitie voortdurend dat ze kijken naar alle misdrijven, gepleegd rondom deze wedstrijd. Maar de zittingen spraken boekdelen: het ging alleen om verdachten die zich hadden misdragen tegen Israelische voetbalfans.
Dat het OM en de politie zo omslachtig moeten zijn heeft te maken met de discussie over de achtergrond van de verdachten. Een van de ongewilde neveneffecten is nu wel dat er niet meer gezegd kan worden dat de mishandelingen toch echt alleen tegen Maccabifans waren gericht. Op voorhand was er gesproken over een mogelijk terroristisch motief van de verdachten. Het OM was van mening dat dit er toch niet was, omdat angst aanjagen dan echt het doel moet zijn geweest. Het OM ziet het motief meer in de grote woede over Gaza.
Terrorisme
De officieren van justitie startten met een algemene inleiding. Ze maakten duidelijk dat diverse chatgroepen in ieder geval een grote rol hadden gespeeld in het geweld. Die zijn gebruikt bij het organiseren en uitvoeren van de mishandelingen. De aanwezigheid van de Israelische fans bood in de ogen van de daders een kans wraak te nemen voor de situatie in Gaza. De officieren erkenden dat de gebeurtenissen hebben geleid tot een golf van schrik en angst.
De meeste verdachten worden verdacht van openlijke geweldpleging. Veelal waren er beelden beschikbaar, waarop de mishandelingen zichtbaar waren. De meeste verdachten gaven schoorvoetend toe dat zij zichtbaar waren, maar stelden veelal dat zij eigenlijk ook niet meer goed wisten waarom ze het hadden gedaan. Helaas voor hen waren er de chatgroepen, waarin ze van tevoren of na de mishandelingen met trots erover spraken. Ze lijken vooral spijt te hebben van het feit dat ze aangehouden waren. De berichten in de chatgroepen waren vaak schokkend. Kankerzionisten, kankerjoden en Jodenjacht waren veelvuldig te lezen.
Het OM eiste in alle gevallen gevangenisstraffen, de hoogste eis was twee jaar. Voor Nederlandse begrippen zijn dit zeker stevige strafeisen, die vaak hoger uitpakten omdat het OM vond dat er sprake was van een discriminerend aspect. Een verdachte stond terecht vanwege een verdenking op poging tot doodslag, omdat hij meerdere keren met kracht in het gezicht van een al liggend slachtoffer trapte. Zijn zaak is echter uitgesteld, omdat er eerst psychologisch onderzoek gedaan moet worden. Deze verdachte is van Palestijnse komaf.
Reflectie
Het is te hopen dat de rechters meegaan in de strafeisen, zodat er signaal wordt afgegeven dat dit onacceptabel is. De rechters zullen uitspraak doen op 24 december. Het zou daarnaast mooi zijn als er nog een moment van inkeer komt bij de verdachten. De betogen van de raadsmannen beloven wat dat betreft niet veel goeds. Een raadsman vond zelfs dat het OM niet meer zou mogen vervolgen, omdat er alleen maar pro-Palestijnse personen op zitting stonden. Een ander gaf een sneer naar Geert Wilders. Hoe begrijpelijk en aanlokkelijk, het is te hopen dat verdachten toch vooral gaan kijken naar hun eigen rol in de beschamende taferelen. Het recht in eigen hand nemen en daar trots op zijn is een beangstigende ontwikkeling.
Meer zaken
Politie en justitie hebben al laten doorschemeren dat er nog meer zaken gaan volgen. In totaal waren er ongeveer 45 verdachten in beeld. In de komende maanden zullen er waarschijnlijk meer rechtszittingen gaan volgen. Wordt vervolgd dus.