In de Volkskrant stelt sinoloog en japanoloog Casper Wits dat Gaza van hetzelfde belang is voor Europa als Oekraïne. Terecht merkt hij op dat autoritaire staten een grote bedreiging vormen voor het vrije Europa en onze verworvenheden. Maar, zo poneert Wits, Europa en het Westen in bredere zin verliezen geloofwaardigheid door Israel te steunen en hebben daarmee manoeuvreerruimte gecreëerd voor autoritaire staten als China en Rusland. Daar maakt de universitair docent echter een denkfout. Door Israel te steunen, houden we vijandige autocratieën juist op afstand.
In de spiegel kijken
Laat er geen misverstand over bestaan, het betoog van Wits bevat genoeg valide punten. China is zichtbaar en onzichtbaar bezig de internationale orde naar zijn hand te zetten en steunt Moskou. De nietsontziende Russische agressie tegen Oekraïne is een directe bedreiging voor heel Europa. Het gevaar van Poetin voor ons continent kan niet genoeg worden benadrukt. Het is betreurenswaardig om te zien dat een deel van de Nederlanders de waarschuwingen over het Russische gevaar diskwalificeren als oorlogshitserij. Het is ronduit angstaanjagend dat een politieke partij die Kremlinpropaganda na-papegaait op dertien tot achttien zetels staat in de peilingen.
Volgens Wits moet Europa zichzelf echter ook een spiegel voorhouden. Door een oogje dicht te knijpen of zelfs een dubbele maat te hanteren voor een bondgenoot als Israel zou het Westen zich hypocriet tonen. Als ‘wij’ schendingen van het internationaal recht door de vingers zien, zijn we ook niet in de positie om met een belerend vingertje Rusland of China terecht te wijzen. Europa zou zich schuldig maken aan een laconieke omgang met het internationaal recht, aldus Wits.
Non sequitur
Daar rammelt de argumentatie natuurlijk wel behoorlijk. Enerzijds staat het narratief dat het Westen Israel niet zou bekritiseren verre van de werkelijkheid. Regeringen van Europese landen, Canada, Australië en zelfs de VS zijn niet mals in hun kritiek op Israel, in de media – waaronder de Volkskrant zelf – wordt het land veelvuldig door de mangel gehaald. Je kunt niet beweren dat ‘we’ wegkijken als het om Israel gaat. Geen land wordt zo veel en zo hard bekritiseerd als de Joodse staat, zelfs Rusland of de Islamitische Republiek Iran niet.
Daarnaast gaat Wits er al gemakshalve vanuit dat Israel het internationaal recht schendt. Dat is geenszins een voldongen feit. Feit is wel dat Israel in zijn recht staat om zich te verdedigen na een aanval. Te vaak wordt die beestachtige aanval van Hamas vergeten, alsof die aanslag nooit plaats heeft gevonden. Een staat is verplicht om zijn eigen burgers te beschermen. Oekraïne staat dus in zijn volste recht om zich te verdedigen tegen de Russische agressie, maar Israel net zo goed als het geconfronteerd wordt met agressie van islamitische terreurorganisaties. Oekraïne en Israel zitten in hetzelfde schuitje en zijn oorlogen ingesleurd die ze niet hebben gewild.
Kleur bekennen
Het is goed mogelijk dat er in het Israëlisch militair optreden individuele gevallen zijn geweest waarin het internationaal humanitair oorlogsrecht geschonden is. Israel doet daar ook zelf onderzoek naar. Maar de dag moet nog aanbreken dat er ooit een oorlog plaatsvindt waarin dat niet onverhoopt gebeurt. Ook Oekraïne zal in vierenhalf jaar oorlog weleens in strijd met dat recht gehandeld hebben. Dat is de realiteit van oorlog. Het betekent niet dat Oekraïne en Israel daardoor het recht op zelfverdediging of onze steun moeten verliezen.
Wie voor een sterk, weerbaar en veilig Westen is en een vuist wil maken tegen autocratische landen die ons vijandig zijn, zal niet alleen achter Oekraïne maar ook achter Israel moeten staan. Rusland kan zijn agressie alleen volhouden met steun van China, Noord-Koreaanse soldaten en Iraanse drones. De terreurgroepen waar Israel zich tegen moet verdedigen, Hamas, Islamitische Jihad en Hezbollah, fungeren als de lange arm van Teheran. De Islamitische Republiek valt ook rechtstreeks de Joodse staat aan in haar pogingen Israel – indien nodig nucleair – van de kaart te vegen. Achter het ayatollahregime gaat de steun van Moskou en Beijing schuil.
Op een kruispunt
Onze toekomst wordt dus inderdaad bepaald in de Donbas en Gaza, maar dan is het wel zaak zorgvuldig te kiezen aan welke kant we gaan staan. Europa en het Westen staan terecht pal achter Oekraïne, maar zouden ook rotsvast achter Israel moeten staan. Beide bondgenoten vechten tegen barbaarse vijanden en voor de westerse beschaving. Het zijn dezelfde krachten uit de as van het kwaad – Rusland, China, Noord-Korea en de Islamitische Republiek – die via Kiev en Tel Aviv het vrije westen bedreigen. Als we de fout maken – en we begeven ons al op een hellend vlak – om Israel te verloochenen, dan ziet de toekomst van Europa er gitzwart uit.