Aantal antisemitische misdaden in Duitsland hoogste aantal sinds 2001

Woensdag heeft het Duitse ministerie van Binnenlandse Zaken het rapport “Politiek gemotiveerde misdaden 2019” gepubliceerd. Het ministerie noteerde gedurende het jaar 2019 niet minder dan 2032 antisemitische misdaden. Het is het hoogste aantal incidenten sinds 2001, en een toename van 13% ten opzichte van 2018.

Het meest beruchte antisemitische incident van afgelopen jaar in Duitsland is de aanslag in Halle. Een extreemrechtse terrorist probeerde tijdens Jom Kipoer een synagoge binnen te komen om daar een bloedbad aan te richten. Het lukte de schutter echter niet om in het Joodse gebedshuis te komen, waarop hij in het rond ging schieten. Bij deze schietaanval kwamen twee mensen om het leven.

President van de Centrale Raad voor Joden in Duitsland Josef Schuster noemt de aanval in Halle een signaal. “Antisemitisme is gemeengoed geworden voor Joden in Duitsland. Vooral op het internet worden we getroffen door ongeremde haat. Maar de afwijzing van Joden is ook een enorm probleem op straten en in scholen”. 

Schuster stelt dat de coronapandemie een versterkend effect heeft, waardoor Joden ook nu te maken krijgen met “massaal antisemitisme”. Aanhangers van samenzweringstheorieën en tegenstanders van coronamaatregelen deinzen er niet voor terug gebruik te maken van antisemitische retoriek en referenties naar de Holocaust bij hun beweringen te betrekken. 

De Centrale Raad van Joden in Duitsland wijst erop dat niet gemelde misdaden en incidenten die onder de strafrechtelijke aansprakelijkheidsdrempel liggen, niet mee zijn geteld. De Centrale Raad spreekt dan ook van een “somber beeld”, en roept politici, justitie en het maatschappelijk middenveld op de strijd tegen rechts-extremisme en antisemitisme te intensiveren.

Grootste dreiging uit extreemrechtse hoek

De grootste dreiging komt uit extreemrechtse hoek. Niet minder dan 93,4 van de antisemitische misdaden wordt in het rapport van het Duitse ministerie van Binnenlandse Zaken geschaard onder rechts-extremisme. Minister van Binnenlandse Zaken Horst Seehofer stelt dat de cijfers aanleiding zijn voor “grote bezorgdheid. Rechts-extremisten hebben de afgelopen jaren in Duitsland een “spoor van bloed” achter zich gelaten, aldus Seehofter. Naast de aanval in Halle, werd afgelopen jaar een aanslag in Hanau gepleegd waarbij een terrorist mensen met een buitenlandse achtergrond onder vuur nam en negen dodelijke slachtoffers maakte. Daarnaast werd in juni de politicus Walter Lübcke vermoord om zijn steun voor het migratiebeleid van Bondskanselier Angela Merkel.

“We hebben alle reden om de grootst mogelijke waakzaamheid hier te blijven bewaren”, aldus Seehofer. Op dezelfde dag als de publicatie van het rapport, is de Duitse politie de huizen van 31 personen binnengevallen die ervan verdacht worden lid te zijn van de Reichsbürgerbewegung. Zo’n vijfhonderd leden van deze extreemrechtse beweging zijn in het bezit van een wapenvergunning, aldus de Duitse minister van Binnenlandse Zaken, en is “elk toegestaan wapen één teveel”.

Naast de aanpak van de Rijksburgerbeweging, houden binnenlandse inlichtingendiensten sinds vorig jaar nauwlettender toezicht op de partij Alternative für Deutschland, zo meldt Seehofer. Met name de factie Der Flügel wordt in de gaten gehouden. De Vleugel staat berucht om het bagatelliseren van het nazi-verleden van Duitsland en sluit “revolutionaire methodes” niet uit om haar doelen te bereiken. 

Holocaust-overlevende en vice-president van het Europees Joods Congres Charlotte Knobloch wijt de toename van antisemitische misdaden aan het succes van AfD. “Verschillende extremistische groeperingen hebben een aandeel in het sociaal acceptabel maken van antisemitisme, met name het zogenaamde Alternative für Deutschland“, aldus Knobloch.

Alternative für Deutschland beweert dat de cijfers in het rapport “Politieke gemotiveerde misdaden 2019” niet kloppen. Volgens vice-leider van de partij Beatrix von Storch is er sprake van een poging door minister Seehofer om “islamitisch antisemitisme te verbergen”. Ze wijst op een ander rapport, dat waarschuwt voor de voor de opkomst van islamistisch antisemitisme. Dit verslag spreekt inderdaad van de dreigende opkomst van islamistisch antisemitisme, maar spreekt de cijfers uit het woensdag gepubliceerde rapport niet tegen.