Ebrahim Raisi nieuwe president van Iran

Iran heeft een nieuwe president: Ebrahim Raisi. Twee dagen voor de officiële inauguratie is Raisi formeel uitgekozen door de Opperste Leider Ayatollah Ali Khamenei. Hiermee is de weg vrij voor de zeer conservatieve Raisi om officieel president van Iran te worden.

Opperste Leider Ayatollah Ali Khamenei en Ebrahim Raisi gedurende de overdrachtsceremonie in Teheran, 3 augustus 2021 (bron: Twitter / @Iran)

De ‘keuze van het volk’

 “Na de keuze van het volk, benoem ik de wijze, onvermoeibare, ervaren en populaire Hojatoleslam Ebrahim Raisi als president van de Islamitische Republiek Iran,” schreef de hoogste leider van Iran, Ayatollah Ali Khamenei, in een decreet dat door zijn stafchef tijdens een officiële ceremonie werd voorgelezen.

Raisi werd ‘verkozen’ in de recente presidentsverkiezingen, die duidelijk lieten zien hoe impopulair het regime is. De opkomst van de stemgerechtigden was zeer laag: minder dan de helft (49%) kwam opdagen. Op sociale media werden beelden gedeeld van lege en verlaten stembureaus.

Raisi is een zeer conservatieve hardliner die de steun geniet van de werkelijke leider van Iran: Ayatollah Ali Khamenei. Raisi was eerder opperrechter en was medeverantwoordelijk voor de zware repressie waaronder het Iraanse volk gebukt gaat. Zo gaf hij regelmatig opdracht tot het oppakken van dissidenten, het martelen van gevangenen en zelfs tot executies.  Raisi was als lid van het ‘comité des doods’ tevens betrokken bij de massale executies van 1988, waarin het regime volgens sommige schattingen meer dan 30,000 mensen de dood in joeg. Raisi wordt daarom ‘de slachter van Teheran’ genoemd. Mede hierom hebben zowel de Verenigde Staten als de Europese Unie sancties tegen Raisi ingesteld. Ondanks de sancties van de EU tegen Raisi is er wel een vertegenwoordiger van de EU aanwezig bij de officiële inauguratie donderdag a.s., tot grote woede van de Israelische premier Naftali Bennett (Yamina). 

Raisi is zelf bom onder atoomdeal

De ‘verkiezing’ van Raisi leidt tot weinig hoop bij de Westerse leiders die momenteel met Iran proberen tot een deal te komen over het Iraanse nucleaire programma. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken is al langer niet te spreken over de voortgang en vreest dat de onderhandelingen alsnog gaan mislukken. Het feit dat Iran steeds om uitstel vraagt wegens de presidentiele overdracht leidt tot meer wantrouwen in Westerse landen.

Raisi staat niet bekend als een makkelijke onderhandelaar. Alhoewel hij de onderhandelingen toejuicht, stelt hij dat onderhandelingen over het Iraanse raketprogramma en haar steun voor de terreurorganisaties Hezbollah en Hamas uit den boze zijn. Tevens wil Raisi niet dat de onderhandelingen te lang door sudderen. Raisi wil daarnaast de Iraanse steun voor de ‘Palestijnse zaak’ doorzetten en daarbij de banden met de Volksrepubliek China. Iran blijft gebukt onder zware economische sancties van de Verenigde Staten, die de Iraanse economie en handel sterk beperken.

Meer weten over de inauguratie van Raisi en wat CIDI vindt van de aanwezigheid van wereldleiders? Klik hier.

Huidige Iraanse malaise

De huidige economische malaise, deels veroorzaakt door economische sancties en Iraanse miljardensteun aan terreurgroepen als Hezbollah in Libanon en Syrië leidde recentelijk tot protesten. Deze begonnen in de middelgrote steden en bereikten uiteindelijk ook de hoofdstad, Teheran. Demonstraten riepen op tot het afzetten van de ayatollahs en betere economische vooruitzichten voor de gewone Iraniër. Daarbij werd het Iraanse buitenlandbeleid, dat sterk anti-Israel is openlijk ter discussie gesteld. Bij de laatste kabinetsvergadering verdedigde voormalig president Hassan Rouhani zijn beleid, maar bood hij ook zijn excuses aangeboden voor de ‘moeilijkheden’ van de gewone Iraniër.

— Fatemeh Jamalpour (@FJamalpour)

Naast economische problemen, zijn Iraniërs ook ongerust over de situatie rondom Corona in het land. De huidige piek, ook wel ‘de derde golf’ genaamd, is de hoogste sinds het begin van de Coronacrisis. In het hele Midden Oosten vallen er niet zoveel doden door COVID-19 als in Iran. Naast het mismanagement van de Coronacrisis, zijn vermoedelijk veel Iraniërs kritisch op het watermanagement van hun regering. Met name Iraniërs uit het Zuidwesten protesteerden, waarna het regime het neersloeg en met het platleggen van het internet probeert hen de mond te snoeren. Experts waarschuwen al jaren dat sommige regio’s in het zuiden en oosten van Iran die als ‘droog’ of ‘zeer droog’ worden beschouwd, permanent onbewoonbaar dreigen te worden. Als dit zou gebeuren, zouden miljoenen Iraniërs gedwongen kunnen worden te verhuizen en ergens anders opnieuw te beginnen. De Iraanse regering geeft vooralsnog geen prioriteit aan deze problemen en heeft geen duidelijk plan om desertificatie te voorkomen. 

De plannen van Raisi om deze (economische) problemen aan te pakken worden door experts ‘aspecifiek‘ en ‘inadequaat’ geduid. Terwijl Khamenei oproept om de problemen serieus te nemen, wachten Iraniërs (en de wereld) op de eerste acties van Raisi.