Flitsbezoek Bennett aan VAE om zorgen Iran te bespreken

IN MIDDEN-OOSTEN / Door: RICO BRENTJENS / 10 jun 2022 IRAN MBZ VAE

De Israelische premier Bennett bracht op 9 juni 2022 een onaangekondigd bezoek aan de nieuwe president van de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) sjeik Mohammed bin Zayed al Nahyan (MbZ). De regionale kwesties in het Midden-Oosten, vooral rondom Iran, brengen de landen steeds dichter tot elkaar.

Ontmoeting tussen Bennett en MbZ in december 2021 (bron Twitter / @StandWithUs)

Bennett’s bezoek aan de VAE was niet aangekondigd en werd pas bekend gemaakt toen hij in Abu Dhabi landde. De ontmoeting kwam één dag nadat het IAEA een resolutie tegen Iran had aangenomen. Om deze reden was het onderwerp “regionale kwesties in het Midden-Oosten” het gespreksonderwerp tussen Bennett en MbZ.

Ook werd besproken hoe de handel uitgebreid en verder bevorderd kan worden, nadat beide landen anderhalve week geleden een vrijhandelsovereenkomst ondertekende. Dit is het eerste vrijhandelsovereenkomst met een Arabisch land. Daarnaast kwam ook het overlijden van voormalig president en halfbroer van sjeik Mohammed aanbod. De twee leiders hadden één een-op-een ontmoeting van nabij twee uur, waarna er een werklunch met de leden van hun delegaties volgde. Het is de tweede keer dat Bennett, als Israel’s premier, de VAE bezoekt.

IAEA’s resolutie

Een dag voor Bennett’s bezoek had de Raad van Gouverneurs van het International Atomic Energy Agency (IAEA) Iran veroordeeld omdat het land niet meewerkte in het uitvoeren met het monitoren van hun nucleaire programma. De veroordeling volgde enkele uren nadat Iran bekend maakte dat zij enkele camera’s van de IAEA hadden uitgeschakeld. Die camera’s hadden als taak om toezicht te houden op Iran’s nucleaire sites. De IAEA trof sporen van verrijkt uranium aan op drie plaatsen waarvan Teheran niet had gemeld dat daar nucleaire activiteiten waren, maar ook over het installeren van geavanceerde IR-6 centrifuges bij Natanz.

Om deze reden werd er door het IAEA een resolutie aangenomen waarin Iran wordt opgeroepen om informatie over hun niet-aangegeven nucleaire locaties te verlenen. Bennett reageerde verheugd op de aangenomen resolutie en benadrukte dat de vondst van de IAEA “het ware gezicht van Iran laat zien”. 30 landen stemden voor de resolutie, terwijl Rusland en China tegenstemden. Volgens Bennett laat de stemming zien dat landen “samenwerken met het doel om Iran te stoppen en te voorkomen dat zij kernwapens krijgen”.

 Naast Bennett sprak ook de Israelische minister Gantz van Defensie zich uit over de stemming bij de IAEA. Zo zei hij dat: “Iran heeft weer eens laten zien dat het een bedreiging vormt voor zowel de regionale als de wereldvrede”.

Reactie Iran

Mohammed Eslami, hoofd van de Iraanse nucleaire organisatie, ontkende dat Iran geen verborgen of niet-aangegeven nucleaire activiteiten of locaties heeft. Ook zei Teheran dat alleen de ‘vrijwillige” camera’s waren uitgeschakeld en dat 80% van de geplaatste IAEA camera’s nog werken. Als reactie op de aangenomen resolutie heeft Iran vandaag de IAEA laten weten dat zij alle 27 camera’s uit zijn nucleaire installaties verwijdert. Deze camera’s waren geïnstalleerd als onderdeel van het Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA) akkoord van 2015.

IAEA hoofd Grossi is zeer bezorgd hierover. Volgens hem is de kans op herstel van de JCPOA afhankelijk van de vraag of de partijen erin slagen binnen vier weken een nieuw akkoord af te sluiten. Het JCPOA-akkoord van 2015 is door voormalig Amerikaanse president Trump eenzijdig opgeschort. Europa en de Europese partners gingen door met het akkoord, dat zijn waarde verloor vanwege de Amerikaanse terugtrekking. President Biden wil het akkoord nieuw leven in blazen, maar eist garanties en andere veiligheidsmaatregelen. De onderhandelingen vinden al maanden in Wenen plaats en verlopen zeer moeizaam.