IHRA-discussie in Labour leidt tot nieuwe onenigheid

Afgelopen dinsdag nam de Britse Labourpartij van Jeremy Corbyn officieel de gehele werkdefinitie van antisemitisme van het International Holocaust Remembrance Association (IHRA) aan. Dit nadat het aannemen van een afgezwakte versie van de definitie tot veel kritiek leidde. Van meer eensgezindheid binnen de partij over de heikele punten in de definitie – die betrekking heeft op de grens tussen antisemitisme en kritiek op Israel –  lijkt echter geen sprake.

Het antisemitismeschandaal rondom Labour en in het bijzonder zijn leider Jeremy Corbyn kwam in een vaartversnelling terecht nadat in juni dit jaar een afgezwakte versie van de IHRA-werkdefinitie van antisemitisme werd aangenomen. Van zowel binnen als buiten de partij volgde wijdverbreide kritiek. Het kwam zelfs tot een veroordeling door een ongeëvenaard breed spectrum van de Brits-Joodse gemeenschap.

De kritiek op Corbyn’s rol in de affaire werd er niet minder op toen in augustus beelden opdoken van zijn deelname aan een herdenkingsceremonie voor leden van de terreurgroep achter het bloedbad van München. Corbyn legde de kritiek naast zich neer met de verklaring dat hij weliswaar aanwezig was, maar niet in de ceremonie zou hebben deelgenomen.

In een ontmoeting met het partijbestuur afgelopen dinsdag, die enkele uren langer duurde dan gepland, werd met consensus besloten om de gehele IHRA-werkdefinitie met alle elf voorbeelden over te nemen.

“Israel is a racist endeavour”

Een groot deel van de discussie in de partijtop spitste zich toe op een bijgaande verklaring die Corbyn wilde toevoegen aan de over te nemen werkdefinitie. Daarin zou benadrukt worden dat de definitie de vrijheid van meningsuiting ten aanzien van Israel en de rechten van het Palestijnse volk niet zou ondermijnen. Verder besteedde het ook aandacht aan de vraag over de juistheid om Israel als “racistisch” te bestempelen:

“It cannot be considered racist to treat Israel like any other state or assess its conduct against the standards of international law. Nor should it be regarded as antisemitic to describe Israel, its policies or the circumstances around its foundation as racist because of their discriminatory impact, or to support another settlement of the Israel-Palestine conflict”

Het toevoegen hiervan kon niet op voldoende steun rekenen van het partijbestuur. Als compromis werd de verklaring meegenomen in de vorm van een statement bij de presentatie van het besluit.

Margaret Hodge, een vooraanstaand critica van de partijleiding binnen Labour, betitelde de uitkomst als “twee stappen vooruit, één stap achteruit”. De toevoeging aan de volledige werkdefinitie betekent volgens haar alsnog een verdunning van de (welkome) boodschap.

Inderdaad lijken de meest kritische stemmen ten aanzien van Israel een impuls te hebben ontleend aan het nieuws over de toevoeging. De volgende dag verschenen er billboards met de vetgedrukte tekst “Israel is a racist endeavour” (“Israel is een racistisch streven”) op verschillende bushaltes in centraal Londen. Een groep genaamd London Palestine Action claimde verantwoordelijkheid.

Bushalte op Waterloo Bridge op woensdag

De burgemeester van Londen Sadiq Khan (tevens Labour) betitelde de posters als ‘beledigende advertenties’ en liet weten zo snel mogelijk te werken aan het verwijderen ervan, aangezien het aanbrengen van de posters als vandalisme is. 

Vooraanstaand Labour-partijlid en schaduwkanselier John McDonnell liet in een interview met The Jewish News weten zich goed te kunnen vinden in Corbyn’s idee expliciet te maken dat het moet kunnen om Israel als “racistisch” te beduiden. Een poging om een dergelijk statement alsnog officieel toe te voegen, zou wellicht later nog volgen.

Het aannemen van de IHRA-werkdefinitie is hiermee een welkome en – juist nu – belangrijke stap. Eensgezindheid over hoe om te gaan met zich op Israel betrekkend antisemitisme lijkt vooralsnog echter niet te zijn toegenomen.