Het Internationaal Strafhof bracht donderdag 21 november 2024 naar buiten dat er arrestatiebevelen gaan komen voor premier Netanyahu en ex-minister Gallant van defensie. Hoewel de inhoudelijke beslissing eigenlijk geen verrassing was, sloeg het toch plotseling in, omdat niet duidelijk was wanneer deze beslissing genomen zou worden. Het gaat om zeer zware beschuldigingen, waarmee het Strafhof eigenlijk het Israelische rechtssysteem buitenspel zet.
Aanloop
De aanloop naar de arrestatiebevelen begon eigenlijk al jaren geleden, in 2015. Toen accepteerde het hof de “State of Palestine” als land en als één van de lidstaten van het hof. Israel is zelf geen lid van het Internationaal Strafhof, daarom was dit een cruciale stap. Want anders had het hof nooit een zaak kunnen starten. In 2021 besloot het hof dat het onderzoek kon doen naar vermeende misdaden in de Gazastrook, de Westelijke Jordaanoever en Oost-Jeruzalem. Wederom een zeer belangrijke stap, die de weg opende naar vervolging van Israel.
In de jaren daarna begonnen diverse Palestijnse ngo’s en landen die vijandig tegenover Israel staan informatie te delen over vermeende oorlogsmisdrijven van Israel. Maar het duurde tot 2024 voordat de aanklager besloot dat hij Israelische politici wilde gaan vervolgen, na de Israelische reactie op het bloedbad van Hamas op 7 oktober 2023. Het Internationaal Strafhof heeft daarnaast een arrestatiebevel uitgevaardigd tegen Mohammed Deif, de militaire leider van Hamas in de Gazastrook. Dat is opvallend, aangezien hij hoogstwaarschijnlijk al om het leven is gekomen bij een Israelisch bombardement.
Bezwaren aan de kant geschoven
Israels bezwaren zijn aan de kant geschoven door het Internationaal Strafhof. Israel stelde namelijk dat het hof geen rechtsmacht heeft, maar het hof stelt dat het dit wel degelijk heeft. Dat is namelijk eerder al bepaald in 2021. Bovendien stellen de rechters dat het bezwaar pas besproken kan worden als het arrestatiebevel eenmaal is uitgevaardigd. Verder stelde het land dat het nooit officieel op de hoogte is gesteld van de vervolging. Het hof stelde dat dit wel degelijk is gebeurd in 2021.
Oorlogsmisdrijven
Zowel Netanyahu als Gallant worden verdacht van misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven. Het gaat daarbij om het inzetten van uithongeren als methode van oorlogsvoering, dat valt onder oorlogsmisdrijven. Daarnaast gaat het om moorden, vervolgen van (een gedeelte van) de Palestijnse bevolking het en uitvoeren van andere onmenselijke handelingen. Dat zijn misdrijven tegen de menselijkheid.
Het hof stelt dat beiden verantwoordelijk zijn voor het onthouden van hulp aan inwoners van de Gazastrook. Dat was onder meer gebaseerd op rapporten over risico’s van hongersnood, die later niet zijn uitgekomen. Ook gaat het dan om politieke opmerkingen aan het begin van de oorlog. De hoofdmoot van de aanklachten is daarop gericht. Daarnaast stelt het hof dat er ook aanvallen zijn uitgevoerd die waren gericht op het enkel doden van burgers. De aanklager heeft daarbij twee specifieke aanvallen op het oog, die niet nader omschreven zijn.
Reacties
Minister Veldkamp van Buitenlandse Zaken heeft laten weten dat Nederland het oordeel van het Internationaal Strafhof respecteert. Als Netanyahu of Gallant voet zetten op Nederlandse bodem zullen ze gearresteerd worden, aldus de bewindsman. Het hof zetelt overigens ook in Nederland, in Den Haag. Verder stelde Veldkamp dat niet-essentiële contacten met premier Netanyahu niet meer zullen plaatsvinden. Wat dat precies inhoudt, dat moet nog duidelijk worden. Het zal in ieder geval consequenties hebben voor de omgang met Israel. En dat geldt voor alle Europese landen die lid zijn van het hof. Die zijn namelijk verplicht om mee te werken met het hof en moeten dus overgaan tot het uitvoeren van het arrestatiebevel. Het zal Israel verder isoleren op het wereldtoneel.
Het kantoor van premier Netanyahu heeft fel gereageerd. Zij verwerpen de beslissing en noemen het valse en absurde beschuldigingen, aangezien het gaat om een oorlog tegen terroristen van Hamas.
Reactie CIDI
Onze reactie op het nieuws is terug te vinden op X:
“Oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid zijn zeer zware beschuldigingen. Een schone oorlog bestaat niet, en hoewel Israel zich dit wel moet aantrekken zijn de arrestatiebevelen voor beide politieke leiders betekenisloos, aangezien Israel het strafhof niet heeft erkend. Deze arrestatiebevelen zijn daarnaast een publieke ondergraving van het Israelische rechtssysteem. De kracht van het Strafhof is dat het kan functioneren wanneer er geen goede eigen rechtelijke macht is, en die bestaat in Israel wel. Het Israelische onderzoek naar de handelwijze van Netanyahu en Gallant moet nog plaatshebben en als daaruit zou blijken dat er oorlogsmisdaden zijn gepleegd onder leiding van (één van) beiden, dan zal daar in Israel zelf ook zeker vervolging op volgen. Het is eerder voorgekomen dat Israelische toppolitici in de gevangenis zijn gezet.
Wellicht ten overvloede: het arrestatiebevel voor Mohammed Deif is eveneens volstrekt betekenisloos, gezien het feit dat hij al maanden dood is.”