In de afgelopen dagen heeft Israel twee kopstukken van Hezbollah en Hamas uitgeschakeld. Bovendien kwam de bevestiging naar buiten dat bij een eerdere aanval inderdaad Mohamed Deif is gedood, de militaire leider van Hamas in de Gazastrook. Nu volgt een spannende fase van afwachten.
Gespannen verwachtingen
Het was wachten tot er een Israelische reactie zou komen, nadat een raket van Hezbollah twaalf spelende kinderen doodde. Dat gebeurde in Majdal Shams, een druzendorp op de Golanhoogten. Het was overduidelijk dat het ging om een raket van de terreurbeweging, die in eerste instantie toegaf dat zij een aanval hadden uitgevoerd. Sinds 8 oktober voert Hezbollah bijna dagelijks dit soort aanvallen uit.
Op dinsdagavond sloeg Israel toe in Beiroet, de hoofdstad van Libanon. De aanval vond plaats in een wijk die bekend staat als een bolwerk van Hezbollah. Aanvallen van Israel in dit gebied zijn zeldzaam, het is tegen de ongeschreven regels van het conflict. Met een gerichte aanval schakelde Israel de hoogste militaire commandant van Hezbollah uit, Fuad Shukr. Hij was de rechterhand van Hezbollahleider Nasrallah en was onder meer verantwoordelijk voor de aanval op Majdal Shams. Volgens het Israelische leger was hij ook verantwoordelijk voor de meeste geavanceerde wapens van Hezbollah. Israel eiste de aanval op. Bij de aanval raakten volgens Libanese media tientallen mensen gewond.
Teheran
Nog veel meer verrassend was de dood van Ismael Haniye, de leider van het politieke bureau van Hamas. Israel heeft formeel niets naar buiten gebracht over deze aanval. Wat er nu precies is gebeurd, is nog in nevelen gehuld. Maar de aanval is uitgevoerd in nota bene Teheran, in het hol van de leeuw. Haniye was daar op bezoek, vanwege de inauguratie van de nieuwe Iraanse president Pezeshkian. Volgens Iraanse media is hij om het leven gekomen door een “projectiel uit de lucht”. Dat de aanval plaatsvond in Iran is een klap in het gezicht van dit land, een voor hen beschamende vertoning. Iran heeft daarom wraak gezworen.
Haniye was de leider van het politieke bureau van Hamas. Hij woonde in Qatar en was daarom relatief zichtbaar in de afgelopen maanden, onder andere bij de onderhandelingen over de gijzelaars. De vraag is wat de invloed zal zijn op de onderhandelingen over de gijzelaars; voorlopig zullen die stil komen te liggen. Hij had de naam gematigd te zijn binnen Hamas, de vraag is wel wat dit betekent binnen een terreurbeweging. Hij was het gezicht naar buiten en klonk daarom wellicht redelijker. Maar zijn reactie op het bloedbad van 7 oktober sprak boekdelen: hij zakte door zijn knieën en dankte voor de aanval. Niet voor niets wilde het Internationaal Strafhof hem gaan vervolgen voor zijn rol.
Militaire leider ook gedood
Donderdag bracht de IDF naar buiten dat Mohamed Deif bij de aanval van 13 juli om het leven is gekomen. Tot nu toe was nog niet bevestigd dat hij hierbij om het leven was gekomen. Deif wordt gezien als een van de architecten van 7 oktober, als militaire leider van Hamas. Hij leefde een verborgen leven, er bestaan nauwelijks foto’s van hem. Israel heeft al diverse malen geprobeerd hem te doden. Israel heeft niet gezegd waarom ze het nu wel zeker weten. Waarschijnlijk kan die bron niet worden prijsgegeven vanwege veiligheidsrisico’s.
Toekomst
De dood van beide leiders zal een zware klap zijn voor Hamas, vooral op de korte termijn. Het is de vraag wat voor invloed de aanvallen zullen hebben op de lange termijn. De vraag is ook hoe het verder moet met de onderhandelingen over de vrijlating van de gijzelaars. Op korte termijn zullen die in ieder geval moeilijker gaan verlopen. Op de langere termijn kan verdere verzwakking van Hamas juist gunstig zijn voor een deal. De tijd zal dat leren.
In de komende dagen zal Israel zich schrap gaan zetten. Het is wachten op de reacties van Iran, Hezbollah en Hamas. Het is zonder twijfel dat er een reactie gaat komen, maar hoe dat eruit gaan zien blijft een verrassing.