Vandaag, op de laatste vrijdag van Ramadan, is het ‘Al Quds-dag’. Op deze dag is het de bedoeling dat door moslims wereldwijd ‘solidariteit’ getoond wordt met het Palestijnse volk. De Iraanse leiders hitsen Iraniërs en moslims over de hele wereld op tegen Israel. Al Quds-dag valt elk jaar op de laatste vrijdag van Ramadan en is ingesteld door ayatollah Ruhollah Khomeini in 1979, in het kader van een internationale lastercampagne tegen de staat Israel. Het Iraanse regime zegt in 90 landen en in 900 steden marsen tegen Israel te willen houden. Tot nu toe wordt dit initiatief niet breed gedragen in de moslimwereld of elders, en is het vooral een Iraanse dag van opruiing.
Iran – de commandant van de Iraanse ‘Al Quds Force’, Ismail Ka’ani.
Al-Quds (spreek uit: ‘Al Koedds’) is de Perzische en Arabische benaming voor de hoofdstad van Israel: Jeruzalem. Veel van de islamitische wereld vindt dat Jeruzalem door moslims bestuurd moet worden, en in ieder geval niet door het Joodse Israel. Het feit dat de Tempelberg onder Jordanees bestuur valt, stelt het regime in Teheran niet tevreden. Vandaag worden er in verschillende steden in Iran en sommige andere islamitische landen betogingen gehouden tegen het zionisme, de regering van Israel en de ‘bezetting’ van Jeruzalem. Vooral in Iran worden er massaal antisemitische leuzen geuit tegen Israel.
Met het instellen van deze dag wist het sjiitische Iran de Palestijnse kwestie te kapen en de (soenitische) Arabische landen in verlegenheid te brengen. De ‘Palestijnse kwestie’ is voor Iran zo een stok om zowel Israel als de Arabische landen mee te slaan en de Iraniërs af te leiden van de binnenlandse grootschalige problematiek. De afgelopen twee jaar was Iran zwaar getroffen door het coronavirus, en moesten massale uitingen van Israelhaat voor Al Quds-dag online plaatsvinden. Zo is het ook enkele jaren geleden dat er internationaal bij deze dag met demonstraties in andere landen werd stilgestaan. Voor het eerst in drie jaar staan weer grote live bijeenkomsten voor de ‘feestdag’ gepland.
Iran organiseert wel vaker grote woede-evenementen tegen Israel en Amerika. Deelname aan deze betogingen is voor de Iraanse bevolking vaak niet (geheel) vrijwillig. Dat is onder meer te zien in dit filmpje, waarin duizenden Iraanse studenten juist weigeren over de vlaggen van Israel en de VS heen te lopen bij een evenement in 2020.
Ramadan
Al Quds-dag valt geregeld te midden van grote spanningen in Jeruzalem, aangezien het op de laatste vrijdag van Ramadan valt. Maar dit jaar ook tijdens uitgerekte onderhandelingen in Wenen, waar Amerika probeert een nieuwe deal te sluiten om Iran van een nucleaire bom af te houden. Volgens veel islamitische geestelijken is het juist een morele plicht om uitgerekend tijdens Ramadan basale impulsen als woede, haat, irritatie en jaloezie te onderdrukken, in plaats van massaal te vieren met verwensingen en dreigingen van geweld.
Iran probeert als islamitische theocratie tijdens deze tijd van gebed en bezinning voor veel moslims politiek kapitaal op te bouwen. Zo gaf Mohammad Ghalibaf, voorzitter van het Iraanse parlement, een interview en had een ontmoeting met een hooggeplaatst Hamas-lid, waarin hij het “Islamitische verzet” en de “Palestijnse martelaren” prees. Ook nam hij uitgebreid de tijd om de “Israelische agressie” in Jeruzalem te hekelen. De Israelische veiligheidsdiensten op de Tempelberg zetten zich in om ervoor te zorgen dat moslims kunnen bidden tijdens de vastenmaand.
Hussein Salami van de Iraanse Revolutionaire Garde. Bron: Abu Ali Express
In lijn met zijn sponsor Iran probeert Hamas de onrust in Jeruzalem te kapen en dreigt militair in te grijpen als “Israel de gelovigen zal aanvallen”. Vorig jaar leidden dit tot een oorlog met Israel, dit jaar komt het – voorlopig – niet verder dan Hamasvlaggen en leuzen op de Tempelberg. Om de relatie te onderstrepen zal voor de eerste keer zal de commandant van de Iraanse Revolutionaire Garde een toespraak houden tijdens een grote bijeenkomst in Gaza. Palestijnen en Iraniërs keken tegelijk naar dezelfde beelden van Hussein Salami, die middels een videoverbinding te zien was in Gaza. Hij zei onder andere: “Onze reactie zal pijnlijk zijn. Israel schept voorwaarden voor de eigen vernietiging. We zullen je niet alleen laten… Je weet beter dan ik wat er met je zal gebeuren als je een kwade daad verricht.”
Abraham-akkoorden
Teheran keert zich fel tegen alle toenaderingen tussen Israel en Arabische landen. Zo heeft het de Abrahamakkoorden tussen Israel en meerdere Arabische landen sterk bekritiseerd. Terwijl de Iraanse dreiging de belangrijkste aanleiding was voor die landen om de relatie met Israel te formaliseren, en zo ook een signaal richting Iran te geven, en de pogingen van Iran om invloed in die landen tegen te gaan. Iran speelt een actieve rol in meerdere conflicten in de regio en steunt zogenaamde ‘proxies’ in Libanon, Irak, Jemen. Tot grote zorgen van de landen in de regio.
In Syrië lijkt Iran snel de rol van Rusland over te nemen, en de militaire aanwezigheid in het land te intensiveren, tot grote zorgen van Israel, maar ook van Jordanië, de Saudi’s en andere landen in de regio. Door de oorlog in Oekraïne viel de (geringe) belangstelling voor de regio weg, en worden steeds meer sancties tegen Iran omzeilt. Bovendien zijn er zorgen over het uitblijven van een nucleaire akkoord, waardoor ruimte voor Iran ontstaat.
Meer weten over de rol van Iran in de regio? Luister naar deze podcast.