Moslims, joden en christenen vieren in deze periode belangrijke religieuze feestdagen. In en om de oude stad van Jeruzalem – een vierkante kilometer met smalle straatjes – kunnen de gelovigen elkaar niet ontlopen. Samen met de spanningen door terroristische aanslagen enkele weken geleden, met de ophitsing door Hamas en andere Palestijnse organisaties, en met de politieke spanningen in Israel, betekent dit voor de politie zeer hoge paraatheid. Zij moet garanderen dat alle gelovigen hun rituelen – verbonden aan plekken in de oude stad – in veiligheid kunnen uitvoeren.
U heeft het vast al gelezen, wellicht zelfs gezien – vier dagen van rellen in Zweden – door moslimjongeren die zich tegen een extreemrechtse, anti-moslim groep keren – en tegen de politie. Er blijkt weinig nodig te zijn voor een gewelddadige uitbarsting, en dit in het vredige Zweden – ver weg van de heiligdommen, het publieke oog en de buitenlandse inmengingen.
Ook in Israel staan extremisten tegenover elkaar: door Hamas, Islamitisch Jihad en Iran opgehitste menigte die aanvaringen met de politie zoeken, maar ook geweld plegen tegen gelovige joden die bij de Klaagmuur wilden bidden. Daarentegen zien we ook Joodse groepen die het recht opeisen om overal in Israel vrij te mogen bewegen en te bidden: gisteren marcheerden enkele duizenden in Samaria – in het Westelijke Jordaanoever – naar de ontruimde nederzetting Horesh. Vandaag wil deze groep een marche houden in Jeruzalem om zo de Joodse aanwezigheid te benadrukken.
Openbare orde vs. vrijheid van beweging
Omdat de initiatiefnemers van de vlaggenmarche weigeren een alternatieve route te lopen, en per se langs de Damascuspoort en in de Islamitische wijk van de oude stad willen marcheren, verbood de politie deze marche. Velen in Israel vinden dat deze marche helemaal geen doorgang moet hebben om de spanningen juist niet op te laten lopen. De vlaggendragers eisen hun recht op vrije bewegingsruimte.
In de afgelopen dagen enterde de politie enkele keren de Tempelberg om daar de orde te handhaven en arresteerden zij moslim-relschoppers. Allemaal met het doel de orde te handhaven en het mensen mogelijk te maken om in de respectievelijke heiligdommen te laten bidden.
Het probleem is echter nog complexer, omdat zowel de Israeli’s als de Palestijnen de zeggenschap over de oude stad als geheel, en zeker over de respectievelijke heiligdommen, opeisen. De situatie, de zogenaamde ‘status quo’ in Jeruzalem is op zichzelf ingewikkeld: De zeggenschap over de Tempelberg – door de moslims Haram Al Sharif genoemd – ligt bij de Islamitische Waqf die de Tempelberg beheert, onder toezicht van Jordanië. Maar de politie is wel voor de orde en veiligheid verantwoordelijk. Daarom blijft de politie meestal buiten het gebied en horen we ook vaak over aanvaringen buiten de Tempelberg zelf – in de smalle straatjes van de oude stad van Jeruzalem, en vooral op de trap buiten de muren, bij de Damascuspoort. Dit geldt overigens ook voor de kerken in de stad en voor het plein voor de Klaagmuur. Maar als de politie de situatie onveilig acht, zoals enkele keren in de afgelopen dagen, moet ze optreden, en dit leidt tot kritiek en verhoogt de spanning. Gelukkig bleef het bij lokale incidenten, en scherpe veroordelingen vanuit binnen en buitenland, soms gebaseerd op onjuistheden. Dit is ook de volgende complicerende factor: geruchten. Bijvoorbeeld dat de politie de moskee heeft binnengetreden (niet waar). Het belangrijkste gerucht is dat de Joden de Tempelberg willen bestormen en daar de derde Tempel willen bouwen.
Tempelberg – Haram Al Sharif
Zoals bekend staat de Haram Al Sharif – het heiligdom van de moslims in Jeruzalem – op de plaats waar Salomo’s tempel en later de tweede tempel stonden. Gelovige joden dromen van de herbouw van de tempel – van de derde tempel. Voor de meesten is dit echter verbonden met de komst van de Messias – en dus niet iets concreets, en zeker niet in onze tijd. Sterker nog, rabbijnen hebben al 100 jaar geleden resoluut verboden om überhaupt naar de Tempelberg te gaan, omdat er een risico is de voormalige – voor het gewone volk verboden – heiligdom te betreden, Heilige der Heiligen (Kodesj Hakodasjim). Echter een zeer kleine, maar groeiende groep Joden wil de toekomst bespoedigen, door op de berg te bidden of zelfs daar offers te brengen. Dit heeft de politie verboden, maar bezoekers mochten de berg op, onder strikte instructies. Wie ze niet volgt wordt gearresteerd, wat tot kritiek leidde van diegenen die de absolute vrijheid van bewegen en bidden eisen. De geruchten in Jeruzalem over het risico van deze groep zijn al 100 jaar brandstof voor rellen.
Vakantieweek
De meeste Israeli’s, joden, moslims of christenen, willen echter van de lentevakantie genieten. Het was topdrukte in de vliegvelden en bij andere grensovergangen en ook in Israel zelf zijn de hotels en recreatiegebieden bomvol. Iedereen houdt zijn hart vast en hoopt op een rustig verloop. Pesach eindigt komend weekend, Ramadan gaat nog tot eind volgend weekend door.
Hier kunt u meer over het onderwerp lezen: