Irak dreigt staatsburgerschap vredesactivist in te trekken

Voormalig Miss Irak Sarah Idan dreigt haar Iraakse staatsburgerschap kwijt te raken, nadat ze zich bij de Verenigde Naties uitsprak voor vrede met Israel. Volgens berichten in de Iraakse media heeft een commissie van het Iraakse parlement gesproken over een voorstel om haar nationaliteit in te trekken.

Dat meldt Idan woensdag op Twitter. Het nieuws volgt op kritiek uit Arabische hoek op Idan’s pleidooi voor vrede tussen Israel landen in de regio, vorige week bij de VN-Mensenrechtenraad.

Doodsbedreigingen
Sarah Idan vergaarde internationale bekendheid toen ze eind 2017 een foto op Instagram plaatste waarop ze poseerde met Miss Israel Adar Gandelsman. Volgens Idan wilde ze met de foto een boodschap van vrede en saamhorigheid afgeven. In haar thuisland dacht men hier echter anders over: ze ontving aan de lopende band doodsbedreigingen en ook haar familie moest Irak ontvluchten.

De organisatie van Miss Irak dreigde bovendien haar titel af te pakken als ze de foto op internet liet staan. Dat weigerde ze. Sindsdien woont Idan met haar familie in de Verenigde Staten, waar ze een verblijfsvergunning kon krijgen vanwege haar eerdere werk als vertaler voor het Amerikaanse leger. Ze liet zich niet uit het veld slaan en bleef contact houden met Miss Israel. In juni 2018 bracht ze zelfs een bezoek aan Jeruzalem.

Daar spraken Idan en Gandelsman samen het congres van het American Jewish Committee toe. “Mijn hoop is dat mijn Joodse broeders en zussen ooit vrij kunnen reizen tussen Jeruzalem en Ramallah, en naar Babylon en de Nijl. Dat Arabieren en moslims gewoon naar Israel kunnen gaan, zonder dat zij zich dan zorgen hoeven te maken over de Israelische stempel in hun paspoort”, vertelde Idan in haar speech. Ook bezocht ze de markt Mahane Yehuda en at ze in een Iraaks-Joods restaurant.

Ambassador for Peace
Als erkenning voor haar inspanningen om coëxistentie en mensenrechten te promoten ontving de voormalige Miss Irak vorige maand de Ambassador for Peace Award van United Nations Watch. Deze NGO nodigde haar ook uit om twee keer de VN-Mensenrechtenraad toe te spreken. Dit kan Idan nu mogelijk haar Iraakse staatsburgerschap kosten.

In haar toespraken haalde ze stevig uit naar de Iraakse regering: deze zou volgens Idan te weinig hebben gedaan om de doodsbedreigingen aan haar adres te stoppen. Ook sprak ze zich uit tegen Palestijnse terreurorganisaties: “Ik wil Arabische staten eraan herinneren dat jullie meer gemeenschappelijke belangen met Israel hebben, dan met terreurgroepen.” Vredesonderhandelingen zijn geen “verraad van de Arabische zaak” maar een essentiële stap om een einde te maken aan het lijden aan beide kanten, aldus het topmodel.

Volgens Idan heeft het Arabisch-Israelisch conflict niks te maken met legitieme meningsverschillen, maar is dit te wijten aan de diepgewortelde antisemitische denkbeelden die in islamitische landen prevaleren, gesterkt door eenzijdige berichtgeving in de media. “Waarom hoor je in het nieuws niks over de 700 raketten die terreurorganisatie Hamas vorige maand in één weekend afvuurde op Israelische burgers?”

‘Verrader’
Bij de Mensenrechtenraad zei Sarah Idan al dat de Iraakse autoriteiten weigeren om haar vrijheid van meningsuiting te beschermen, en dat ze vanwege haar vredesactivisme als verrader wordt gezien. Dit werd nog eens pijnlijk duidelijk toen de nieuwssite Baghdad Today dinsdagavond met het nieuws kwam dat de Iraakse parlementscommissie bijeen is gekomen om te bespreken of haar nationaliteit kan worden ingetrokken.

Volgens parlementslid Ali al-Ghanmi, lid van de commissie, moeten de autoriteiten onderzoeken hoe de “misdaad” van Idan bestraft moet worden. Opvallend: bij de VN-Mensenrechtenraad beweerde de Iraakse vertegenwoordiger nog dat Idan wel degelijk de vrijheid had om zich uit te spreken voor vrede met de Joodse staat.

Na de vele doodsbedreigingen dreigt de voormalige Miss Irak nu dus ook haar paspoort kwijt te raken, enkel en alleen omdat ze zich uitspreekt voor vrede in de regio en coëxistentie tussen Joden en moslims. Hierdoor kan ze waarschijnlijk nooit meer haar geboorteland bezoeken. “Irak wil mij hetzelfde aandoen als dat zij deden met Iraakse Joden tijdens de Farhud [pogroms]”, zei Sarah Idan vandaag via Twitter. “Ze willen mijn staatsburgerschap afpakken en mij niet meer binnenlaten. Ik moet blijven vechten: dit gaat niet alleen over mijn rechten, maar is ook een strijd tegen antisemitisme.”

VN-resoluties
Het straffen van vredesactivisten is niet alleen moreel verwerpelijk, maar is tevens in strijd met verschillende VN-resoluties die het verbieden om burgers vanwege hun verklaringen bij de Verenigde Naties te intimideren of straffen. UN Watch stuurde woensdag direct een brief aan de Mensenrechtenraad en secretaris-generaal António Guterres. De NGO roept de VN op om Irak op het matje te roepen en te voorkomen dat Idan haar staatsburgerschap verliest.

Exact een jaar geleden schreef minister Blok (Buitenlandse Zaken) in een brief aan de Tweede Kamer dat Nederland lid wil worden van de Mensenrechtenraad om in gesprek te blijven, “ook met de moeilijke landen”. Daarom zou de Nederlandse VN-vertegenwoordiging er goed aan doen om ook te protesteren tegen deze verwerpelijke en ontoelaatbare intimidatie van een mensenrechtenactivist door Irak.