Iran trekt zich gedeeltelijk terug uit het nucleaire akkoord

IN MIDDEN-OOSTEN / Door: ELKAN VAN DER RAAF / 8 mei 2019 IRAN JCPOA

Een jaar nadat de Verenigde Staten hun steun aan het JCPOA hebben stopgezet, trekt Iran zich gedeeltelijk uit terug het nucleaire akkoord. Het betekent een mogelijke terugkeer naar uraniumverrijking op hoog niveau.

Gisteren heeft het Iraanse regime bekend gemaakt zich terug te trekken uit een aantal afspraken van het Joint Comprehensive Plan Of Action. Het JCPOA werd in 2015 gesloten tussen Iran, China, Duitsland, Frankrijk, Rusland, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten om de Iraanse nucleaire ambities te beteugelen. Een jaar geleden stopte de Amerikaanse president Donald Trump al zijn steun aan het akkoord: hij vindt de deal “desastreus”. Volgens Trump faalde het JCPOA-akkoord in het beschermen van de nationale veiligheid van de VS. De overeenkomst vertraagde slechts de mogelijkheden van het Iraanse regime om een kernwapen te verkrijgen, aldus de Amerikaanse president.

De gedeeltelijke terugtrekking uit het nucleaire akkoord komt tevens een week nadat de VS verschillende overeenkomsten omtrent Iran heeft beëindigd. Hierdoor kan Teheran niet langer verrijkt uranium voor onverrijkte yellowcake ruilen met Rusland en is het niet langer mogelijk zwaar water aan Oman te verkopen. Uitzonderingen voor Amerikaanse sancties voor het kopen van Iraanse olie, zijn tevens stopgezet.

In tegenstelling tot wat is afgesproken in het JCPOA, gaat Iran overtollig verrijkt uranium en zwaar water voortaan zelf bewaren, zo maakte de Iraanse president Hassan Rouhani gisteren bekend. Hij heeft een termijn van zestig dagen ingesteld om nieuwe voorwaarden te realiseren om de nucleaire overeenkomst in stand te houden. Met de gedeeltelijke opzegging zegt Rouhani de deal niet te willen vernietigen, maar juist te willen redden. 

Sinds de Amerikaanse eenzijdige opzegging van het nucleaire akkoord, onderhandelt EU-Hoge Vertegenwoordiger Federica Mogherini intensief om de deal met Iran te redden. Het lijkt erop dat de Iraanse president nu de druk opvoert in de onderhandelingen.

Volgens de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Mohammed Javad Zarif is de gedeeltelijke opzegging toegestaan. “Dit recht is in het JCPOA voor Iran vastgelegd; we opereren niet in strijd met het JCPOA, maar werken in feite in haar kader,” aldus Zarif op Iraanse staatstelevisie.

Iran verklaart herhaaldelijk de vernietiging van de Joodse staat Israel na te streven. Deze vernietigingscampagne van het regime in Teheran is geheel ideologisch en het is daarom nog maar de vraag  of deze kan worden gepacificeerd. De Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok zegt dan ook “niet naief” te zijn over de Iraanse kernwapenwens. Desondanks heeft hij vertrouwen dat de ambities van Teheran door het JCPOA voldoende beteugeld worden.