Minister Blok: Kabinet niet naïef over Iraanse kernwapenwens

Het Kabinet is “niet naïef over de wens van Iran om de mogelijkheid te behouden een kernwapen te ontwikkelen.” Dat heeft minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok laten weten in antwoord op Kamervragen over de onthulling dat Iran stiekem delen van haar atoomprogramma zou hebben voortgezet.

Op 30 april onthulde de Israelische premier Benjamin Netanyahu het geheime archief van het Iraanse atoomprogramma. De Israelische spionagedienst Mossad had duizenden pagina’s en bestanden uit een geheim warenhuis in Teheran gesmokkeld. Naar aanleiding van de onthullingen dienden Kamerleden Bente Becker en Han ten Broeke (beide VVD), Kees van der Staaij (SGP) en Joël Voordewind (CU) schriftelijke vragen in bij minister Blok.

Geen nieuwe inzichten
Volgens de bewindsman op het ministerie van Buitenlandse Zaken is er geen sprake van nieuwe inzichten als gevolg van de door Netanyahu gepresenteerde informatie. Minister Blok haalt hierbij verschillende rapporten van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) aan, waarin gesteld wordt dat sinds 2009 geen activiteiten hebben plaatsgevonden die relevant zijn voor de ontwikkeling van een kernwapen. Bovendien houdt Iran zich aan haar verplichtingen onder het JCPOA-akkoord, aldus het IAEA.

Desondanks zegt minister Blok dat Nederland nog geen eigenstandig oordeel heeft gevormd over de recente onthullingen. Volgens de VVD’er is het van belang dat het IAEA de informatie ontvangt en meeneemt in zijn analyses. “Nederland dringt daar dan ook op aan bij Israël,” aldus Blok. Tijdens zijn presentatie had Netanyahu aangegeven de informatie te zullen delen met bondgenoten en het IAEA. 

Nederland blijft achter het JCPOA staan
Onlangs heeft de Amerikaanse president Donald Trump besloten dat de VS zich terugtrekt uit het JCPOA-akkoord met Iran. In een eerdere brief had minister Blok al laten weten dat de Nederlandse regering dit besluit “betreurt.” Nederland blijft – samen met de rest van Europese Unie – achter de overeenkomst staan. Aan de Kamer laat de minister weten dat hij bij alle partijen blijft aandringen om het akkoord in stand te houden. 

Volgens de minister van Buitenlandse Zaken werkt het JCPOA om de weg naar een Iraans kernwapen te blokkeren, en is het mede daarom van belang om het akkoord in stand te houden. “Tegelijkertijd is het kabinet niet naïef over de wens van Iran om de mogelijkheid te behouden een kernwapen te ontwikkelen,” aldus Blok. 

Eén van de tekortkomingen van het JCPOA is het gebrek aan zogenaamde automatische snap-backs. Dat houdt in dat wanneer blijkt dat Iran zich niet aan het akkoord houdt, opgeheven sancties automatisch opnieuw ingesteld kunnen worden. Volgens minister Blok was een dergelijk mechanisme vanuit de EU juridisch niet haalbaar. Nederland heeft zich in 2015 ingezet voor het zo krachtig mogelijk maken van het “snap-back” mechanisme, aldus de minister. Dat heeft geresulteerd in een Raadsverklaring waarin alle EU-lidstaten zich committeren om EU-sancties opnieuw in te stellen wanneer blijkt dat Iran JCPOA-afspraken niet naleeft, zo laat Blok weten in zijn antwoorden. 

Sancties tegen het ballistische raketprogramma worden niet uitgesloten
De Kamerleden hadden ook vragen gesteld over het ballistische raketprogramma van Iran. Deze dreiging wordt door het JCPOA niet beteugeld en de Islamitische Republiek gaat dan ook onverminderd door met het ontwikkelen van haar raketarsenaal. Een tekortkoming van het nucleaire akkoord, daar ballistische raketten een kernkop kunnen dragen.

Minister Blok laat weten dat Nederland in overleg is met Europese partners over mogelijke maatregelen tegen het ballistische raketprogramma van Iran. “Sancties behoren tot de opties die worden overwogen,” aldus de bewindsman op Buitenlandse Zaken. De VS heeft overigens al geruime tijd sancties ingesteld tegen de voortdurende raketontwikkelingen van de Islamitische Republiek.