Iran blijft haar ballistische raketprogramma uitbreiden

Iran gaat onverminderd door met het uitbreiden van haar ballistische raketprogramma. Iraanse leiders geven aan zich niks aan te trekken van de internationale kritiek en zorgen omtrent hun groeiende wapenarsenaal. De Iraanse Revolutionaire Garde spreekt zelfs van een “verdrievoudiging” van haar raketproductie.

In 2015 sloten de P5+1 landen (Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Rusland en de VS) met Iran het Joint Comprehensive Plan of Action akkoord over het nucleaire programma van het sjiitische land. De Iran-deal is bedoeld om te voorkomen dat het land een nucleair wapen in handen krijgt. De overeenkomst kent echter veel ogen en haken. De Amerikaanse president Trump staat bekend als tegenstander van de deal en op 12 mei moet hij beslissen of de VS achter het akkoord blijft staan. Eerder deze week onthulde de Israelische premier Netanyahu dat Iran heeft gelogen over haar nucleaire ambities.

Een veelgehoord punt van kritiek op het nucleaire akkoord met Iran is dat de overeenkomst het ballistische raketprogramma van de Islamitische Republiek niet beteugelt. De Islamitische Republiek werkt al jaren aan een uitgebreid raketarsenaal, terwijl het ondertussen ook geen geheim maakt van haar ambitie om Israel van de aardbodem te laten verdwijnen. 

Ballistische raketten zijn essentieel voor een kernwapenprogramma. Dergelijke wapens zijn in staat om niet-conventionele – waaronder nucleaire – ladingen te dragen. Ondanks de nucleaire deal kan Iran in korte tijd uranium verrijken tot op het punt dat het in een wapen gebruikt kan worden. Onlangs gaven Iraanse leiders nog aan dat het land binnen twee dagen een dergelijk verrijkingsprogramma kan hervatten. Als hiermee een kernkop wordt geproduceerd, kan deze op een ballistische raket bevestigd worden. Het niet beteugelen van het ballistische raketprogramma van Iran in het JCPOA-akkoord valt dus terecht een tekortkoming te noemen.

Westerse zorgen over Iraans raketprogramma
De Verenigde Staten zien de Iraanse wapenambities als een gevaar en roepen het sjiitische land geregeld op haar raketprogramma te staken. Om de oproep kracht bij te zetten, heeft het Amerikaanse ministerie van Financiën onlangs nog nieuwe sancties ingesteld.

Groot-Brittannië, Frankrijk en Duitsland – de drie Europese ondertekenaars van het JCPOA-akkoord – delen de zorgen van de VS. De voortgang van het ballistische raketprogramma en de uitbreidingen van de Iraanse invloeden in de regio worden gezien als een gevaar voor de veiligheid en de stabiliteit van het Midden-Oosten.

Desondanks trekt Iran zich niks aan van de kritiek. In maart ging de Franse minister van Buitenlandse Zaken Jean-Yves Le Drian op bezoek in Teheran in een poging onderhandelingen te starten over het ballistische raketprogramma van de Islamitische Republiek. Zijn verzoek werd echter afgewezen, wat laat zien dat zelfs praten over mogelijke inperkingen van wapenprogramma’s voor de Iraanse leiders 

Raketten alleen bedoeld voor “defensieve” doeleinden
Dat standpunt werd recent nog herhaald door de adjunct-commandant van de Iraanse Revolutionaire Garde. Tijdens een ceremonie ter gelegenheid van Nationale Perzische Golf-dag op 30 april herhaalde generaal Hossein Salami dat het ballistische raketprogramma niet ingeperkt of stopgezet zal worden. “Onze vijanden  bedreigen ons en eisen dat wij ontwapenen. Deze eis is immoreel, niet logisch en agressief. De raketten zijn ons defensieve vermogen, en een van de pilaren van onze afschrikwekkende macht. We zullen nooit onze defensieve capaciteiten opgeven.”

Het defensieve karakter van de raketten zou gewaarborgd zijn in de beperking van hun actieradius tot 2.000 kilometer. Dit bereik is een limiet dat in 2013 in Genève is afgesproken in een interim-akkoord. De Iraanse Revolutionaire Garde (IRG) beweert dat deze reikwijdte in haar defensieve doelstellingen past, daar de raketten alleen bedoeld zouden zijn “om op Amerikaanse posities in de regio te richten.” Israel valt ook onder de reikwijdte van deze ballistische dreiging.

“Israel moet van de kaart geveegd worden”
De ballistische raketten worden door de internationale gemeenschap echter niet als defensief beschouwd, maar – onder andere vanwege hun alsnog grote bereik – als offensief. De offensieve bedoelingen van Iran zijn ook zichtbaar in de propaganda met betrekking tot de raketten. Zo was onlangs nog een raket op een tentoonstelling te zien met daarop in het Hebreeuws de tekst: Israel moet van de kaart geveegd worden.”

De dreiging van de ballistische ambities van Iran neemt alleen maar verder toe. “De productie van onze raketten is verdrievoudigd,” liet de commandant van de lucht- en raketmacht van de IRG Amir Ali Hajizadeh vorige maand nog weten. In een toespraak op een soldatenfestival hekelde de brigadegeneraal dat de Amerikanen hun wapenarsenaal uitbreiden maar dat Iran verboden wordt raketten te bezitten. Volgens Hajizadeh trekt de Islamitische Republiek zich dan ook niks meer aan van de “de arrogante vijanden” en hoeft het geen uitleg meer te geven over de uitbreidingen van haar raketarsenaal.