Israël beschuldigt Iran van aanval op Israëlisch schip

IN ISRAEL / Door: ELKAN VAN DER RAAF / 3 mrt 2021 IRAN

Israël heeft een klacht ingediend bij de VN-Veiligheidsraad, waar het Iran beschuldigt het Israëlische schip MV Helios Ray in de Golf van Oman te hebben aangevallen.

Op 25 februari raakte het vrachtschip MV Helios Ray beschadigd bij een explosie. Hierop moest het Israëlische schip, dat onder Bahamaanse vlag vaart, terugkeren naar de haven van Dubai. De MV Helios Ray had twee gaten aan zowel bakboord als stuurboord opgelopen, maar de bemanning is ongedeerd gebleven.

Vermoed wordt dat het schip is aangevallen met mijnen. Het is niet voor het eerst dat scheepvaartverkeer in de Arabische Golf doelwit is van dergelijke aanvallen, in 2019 werden meerdere schepen getroffen door met magneten bevestigde explosieven – waarbij Iran als de schuldige werd aangewezen.

Afgelopen maandag werd een interview uitgezonden waarin de Israëlische premier Benjamin Netanyahu het Iraanse regime ervan beschuldigt achter de aanval op de MV Helios Ray te zitten. “Dit is het werk van Iran, dat is duidelijk”, aldus Netanyahu. De Islamitische Republiek is volgens de premier “de grootste vijand van Israël, en die treffen we door de hele regio”.

Het interview met Netanyahu was op zondag opgenomen. Zondagavond meldden Syrische staatsmedia aanvallen door de Israëlische luchtmacht rondom Damascus. Het Israëlische leger heeft echter geen commentaar gegeven op de beschuldigingen, waarmee het onduidelijk is of het gaat om een rechtstreeks antwoord op de aanval bij de Golf van Oman of niet.

Het is geen geheim dat Israël regelmatig Iraanse posities en wapenleveringen in Syrië bombardeert. Iran vecht mee aan de zijde van president Assad in de Syrische burgeroorlog en recent hebben de twee regimes een militaire samenwerkingsovereenkomst getekend. De Iraanse Revolutionaire Garde maakt tevens van de gelegenheid gebruik om geavanceerde wapens aan terreurbeweging Hezbollah in Libanon en aan andere proxies in Syrië te leveren. Hiervoor maakt het gebruik van een strategische corridor die vanuit Iran via Irak en Syrië naar Libanon loopt. Naar verluidt heeft de Israëlische luchtmacht haar operaties tegen Iran dan ook uitgebreid naar Irak. Vorig jaar werden meerdere keren wapendepots van door Iran gesteunde volksmobilisatie-eenheden getroffen.

Dinsdag heeft Israël de VN-Veiligheidsraad opgeroepen Iran te veroordelen voor de aanval op de MV Helios Ray. In een brief stelt Israëls ambassadeur bij de VN Gilad Erdan dat de Iraanse Revolutionaire Garde achter de explosie bij het schip zit. “Deze en andere door Iran en Iran gesponsorde herhaaldelijk uitgevoerde terroristische aanslagen op zee brengen niet alleen de veiligheid en beveiliging van de internationale scheepvaart in gevaar … maar vormen ook flagrante en herhaalde schendingen van het Handvest van de Verenigde Naties en van de resoluties van de Veiligheidsraad”, aldus Erdan. De Israëlische ambassadeur roept de Veiligheidsraad op Iran hiervoor te veroordelen en “het Iraanse regime verantwoordelijk te houden voor deze aanval en voor het destabiliseren van de regio”.

Volgens de Israëlische minister van Defensie Benny Gantz is de aanval op de MV Helios Ray een poging van Iran om zijn positie in mogelijke onderhandelingen te versterken. De regering van de Amerikaanse president Joe Biden heeft aangegeven dat de VS terug wil keren naar onderhandelingen met Iran over diens atoomprogramma. In 2018 zette toenmalig president Donald Trump een streep door de Amerikaanse steun voor het nucleaire akkoord (JCPOA) met de Islamitische Republiek en stelde opnieuw sancties in. Het Iraanse regime gaat steeds verder met het schenden van de afspraken in het JCPOA, en inmiddels hebben de overige ondertekenaars het geschilmechanisme in werking gezet.

Iran wijst de beschuldigingen af dat het achter de aanval op het schip zou zitten. Volgens een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken lijdt premier Netanyahu aan een “obsessie met Iran”, en zou hij met zijn beschuldigingen “angst willen zaaien”. Tegelijkertijd meldde de woordvoerder dat Israëlische activiteiten in de Golf “nauwlettend in de gaten worden gehouden”.

Volgens analisten moet de aanval op het Israëlische schip vooral als signaal van Iran worden gezien. Als het Iraanse regime de MV Helios Ray had willen vernietigen, had het dit gedaan. Een dergelijke actie zou echter een veel significantere reactie van Israël hebben betekend.

Inmiddels is de MV Helios Ray weer op zee. Uit satellietdata blijkt dat het Israëlische schip onder Bahamaanse vlag de haven van Dubai heeft verlaten, maar zijn bestemming is vooralsnog onbekend.