Jaarverslag 2006

Tweet about this on TwitterShare on FacebookShare on Google+Share on LinkedInDigg thisShare on RedditEmail this to someonePrint this pageDeel dit

Het jaar 2006 was op alle fronten opnieuw een veelbewogen en intensief jaar, voor Israel en het Midden-Oosten en bijgevolg voor CIDI. Toen premier Sharon in januari volkomen onverwachts met een hersenbloeding in het ziekenhuis werd opgenomen, was dat voor iedereen een grote schok. Sharon had aangekondigd om met zijn nieuwe partij Kadima de verkiezingen in te gaan en de algemene verwachting was dat hij een verkiezingszege zou boeken die vergaande gevolgen zou hebben voor Israel. Nu, ruim een jaar later ligt Sharon nog steeds in coma en de veranderingen in en rond Israel hebben elkaar in razendsnel tempo opgevolgd.

Hamas

In januari won de islamitisch-extremistische beweging Hamas op democratische wijze de verkiezingen in de Palestijnse gebieden. Deze verkiezingszege was een onaangename verrassing voor Israel en maakte ook elders in de Westerse wereld dubbele gevoelens los. Hamas laat immers geen gelegenheid onbenut om te benadrukken dat zij streeft naar een Palestijnse eenheidsstaat en de vernietiging van Israel. Wie gehoopt had dat Israel en de Israelische burgers na de eenzijdige terugtrekking van het Israelische leger uit Gaza, in augustus 2005, een rustiger en vooral veiliger tijd tegemoet zouden gaan, kwam bedrogen uit. Vrijwel dagelijks werden er Qassamraketten vanuit Gaza afgevuurd op Israelische steden en dorpen. Kinderen raakten getraumatiseerd omdat er voortdurend raketten insloegen en ze steeds opnieuw de schuilkelders in moesten vluchten. De materiële en emotionele schade bij de getroffenen was groot. Bij Israelische tegenacties werden ook tientallen Palestijnse burgers gedood. Ondanks een toename van de internationale hulp aan de Palestijnen, gekanaliseerd via niet-gouvernementele organisaties en het kantoor van Mahmoud Abbas is de humanitaire situatie van de Palestijnse bevolking in 2006 verder verslechterd. Bij gewelddadigheden tussen rivaliserende Palestijnse groeperingen zijn veel slachtoffers gevallen. Toen in juni de Israelische soldaat Gilad Shalit werd ontvoerd door milities uit Gaza, trok het Israelische leger Gaza weer binnen. Inmiddels heeft het leger zich teruggetrokken, en heeft een aantal militante groeperingen afgesproken geen beschietingen meer op Israel uit te voeren. Ondanks deze afspraak slaan er regelmatig raketten in. Volgens militaire experts wordt de wapenstilstand door Hamas c.s. vooral gebruikt voor herbewapening en zal de situatie binnenkort weer escaleren.

Libanon

In juli werd Israel opgeschrikt door de ontvoering van twee soldaten vanaf soeverein Israelisch grondgebied door de Libanese Hezbollah. Tegelijkertijd nam de door Iran financieel en materieel gesteunde Hezbollah ook Israelische steden in Noord-Israel onder vuur met onder andere Katjoesjaraketten. Tienduizenden mensen brachten een paar weken in de schuilkelders door, en meer dan een miljoen Israeli’s verlieten huis en haard om elders in het land een veiliger onderkomen te zoeken. Israel reageerde op de aanval met bombardementen op installaties en voorzieningen die cruciaal voor Hezbollah’s infrastructuur waren. Ook werden grondtroepen ingezet. De oorlog duurde 34 dagen. Resolutie 1701 van de VN-Veiligheidsraad legde uiteindelijk vast aan welke voorwaarden het staakt-het-vuren zou moeten voldoen. Maanden na beëindiging van de oorlog waren de ontvoerde soldaten nog steeds niet terug. CIDI organiseerde daarom samen met een aantal Europese organisaties in november een demonstratie in Brussel om aandacht te vragen voor het lot van de drie. Al tijdens de oorlog in Libanon ontstond een discussie over de operationele doelstellingen van het leger en de vraag of men voldoende geëquipeerd was voor het uitvechten van een dergelijke oorlog. Dat debat heeft inmiddels geleid tot het aftreden van een aantal verantwoordelijken waaronder de chef-staf van het leger, Dan Halutz.

Iran

2006 was ook het jaar waarin de wereld zich in toenemende mate zorgen maakte over de nucleaire dreiging van het Iraanse regime. Iran maakt er geen geheim van een nucleaire agenda te hebben, en de Iraanse president Ahmadinejad slaat telkenmale dreigende taal uit in de richting van de Joodse staat. In Israel is inmiddels een minister voor Strategische Dreiging benoemd die tot taak heeft om zich exclusief met de Iraanse kwestie bezig te houden. Door sommige westerse politici is al geopperd om het NAVO-lidmaatschap open te stellen voor Israel, zodat een eventuele Iraanse aanval op Israel als een aanval op de hele NAVO kwalificeert.

Organisatie

In 2006 had CIDI twaalf werknemers in dienst (deels parttime): een directeur, een adjunct-directeur, een researcher, een medewerker die zich bezighoudt met Israel en het Midden-Oosten, een werknemer die zich concentreert op antisemitismeonderzoek en het bevorderen van de dialoog, een medewerker die zich bezighoudt met trainingsprojecten op scholen, twee projectmedewerkers, een medewerker die namens CIDI de contacten met de CIDI-jongerenorganisatie onderhoudt, een webmaster die de website dagelijks bijhoudt en twee ondersteunende medewerkers. Daarnaast zijn er drie vrijwilligers die zich bezighouden met het bijhouden van de CIDI-archieven, de bibliotheek en voorkomende werkzaamheden verrichten.

Wetenschappelijke publicaties

Ook in 2006 heeft CIDI volop deelgenomen aan het academische debat. Dat gebeurde onder andere door de publicatie van een aantal boeken in de wetenschappelijke boekenreeks, in samenwerking met Uitgeverij Aspekt. CIDI draagt hiermee tevens bij aan het maatschappelijk debat over politieke ontwikkelingen in en buiten Israel en bevordert de kennis over zaken die de Joodse gemeenschap in het bijzonder raken. Zo verscheen in juni “De mythe van het Joods kannibalisme”. Directe aanleiding voor deze uitgave was de rel die binnen en buiten de academische wereld ontstond toen professor Pieter van der Horst van de Universiteit Utrecht te horen kreeg dat hij zijn afscheidsrede, waarin hij de wortels van het Arabisch antisemitisme traceerde en waarschuwde voor het gevaar daarvan, niet mocht uitspreken. Uiteindelijk heeft Van der Horst zijn afscheidsrede zonder de door de rector magnificus gewraakte passages uitgesproken. Met “De mythe van het Joods kannibalisme” werd de ongecensureerde tekst alsnog voor een groot publiek beschikbaar. Eind december voltooide CIDI-researcher Wim Kortenoeven de Nederlandstalige studie over Hamas: “Hamas, portret en achtergronden”. Met dit boek komt voor het eerst een volledig geannoteerde vertaling van het Hamas-handvest beschikbaar voor de Nederlandse lezer. Het eerste exemplaar van “Hamas, portret en achtergronden” is onder grote belangstelling op 22 februari 2007 tijdens een feestelijke presentatie in de Rabinzaal in het CIDI-kantoor overhandigd aan de voorzitter van de Vaste Kamercommissie voor Buitenlandse Zaken, Hans van Baalen (VVD).

Ontmoetingen

Ook in 2006 heeft CIDI zich ingespannen om een gebalanceerd en objectief beeld van Israel en de Israelische politiek aan de Nederlandse samenleving te geven.
CIDI onderhoudt hiertoe contact met media, politici en een groot aantal maatschappelijke organisaties met uiteenlopende doelstellingen. Ook het afgelopen jaar viel weer op hoe makkelijk onvolledige indrukken kunnen ontstaan op basis van een enkel bericht in de media. CIDI heeft daar waar mogelijk actief de publiciteit gezocht om zaken toe te lichten om zo een beter begrip te kweken voor de context waarin dingen gebeuren. Een voorbeeld hiervan vormden de Israelische luchtbombardementen op Hezbollah-doelwitten in Libanon, waarbij helaas ook burgerslachtoffers te betreuren vielen. CIDI-medewerkers spraken in 2006 op tal van plaatsen in Nederland voor Joodse, christelijke en politieke gezelschappen, waarbij zij de gelegenheid kregen de “Israelische kant” te belichten en in te gaan op de wijze waarop wij in Nederland met gebeurtenissen in het Midden-Oosten kunnen omgaan. Directeur en medewerkers van CIDI spraken in NOVA, op BNR, Radio1 en regionale zenders over de situatie in Libanon en de achtergronden van het conflict. CIDI maakt ook gebruik van haar positie als gesprekspartner van politici om bepaalde thema’s extra onder de aandacht te brengen. Toen de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken een bezoek aan Nederland bracht, heeft CIDI minister Bot gevraagd om bij zijn Iraanse ambtgenoot de mensenrechtenschendingen en het groeiende en gepropageerde antisemitisme van het Iraanse regime aan de orde te stellen. Bot heeft zich vervolgens in EU-verband sterk gemaakt voor een verklaring waarin de Iraanse ontkenning van de Holocaust scherp werd veroordeeld. Net als in voorgaande jaren gaf CIDI-directeur Naftaniel een cursus over de Israelische politiek en de verhoudingen in het Midden-Oosten op instituut Clingendael, aan militairen die in het kader van de United Nations Truce Supervision Organisation (UNTSO) in Israel en Syrië gestationeerd zijn. Veel van de in 2006 door CIDI georganiseerde activiteiten waren speciaal op de Vrienden van de organisatie gericht, zoals een lezing met voordracht uit eigen werk door de Israelische schrijfster Zeruya Shalev. Andere activiteiten hadden vooral tot doel om actuele maatschappelijke kwesties onder de aandacht van een groot publiek te brengen. Ook heeft CIDI in 2006 een aantal acties gelanceerd om het aantal ‘Vrienden’ uit te breiden. Zo konden bestaande Vrienden iemand uit hun omgeving Vriend maken, waarbij men kans maakte op een (door EL Al gesponsord) vliegticket naar Israel. Voorts heeft CIDI in de zomer op vijf plaatsen in Nederland een zogenaamde ‘roadshow’ opgezet. In Norg, Schoondijke, Staphorst, Vaassen en Velp werd op lokale braderieën en markten een CIDI-kraam ingericht. De grote Nederlandse en Israelische vlaggen die gebroederlijk naast elkaar wapperden trokken de aandacht van honderden voorbijgangers die van de gelegenheid gebruik maakten om met de vrijwilligers die de kraam bemensten van gedachten te wisselen over tal van onderwerpen, variërend van oude archieven uit de Tweede Wereldoorlog tot de oorlog in Libanon, die op dat moment in volle hevigheid woedde. Passanten konden bij de stand ook informatie krijgen over uiteenlopende aan Israel gerelateerde onderwerpen en antisemitisme.

Begin januari 2007 sprak de Israelische tv-commentator en Midden-Oosten expert Ehud Yaari op uitnodiging van CIDI op een viertal locaties in Nederland: het CODA-museum in Apeldoorn, De Balie in Amsterdam en de School voor Journalistiek in Utrecht. Ook had hij een ontmoeting met leden van de Vaste Kamercommissie voor Buitenlandse Zaken van de Tweede Kamer. Gedurende een uur informeerde hij hen over de situatie in het Midden-Oosten en wisselde hij met de Kamerleden van gedachten over de wijze waarop de impasse in het vredesproces doorbroken zou kunnen worden. Ook de Iraanse nucleaire kwestie was een belangrijk gespreksonderwerp.

Activiteiten

Onderstaand een selectie uit de activiteiten die CIDI in 2006 organiseerde.

  • Januari-maart: CIDI-collegereeks Zoals elk jaar organiseerde CIDI ook in 2006 een speciale collegereeks over de Israelische buitenlandse politiek. CIDI werkt samen met zes universiteiten om studenten (en andere geïnteresseerden) elk jaar weer een boeiend en gevarieerd aantal lezingen te kunnen aanbieden. Sinds de reeks in 1988 van start ging is het een jaarlijks terugkerend succes. In 2006 volgden ruim veertig studenten de collegereeks, die desgewenst afgesloten kon worden met een academisch essay waarvoor de studenten via hun eigen universiteit studiepunten konden krijgen. Dit jaar werden er onder andere lezingen aangeboden over de relatie tussen Israel en Nederland, de Arabische perceptie van het Israelische buitenlandse beleid, de Arabische en islamitische opvattingen over het Israelisch-Palestijns conflict, het Israelische beleid ten aanzien van vredesopties, de waterproblematiek en het buitenlandse beleid van Israel.
  • Januari: Beterschapswensen Sharon Nadat de Israelische premier Ariel Sharon met een hersenbloeding in een ziekenhuis was opgenomen stuurde CIDI hem een beterschapswens. Via de CIDI-website werd aan ‘gewone’ Nederlanders de mogelijkheid geboden om Sharon zelf een kaart te sturen met goede wensen. Zevenhonderd mensen maakten van deze mogelijkheid gebruik. De kaarten zijn door CIDI aan het kantoor van de premier in Jeruzalem verzonden.
  • 8 maart: Cursus Islam voor Joden en Jodendom voor Moslims CIDI organiseerde in Amsterdam in samenwerking met de Unie van Lahore Ahmadiyya Moslimorganisaties (ULAMON) een tweetal cursussen waarbij Joden onderricht krijgen in de beginselen van de Islam en Moslims kennis maken met het Jodendom. CIDI en ULAMON beogen met deze cursus bij te dragen aan het begrip en de dialoog tussen bevolkingsgroepen in Nederland. Rabbijn Van Dijk en de heren Santoe, Badloe en Wurms gaven de lezingen.
  • 22 maart: Debat met Amerikaans Congreslid over Hamas CIDI organiseerde in Den Haag een debat tussen CDA-buitenlandwoordvoerder Henk Jan Ormel en het Amerikaanse Democratische Congreslid Robert Wexler. Zij gingen met elkaar in discussie over de houding die de Verenigde Staten en de Europese Unie ten aanzien van Hamas (zouden moeten) aannemen. Allon Bar, oud-medewerker van CIDI en assistent van Robert Wexler, was ook bij de avond aanwezig.
  • 28 maart: CIDI verkiezingsavond CIDI organiseerde in Cristofiori in Amsterdam de traditionele verkie-zingsavond op de dag van de verkiezingen voor de Knesset. Onder debatleiding van Leonard Ornstein gingen de buitenlandwoordvoerders van de Tweede Kamerfracties van VVD, CDA, D66, GroenLinks, PvdA en SGP: Van Baalen, De Nerée tot Babberich, Dittrich, Koenders en Van der Staaij, met elkaar in debat. Ook was er een live verbinding met CIDI’s Israel-correspondent Joop Meijers, die de zaal op de hoogte hield van de exit polls na het sluiten van de stembus. Tijdens de avond werd er een schaduwverkiezing georganiseerd waaraan de aanwezigen konden deelnemen, en gingen jonge Israeli’s met elkaar in debat over politiek en maatschappij. De avond werd feestelijk omlijst met muziek en falafel. De winnaar van de schaduwverkiezingen was, net zoals in Israel, de nieuwe partij Kadima.
  • April: Boek “Dertig jaar CIDI” Naar aanleiding van CIDI’s 30-jarig jubileum, in 2005, verscheen met enige vertraging het naslagwerk: “Drie decennia CIDI. Een joodse stem die gehoord wordt”. Politici, journalisten en andere maatschappelijke vertegenwoordigers laten daarin hun licht schijnen op de activiteiten van CIDI, waardoor een boeiend en gevarieerd beeld ontstaat van de organisatie die (inmiddels alweer bijna 33 jaar) opkomt voor de joodse belangen in Nederland en het recht op vrede en veiligheid voor Israel. In het boek zijn ook de toespraken opgenomen die tijdens de internationale conferentie ter gelegenheid van CIDI’s jubileum werden gehouden door oa. Premier Balkenende, Israel Singer, Paul Scheffer, Diana Pinto, Ofir Pines Paz, John Manheim en Ronny Naftaniel.
  • 21 juni: Congres over de Turkse toetreding tot de EU In het kader van een CIDI-project om Israelische academici in Nederland te laten optreden, organiseerde CIDI op de Haagse Campus van de Universiteit Leiden een congres over de gevolgen voor het Midden-Oosten van de toetreding van Turkije tot de EU. De Israelische hoogleraar Barry Rubin, verbonden aan het Global Research Center for International Affairs uit Herzlyia, sprak over de toekomst van de Turks-Israelische betrekkingen en in hoeverre de Turkse toetreding tot de EU het krachtenveld kan veranderen. In samenwerking met de Turkse ARI-Movement werd ook de Turkse hoogleraar Hüseyin Bagci als spreker uitgenodigd. In februari 2007 volgde de afronding van het project, met lezingen van dr. Uri Kupferschmidt van de Universiteit Haifa over de Moslim Broederschap. Kupferschmidt sprak onder andere op de Universiteit Leiden, de Erasmus Universiteit, en voor Vrienden van CIDI in Den Haag.
  • 23 juni: Spoeddebat antisemitisme Naar aanleiding van de discussie over de in het geding zijnde academische vrijheid, organiseerde CIDI een spoeddebat over antisemitisme in de Arabische wereld en de invloed daarvan op Nederland. Het debat, dat plaatsvond onder grote mediabelangstelling en in een volle zaal in de Amsterdamse Balie, concentreerde zich rond het feit dat professor Van der Horst zijn afscheidsrede aan de Universiteit Utrecht niet mocht uitspreken, vanwege zijn voornemen om het oude bloedsprookje – de mythe van het joods kannibalisme – aan de orde te stellen. Van der Horst wilde in zijn rede waarschuwen tegen het oprukkende antisemitisme in de Arabische wereld. Aan het debat, dat onder leiding van Ronny Naftaniel plaatsvond, werd deelgenomen door Pieter Van der Horst, arabist Hans Jansen, publicist Paul Cliteur en Frank William, directeur van de Nederlandse Moslim Omroep.
  • 20 juli: Manifestatie Tegen Terreur, Voor Vrede Een week na de ontvoering van twee Israelische soldaten door Hezbollah en de simultane raketbeschietingen op het noorden van Israel organiseerde CIDI met een groot aantal andere organisaties de manifestatie “Tegen Terreur, voor een Veilig Israel”. De demonstratie vond plaats op het Jonas Daniel Meijerplein in Amsterdam. Ruim duizend mensen demonstreerden om hun solidariteit met de Israelische bevolking te betuigen en Israels recht op zelfverdediging te ondersteunen. Er werden toespraken gehouden door Hans van Baalen (VVD), Itai Gross (Joodse jongere), Edith Mastenbroek (PvdA), Rabbijn Michael Melchior (lid Knesset), Ronny Naftaniel (CIDI), Frans de Nerée tot Babberich (CDA), ds. Henk Poot (Christenen voor Israel), prof. E. Schuurman (lid Eerste Kamer ChristenUnie), Ruben Vis (CJO) en Leon de Winter (schrijver).
  • 15 oktober: Israel na de Libanonoorlog CIDI organiseerde een lezing in Amsterdam waar Dan Shueftan van het National Security Study Center uit Israel sprak over “Israel na de Libanonoorlog”. Shueftan was pessimistisch ten aanzien van de kans op permanente stabiliteit tussen Israel en Libanon. Hij uitte bovendien forse kritiek op de wijze waarop de Israelische regering een aantal beslissingen had genomen, en hekelde tegelijkertijd het onbegrip in de wereld voor Israelische acties waarmee het recht op zelfverdediging werd uitgeoefend. Shueftan hield zijn gehoor voor dat de Libanoorlog een niet-conventionele oorlog was, waar Israel voor het eerst geconfronteerd werd met een goed bewapende terreurgroep die als het ware een ‘staat binnen een staat’ vormde en bereid was zich letterlijk dood te vechten.
  • 7 november: Verkiezingsdebat Aan de vooravond van de Tweede Kamerverkiezingen organiseerde CIDI in het Joods Cultureel Centrum te Amsterdam het traditionele verkiezingsdebat over het Midden-Oosten. Hans van Baalen (VVD), Bert Bakker (D66), Bert Koenders (PvdA), Frans de Nerée tot Babberich (CDA) en Joel Voordewind (CU) debatteerden onder grote belangstelling van pers en publiek over de wijze waarop Nederland zich zou moeten opstellen ten aanzien van Hamas en Hezbollah. Ook ontstond er een boeiende discussie met de zaal over de overheidsfinanciering (via het Ministerie voor Ontwikkelingssamenwerking) aan niet-gouvernementele organisaties die belastinggeld voor politiek eenzijdige doelen gebruiken. Voor zover bekend was het CIDI-verkiezingsdebat het enige buitenlanddebat in de aanloop naar de verkiezingen.
  • 29 november: Demonstratie voor vrijlating soldaten CIDI en een groot aantal andere organisaties uit Europa organiseerden in Brussel een demonstratie voor het Europees Parlement om aandacht te vragen voor de soldaten Shalit, Goldwasser en Regev die sinds de zomer door Hamas en Hezbollah worden vastgehouden. Uit Amsterdam en Den Haag reed een door CIDI gehuurde bus naar Brussel, met daarin vijftig activisten. De demonstratie werd door een paar duizend personen bijgewoond.
  • 20 december: Uitreiking CIDI-scriptieprijs De jaarlijkse CIDI-scriptieprijs werd in de Nieuwe Kerk in Amsterdam uitgereikt. Een zeskoppige jury nomineerde zes uit de bij CIDI binnengekomen academische afstudeerscripties. De genomineerde auteurs kregen in de Nieuwe Kerk de gelegenheid hun onderzoek voor jury en publiek toe te lichten. De eerste prijs van 2500 euro ging naar Aaldert van der Soest vanwege zijn onderzoek naar de wijze waarop Iran een ‘proxy-oorlog’ (via derde partijen, in casu Hezbollah en Hamas) tegen Israel voert. De tweede prijs van 1000 euro ging naar Nelly Kfir vanwege haar onderzoek naar de positie van de kinderen van arbeidsmigranten in Israel. De jury bestond uit (voorzitter) prof. dr Reinier Munk (Universiteit Leiden), prof.dr ir Jan van Bemmel (oud-rector magnificus Erasmus Universiteit), Johan Boef (journalist EenVandaag), drs Bob van den Bos (oud-lid D66 in het Nederlands en Europees parlement), Jessica Durlacher (schrijfster) en drs Ronny Naftaniel (directeur CIDI). De scriptie van Aaldert van Soest, die inmiddels als journalist werkzaam is bij het Nederlands Dagblad, wordt in de zomer van 2007 bij Uitgeverij Aspekt in boekvorm uitgegeven als onderdeel van de CIDI-informatiereeks. Het boek, met een voorwoord van Jessica Durlacher, is te bestellen bij CIDI, maar zal ook in de boekwinkel te verkrijgen zijn.

Monitoren van antisemitisme

Jaarlijks publiceert CIDI een overzicht van antisemitische incidenten in Nederland. Deze monitor is zowel nationaal als internationaal de standaard geworden ten aanzien van het antisemitisme in Nederland. De rapportage is niet alleen belangrijk om aan te geven in hoeverre het aantal incidenten is toe- dan wel afgenomen, maar het laat ook zien op welke punten er beleid ontwikkeld dient te worden. Toename van antisemitisme op scholen betekent bijvoorbeeld dat meer aandacht besteed moet worden aan educatie op scholen; toename van incidenten gepleegd door daders van Noord-Afrikaanse afkomst impliceert dat er meer dialoogactiviteiten zullen moeten plaatsvinden en dat de daders strenger bestraft moeten worden.

Afhandeling door Justitie

De laatste jaren wordt in de rapportages ook een overzicht gegeven van de mate waarin Justitie alle zaken afhandelt. Zo werd inzichtelijk dat sommige zaken niet of veel te laat werden behandeld. Op basis van die gegevens zijn er in 2005 en 2006 intensieve contacten geweest met het Landelijk Expertise Centrum Discriminatiezaken van het Openbaar Ministerie. Deze hebben ertoe geleid dat er nu adequater wordt opgetreden. Het jaaroverzicht was naast gesprekken met politici ook aanleiding voor het Ministerie van Binnenlandse Zaken om CIDI uit te nodigen voor een gesprek met o.a. Magda Berndsen, lid van de Raad van Hoofdcommissarissen van Politie en de plaatsvervangend directeur politie, Van der Ploeg. Ook is er overleg geweest met de burgemeester van Amstelveen naar aanleiding van het relatief grote aantal antisemitische incidenten in deze gemeente in 2005. Het CIDI-Jaaroverzicht antisemitische incidenten in Nederland is duidelijk niet alleen een overzicht van incidenten, maar is tevens van belang als beleidsinstrument voor politici, NGO’s en beleidsmakers. Over het jaar 2005 – het overzicht 2006 verschijnt in juni 2007 – vonden er 159 incidenten plaats. Daarmee is het niveau terug van 2001. Het grote verschil met voorgaande jaren was het geringe aantal antisemitische emails en de afname van het aantal scheldpartijen. Opvallend is wel dat met 9 incidenten in de categorie fysiek geweld deze categorie de op één na grootste is sinds 1999. De categorie Dreiging met geweld met 14 incidenten scoorde eveneens hoog: de derde plaats sinds 1999. De Libanon-oorlog in de maanden juli en augustus 2006 heeft echter laten zien dat zodra het geweld in het Midden-Oosten opleeft dat een effect heeft op het aantal antisemitische incidenten. In die periode telde CIDI 105 incidenten. In de jaarrapportage over 2006 zal deze piek duidelijk zichtbaar worden.

Dialoog

De afgelopen vijf jaar heeft CIDI zich als actieve partner binnen de interculturele en interreligieuze dialoog geprofileerd. Directe aanleiding hiervoor was de verharding van het maatschappelijk klimaat als gevolg van de gebeurtenissen van 11 september 2001 en de moord op Theo van Gogh op 5 november 2004. CIDI zet zich bij tal van activiteiten in om mee te werken aan een samenleving die gebaseerd is op respect voor de burgerlijke vrijheden van het individu met respect voor culturele verschillen en achtergronden. De strijd tegen intolerantie, tegen discriminatie van homoseksuelen is een strijd die iedereen aangaat. CIDI maakt zich sterk voor een samenleving waarin iedereen volgens het uitgangspunt van gelijkwaardigheid wordt behandeld: ongeacht sekse, afkomst of religieuze belevingswereld. Om die samenleving dichterbij te brengen investeert CIDI in tal van dialoogprojecten en educatieve programma’s. Hierbij valt te denken aan interculturele voetbaltoernooien en toneelstukken, maar ook het aanbieden van professionele trainingen aan het Nederlandse onderwijsveld. CIDI was ook actief in het ‘Platform Amsterdamse Dialoog’, en organiseerde samen met stichting Sportivo een multicultureel voetbaltoernooi waar Amsterdamse jongeren op 4 mei aan konden deelnemen, om vervolgens samen stil te staan bij Dodenherdenking. De jongeren kregen ook een presentatie te zien waarin stilgestaan werd bij het belang van herdenken wat er in de Tweede Wereldoorlog is gebeurd.

Stichting Interculturele Alliantie

Op initiatief van CIDI hebben in 2005 Joodse en islamitische organisaties, het COC en Radar de krachten gebundeld om op te komen voor een diverse samenleving waarin niemand wordt uitgesloten. Dit heeft geleid tot de oprichting van de stichting Interculturele Alliantie (ICA). De leden van het ICA-bestuur zijn voorgedragen door het CIDI, het Centre Europeén Juive d’Information (CEJI), de belangenorganisatie van homoseksuelen (COC), de Stichting Platform Islamitische Organisaties Rijnmond (SPIOR), de Rotterdamse Anti Discriminatie Actie Raad (RADAR), de Islamitische Scholen en Besturen Organisatie (ISBO) en de European Peer Training Organisation (EPTO). De Stichting ICA wordt gefaciliteerd door CIDI.

Het programma Classroom of Difference traint docenten in het omgaan met discriminatie en helpt de school bij het ontwikkelen van consistent beleid tegen uitsluiting. Het Peertraining Programma wordt aangeboden aan groepen jongeren buiten de schoolomgeving, zoals in wijkcentra en jongerenorganisaties. Op dit moment zijn er 17 trainers actief aan het werk voor ICA. Deze groep is in augustus 2006 door ICA opgeleid. In totaal lopen er projecten op zeven scholen, waaronder regionale opleidingcentra.

Voorlichting aan jongeren over antisemitisme

Naar aanleiding van de problemen die er de afgelopen jaren zijn geweest in de Amsterdamse wijk De Baarsjes werden er voorlichtingsprojecten voor jongeren georganiseerd over antisemitisme en discriminatie. Op 10 januari 2006 werd een debat gehouden over antisemitisme in De Baarsjes. Na veel dialoogactiviteiten en contacten met de Joodse en Marokkaanse gemeenschap zijn jongeren uit de buurt met elkaar gaan praten over antisemitisme in hun omgeving. De dialoogactiviteiten blijken geleid te hebben tot een veranderende houding bij veel jongeren in De Baarsjes richting de Joodse gemeenschap. Op 22 juni werd er in Den Haag een expertmeeting georganiseerd waarbij personen ‘uit het veld’ spraken over hun ervaringen met antisemitisme

Strijd tegen antisemitisme in de Diamantbuurt

Antisemitische incidenten in de Amsterdamse Diamantbuurt waren voor CIDI aanleiding om contact te zoeken met jongerencentra aldaar om gezamenlijk actie tegen het toenemend antisemitisme te ondernemen. Een en ander heeft ertoe geleid dat de jongerencentra ‘tolerantie’ als belangrijk thema bij hun activiteiten in 2006/2007 hebben gekozen. Op 29 oktober vond de aftrap plaats met een Joods-Marokkaans voetbaltoernooi in stadssdeel Zuider-amstel. In augustus gingen CIDI-medewerkers mee op een jongerenkamp om voorlichting te geven over tolerantie en antisemitisme.

Joods Marokkaans Netwerk

Het Joods Marokkaans Netwerk Amsterdam is in 2006 opgericht om de relatie tussen de Joodse en Marokkaanse gemeenschappen te bevorderen. CIDI is één van de initiatiefnemers. De werkzaamheden zullen in eerste instantie gericht zijn op Amsterdam, maar het netwerk hoopt een model te zijn voor de samenwerking van andere groeperingen. In mei zijn twee CIDI-medewerkers mee geweest met het werkbezoek van het JMNA aan Marokko. Daar zijn gesprekken gevoerd met de verschillende Joodse gemeenschappen en er zijn bezoeken gebracht aan synagogen, een Joodse school met ook Islamitische leerlingen en een Islamitische universiteit. De adjunct-directeur van CIDI, Hadassa Hirschfeld, is inmiddels toegetreden tot het bestuur van het JMNA.

Contacten met andere organisaties

Als kleine organisatie is het voor het CIDI van belang goede contacten te hebben met niet-Joodse organisaties en deel te nemen aan diverse netwerken. Voor wat betreft het antiracisme werk van CIDI zijn dat de antidiscriminatiebureau’s en organisaties zoals de Anne Frank Stichting, COC, FORUM, RADAR, ISBO (Islamitische Scholen Besturen Organisatie), het Meldpunt Discriminatie Internet en het Landelijk Bureau ter Bestrijding van Rassendiscriminatie. Ook met diverse politiefunctiona-rissen worden goede contacten onderhouden. Met een aantal van deze organisaties ontwikkelt CIDI samenwerkingsprojecten. Verder functioneert CIDI in netwerken zoals het Nationaal Platform tegen Racisme en Discriminatie (NPRD), European Network against Racism (ENAR), de OVSE en het Stephen Roth Institute van de Universiteit van Tel Aviv. Dit laatste instituut monitort antisemitisme wereldwijd. Jaarlijks rapporteert CIDI aan deze organisaties.

Iftar

De Iftar-bijeenkomsten – de dagelijkse maaltijd aan het einde van de dag tijdens de Ramadan – zijn in Nederland inmiddels een fenomeen geworden, waar de diverse gemeenschappen elkaar ontmoeten. Ook het afgelopen jaar was CIDI veelvuldig op deze Iftar-maaltijden aanwezig, zoals bij die van de Amsterdamse politie en de Amerikaanse ambassade en bij de afsluiting van de Ramadan in Paradiso.

Educatie

Bestrijding van antisemitisme en racisme dient in de visie van CIDI ook langs educatieve weg te geschieden. CIDI was initiatiefnemer van de Interculturele Alliantie. In 2006 is in samenwerking met de Anne Frank Stichting, het Centrum voor Holocaust en Genocide Studies en Yad Vashem een programma ontworpen voor leraren met de titel: Leren lesgeven over de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust. Het is de bedoeling twee reizen naar Yad Vashem te organiseren waar twee groepen van 25 leraren een seminar van een week zullen gaan volgen. Bij het ter perse gaan van dit jaarverslag was nog niet bekend of de subsidie die voor dit project bij het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport is aangevraagd wordt toegekend.

Conferenties

Deelname aan conferenties is belangrijk om én geïnformeerd te blijven én om nieuwe contacten op te doen. Conferenties die bezocht werden waren onder meer de 8th International Seminar for the Research of anti-Semitism, georganiseerd door het Stephen Roth Institute, de First international conference on academic anti-Semitism, georganiseerd door het Meldpunt Discriminatie Internet, de Vierde Nationale Ronde Tafel Conferentie van het European Monitor Center, bijeenkomsten van de OVSE, en de conferentie van het International Center for Counter-Terrorism (ICT) in Herzliya.

Lezingen

Naast de ‘gewone’ lezingen die door diverse Joodse en niet-Joodse organisaties worden aangevraagd, was er ook een aantal specifiekere lezingen en voordrachten zoals tijdens de 4-mei herdenking in Amsterdam-Buitenveldert, voor Shell over diversiteit in organisaties, Humanity in Action en het Joods Marokkaans Netwerk Amsterdam. Naar aanleiding van de voordracht over antisemitisme, die in 2005 werd gehouden voor de Officieren van Justitie die zijn belast met de bestrijding van discriminatie, is een soortgelijke voordracht gegeven op het ressortsparket in het Paleis van Justitie in Amsterdam. Op de Universiteit van Leiden is een college gegeven in het kader van de collegeserie Religie en Mondialisering.

CIDI Jongerenorganisatie CiJO

2006 was ook voor CiJO een bewogen en intensief jaar. Nadat in november 2005 Kofi Annan de bevrijdingsdag van Auschwitz had uitgeroepen tot Holocaust Memorial Day nam CiJO in Nederland het initiatief om samen met het Centrum voor Holocaust en Genocidestudies deze dag voor het eerst in Nederland te herdenken. Ook in 2007 was CiJO mede-organisator van deze dag, waarmee een traditie in gang is gezet. In augustus gingen twintig CiJO leden naar Israel op een “fact finding mission”, waar zij kennis makten met vertegenwoordigers uit de politieke, maatschappelijke en culturele sector. Ook werden verschillende projecten bezocht waar de coëxistentie tussen Israelische joden en Israelische Arabieren centraal staat.

Inhoudelijke borrels

CiJO is in 2006 ook begonnen met de maandelijkse borrel. Naast het gezelligheidsaspect bieden de maandelijkse borrels ook een inhoudelijk programma waarbij vaak wordt ingespeeld op actuele onderwerpen. Er wordt steeds één spreker gevraagd om zijn licht over een bepaald onderwerp te laten schijnen. Zo kwamen onder andere Theodor Holman, Prem Radhakishun, Job Cohen, David Endt, Rabbijn Sebbag en Arend Jan Boekestijn op CiJO-borrels spreken.

United Civilians for Peace

In december voerde CiJO actie tegen een rappersfestival van United Civilians For Peace. Deze met Nederlands belastinggeld gefinancierde ‘goede doelenorganisatie’ nodigde op dit festival rappers uit die opriepen tot geweld en een parallel trokken tussen Israel en nazi-Duitsland. Voor evenwichtige berichtgeving was geen ruimte, laat staan voor dialoog. CiJO vond het onacceptabel dat dergelijke activiteiten met publiek geld worden gefinancieerd, en deelde op het festival dan ook flyers uit waarin het belang van twee staten en rechtvaardige vrede nog eens werd benadrukt. Helaas vond de organisatie het nodig de CiJO-leden met hun flyers van het festival te laten verwijderen. De hele actie heeft in de media ruim aandacht gekregen en geleid tot Kamervragen van VVD-Kamerleden aan de verantwoordelijk bewindspersoon. Al met al was 2006 een geslaagd jaar. CiJO leeft, groeit en heeft voor 2007 weer heel veel in petto!

CiJO-activiteiten

Nog enkele CiJO activiteiten:

  • 27 januari: Holocaust Memorial Day. Samen met het Centrum voor Holocaust- en Genocidestudies organiseerde de CIDI Jongerenorganisatie CiJO de eerste Holocaust Memorial Day in Nederland. Scholieren, studenten en andere geïnteresseerden luisterden naar verhalen van overlevenden van de Holocaust, en namen deel aan academische sessies over genocides elders in de wereld.
  • 9 maart: Debat over Israels recht Honderd deelnemers kwamen af op het academische debat met de Amerikaanse hoogleraar Alan Dershowitz over “Israel’s Right”. Dit debat was door CiJO op de Universiteit Leiden georganiseerd. De journalist Leonard Ornstein trad op als moderator en kritisch vragensteller.
  • 7-15 mei: Politieke jongeren naar Israel CiJO organiseerde een fact-finding mission naar Israel waar bestuursleden van de politieke jongerenorganisaties en een drietal journalisten-in-opleiding aan deelnamen. Zij reisden een week door Israel om kennis te maken met het land en een groot aantal lezingen en gesprekken met experts op uiteenlopende terreinen bij te wonen. Men had onder andere een ontmoeting met een lid van de Knesset bezocht een project bezocht waar Joodse en Arabisch-Israelische kinderen samen een opleiding volgen. Ook sprak men met mensen die na de Israelische terugtrekking uit Gaza hun huizen moesten verlaten en bij gebrek aan nieuwe woningen met hun kinderen in een tentenkamp wonen.