Jom Ha’atsmaoet in isolatie, op muziek

IN ANDER NIEUWS / Door: JOSHUA FRIEDMANN / 28 apr 2020 JOM HA'ATSMAOET

In Israel wordt Jom Ha’atsmaoet gevierd zoals nooit tevoren: met een lockdown van 24 uur.

Net als Koningsdag gisteren, wordt Jom Ha’atsmaoet in Israel thuis en niet op straat gevierd. Daar wordt streng op toegezien. Foto: Motti Kimchi

Zoals met Pesach eerder deze maand en met Ramadan momenteel, worden extra maatregelen opgelegd om te voorkomen dat mensen samen de 72e Onafhankelijkheidsdag van de Staat vieren en het coronavirus verspreiden. De bevolking wordt geacht van 17 uur op dinsdag tot 20 uur op woensdag thuis te blijven. Vuurwerkshows werden afgelast, evenals de gebruikelijke vliegshow van de Israelische luchtmacht, zodat mensen niet op straat in groepen ernaar zouden kijken. In plaats daarvan vlogen vier trainingsvliegtuigjes laag boven ziekenhuizen, als groet aan het zorgpersoneel.

Uitgerekend dit jaar was het eerste openbare Jom Ha’atsmaoet-concert in het Concertgebouw van Amsterdam sinds 1948 gepland, van het Jewish Amsterdam Chamber Ensemble. Sinds 2015 produceren zij een jaarlijks chanoekaconcert in het Concertgebouw.  Vanavond stond een programma gepland van optredens met de thema’s Jom Hazikaron, Jom Ha’atsmaoet, het Eurovisie Songfestival, en de 75e Bevrijdingsdag van Europa. Toen werden alle concerten in Nederland afgelast wegens de pandemie, en kreeg het muzikale gezelschap 24 uur de tijd om een nieuw programma te bedenken.

In 1948 kwamen nog 10.000 mensen op het Concertgebouw af om de onafhankelijkheid van Israel te vieren. Dit keer verzorgde het Ensemble een van de eerste optredens in het Concertgebouw sinds het in maart moest sluiten. Maximaal vijf mensen mochten tegelijk in de zaal aanwezig zijn tijdens de opnames, inclusief muzikanten, opnamepersoneel en producent Barry Mehler. Ook het monteren van de opnames moest thuis gebeuren, want de studio was gesloten.

Vanavond, ter gelegenheid van Jom Hazikaron, presenteert het enige Joodse muzikale Ensemble van Europa deze versie van Mishehu van Israelische componist Matti Caspi, door Israelische zanger Jessy Hay. Het lied werd voor het eerst gezongen op het Israel Songfestival van 1978, door Yehudit Ravits.

 Voor Jom Ha’atsmaoet ligt de playlist voor de hand: ten eerste het officieuze volkslied van Israel, Yerushalayim Shel Zahav (Jeruzalem van goud) van Naomi Shemer. Nog geen drie weken na het verschijnen van dit lied werd de Oude Stad van Jeruzalem bevrijd in de Zesdaagse Oorlog, op 7 juni 1967. Deze geïmproviseerde versie, van Channa Malkin (sopraan), Yonathan van den Brink (bas) en Marc Wielart (piano), werd geïnspireerd door de sfeer in de lege zaal. Het was de eerste keer dat de drie musici met elkaar samenwerkten.

Tot slot: een instrumentale versie van Hatikwa, het Israelische volkslied. De tekst, met Nederlandse vertaling en transliteratie, vindt u hier. Deze versie, met pianist Marc Wielart en violist Eduardo Paredes, brengt sterk naar voren hoe Hatikwa als een van slechts weinig volksliederen ter wereld in mineur geschreven is.