De Tweede Kamerleden Gert-Jan Segers (CU) en Ulysse Ellian (VVD) hebben een nieuwe initiatiefnota tegen antisemitisme ingediend. De initiatiefnota is een vervolg op een eerdere initiatiefnota die Segers en destijds VVD-Kamerlid Yeşilgöz-Zegerius in 2019 indienden.
Hoewel veel concrete verbeteringen zijn gekomen uit de initiatiefnota uit 2019 blijft antisemitisme een hardnekkig probleem. Zo merken Segers en Ellian in hun nota op dat antisemitische retoriek op straat en online flink de kop op stak tijdens de coronamaatregelen, en dat Joodse kinderen op school veel met pesterijen te maken kregen tijdens het oplaaien van geweld tussen Israel en Hamas anderhalf jaar geleden. Ze memoreren ook dat de antisemitismemonitor van CIDI in 2021 het hoogste aantal incidenten ooit heeft gemeten.
Na gesprekken met leden van de Joodse gemeenschap en een aantal Joodse instellingen, vonden Segers en Ellian het dan ook van belang om een nieuwe initiatiefnota in te dienen voor een reeks maatregelen die de huidige aanpak moeten versterken.
Zo heeft de Nederlandse overheid sinds kort een Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding. Zijn taakpakket zou echter verder uitgebreid moeten worden dan uitsluitend de overheidsaanpak van antisemitisme: ook het “koesteren van Joods leven” moet tot zijn mandaat horen.
De initiatiefnemers merken verder op dat online antisemitisme een groot probleem is, en op dezelfde sancties moet kunnen rekenen als antisemitische uitingen in de (offline) openbare ruimte. Hierin beroepen zij zich op onderzoek dat CIDI heeft laten uitvoeren, waaruit bleek dat in het jaar 2020 zo’n 200,000 uitingen van Jodenhaat konden worden gevonden in het Nederlands.
Segers en Ellian maken zich ook druk aan signalen van heftige antisemitische incidenten in het hoger onderwijs. Ze willen dat de regering hierover het gesprek aangaat met Joodse jongerenorganisaties. Er zouden aan iedere onderwijsinstelling aanspreekpunten moeten komen om in te kunnen grijpen op toekomstige incidenten.
Op het thema hoger onderwijs noemen de initiatiefnemers specifiek het WOB-verzoek van The Rights Forum eerder dit jaar, waarin Joodse organisaties die opkomen voor Joods leven en tegen antisemitisme impliciet verdacht werden gemaakt van medeplichtigheid aan vermeende misdaden van de Israelische overheid. “Met name door een aantal Joodse medewerkers van hoger onderwijsinstellingen is dit WOB-verzoek als zeer intimiderend en antisemitisch ervaren. Het verzoek riep immers herinneringen op aan een zeer duistere periode, waarin ook gevraagd werd naar de Joodse contacten van personen of organisaties”, aldus Segers en Ellian.
Reactie CIDI
De initiatiefnota is een welkome versterking in de strijd tegen antisemitisme. Het is een geruststellend teken dat de politiek zo’n belangrijk onderwerp niet afdoet met eenmalige acties, maar de aanpak van antisemitisme blijft agenderen en ook met concrete maatregelen komt.
De voorstellen van de initiatiefnemers variëren van concrete beleidsaanpassingen tot het stellen van belangrijke ambities. Zo roepen de initiatiefnemers op om bij de politie het aangifteproces voor antisemitismezaken vanuit het perspectief van agenten te vergemakkelijken – een relatief simpele stap waar CIDI en het Joods Politie Netwerk al langere tijd op aandringen. Anderzijds spreken de initiatiefnemers de ambitie uit dat alle leerlingen die het schooltraject doorlopen, tenminste één keer een gastspreker horen vertellen over zijn/haar persoonlijke ervaringen met de Holocaust.
In dat kader prijzen ze stichting Na de Oorlog, dat gastsprekers begeleidt en professioneel opleidt om impactvolle presentaties te geven. In 2018 ontving Na de Oorlog van CIDI hiervoor de jaarlijkse Respect Award voor een buitengewone bijdrage aan het tegengaan van antisemitisme en discriminatie in het algemeen.