De huidige Israelische interim-premier Yair Lapid heeft Israel en de wereld in een toespraak van de Verenigde Naties op donderdag herinnerd aan de tweestatenoplossing, waarmee hij het beleid van zijn voorgangers omkeert.
Yair Lapid, Premier en minister van Buitenlandze Zaken van Israel in de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York. (Foto: UN Photo)
Lapid sprak donderdag tot de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York (foto), enkele weken voor de verkiezingen van één november in Israel, waar hij het zal opnemen tegen Benjamin Netanyahu, die de afgelopen jaren de tweestatenoplossing heeft verworpen.
De toespraak brengt Lapid ook dichter bij president Joe Biden, die een soortgelijke oproep deed in zijn opmerkingen in de Algemene Vergadering op dinsdag.
Israel maakt zich sterk voor vrede
Lapid verwerkte zijn herbevestiging van het beleid in een toespraak waarin hij Israel afschilderde als zowel militair sterk als moedig in de naam van de vrede: een van zijn belangrijkste aanvallen op Netanyahu is de bewering dat de voormalige premier Israel als een slachtoffer op het wereldtoneel afschilderde. Lapid: “De economische en militaire kracht van Israel stelt ons in staat onszelf te beschermen, maar het stelt ons ook in staat iets anders te doen, namelijk streven naar vrede met de hele Arabische wereld en met onze naaste buren, de Palestijnen. (…) Een overeenkomst met de Palestijnen op basis van twee staten voor twee volken is het beste voor Israels veiligheid, voor Israels economie en voor de toekomst van onze kinderen. Vrede is geen compromis. Het is de meest moedige beslissing die we kunnen nemen.”
Het is niet duidelijk in welke context Lapid een dergelijk resultaat zou kunnen behalen. De Palestijnse Autoriteit wordt geconfronteerd met onrust in de delen van de Westelijke Jordaanoever die zij controleert. Hamas, de militante groepering die door de Verenigde Staten en Europa als terroristische entiteit wordt bestempeld, controleert de Gazastrook. En Lapid’s coalitie heeft niet langer het aantal zetels voor een meerderheid op weg naar de verkiezingen van één november.
Naftali Bennett, die de tweestatenoplossing afwijst en die Lapid’s partner was bij het samenstellen van de huidige regering, bekritiseerde de plannen van Lapid toen deze een dag voor de toespraak uitlekten. Maar hij merkte ook op dat wat Lapid lijkt te motiveren hun gezamenlijke verbintenis was om de Amerikaanse Democraten niet van zich te vervreemden. Lapid en Bennett waren overeengekomen om de tweestatenoplossing niet expliciet op te nemen in het regeringsplan, zodat de verschillende partijen bij elkaar konden komen in een coalitie. Naftali Bennett, Lapid’s voorganger, repte met geen woord over de Palestijnen. Bennett wilde zijn land niet laten definiëren door het conflict met de Palestijnen.
Lapid stelt zich diametraal tegenover Natanyahu
Lapid leek zich ook enigszins terug te trekken van twee van Netanyahu’s andere standpunten: dat Israel de veiligheid van de Westelijke Jordaanoever zou controleren in een definitieve tweestatenovereenkomst, en dat een toekomstige Palestijnse staat gedemilitariseerd zou moeten zijn. Lapid was namelijk minder concreet en zei dat Israel “het vermogen moet hebben om de veiligheid van alle burgers van Israel te allen tijde te beschermen”.
Bovendien kwam Lapid Hamas tegemoet op een ongekende manier. Terwijl hij de inwoners opriep om een permanent staakt-het-vuren af te kondigen en Hamas opriep om Israelische gevangenen terug te geven als voorwaarde voor vrede, noemde hij niet een eis die Israel al tientallen jaren stelt: een declaratieve erkenning van Israels bestaansrecht als Joodse staat. Lapid: “Ik zeg vanaf hier tegen de bevolking van Gaza: we zijn bereid jullie te helpen een beter leven op te bouwen, een economie op te bouwen. (…) We hebben een uitgebreid plan gepresenteerd om Gaza weer op te bouwen. We hebben maar één voorwaarde: Stop met het afvuren van raketten op onze kinderen. Leg je wapens neer, er zullen geen beperkingen zijn.” Ook hier schetste Lapid vooral het einddoel, maar zei hij niets over het pad naar vrede.
Woorden voor Teheran
In overeenstemming met de ideologie van Netanyahu en Bennett maakte Lapid duidelijk dat een militaire optie om Iran ervan te weerhouden een kernwapen te verkrijgen, op tafel ligt. “We hebben een leger. We hebben sterke bondgenoten, in de eerste plaats de Verenigde Staten. We hebben de capaciteiten en we zijn niet bang om die te gebruiken,” zei hij. “We zullen alles doen wat nodig is: Iran zal geen kernwapen krijgen.”
Lapid noemde echter niet de inspanningen van de regering Biden om opnieuw toe te treden tot de Iraanse nucleaire overeenkomst, die hij, Bennett en Netanyahu in het verleden hebben bekritiseerd – nog een teken dat Lapid zijn best doet om met Washington op te schieten.
Meer weten over Israel en de VN? Luister dan naar deze podcast.