Op zondag 14 mei bestond Israel 75 jaar en dat is een reden voor feest. Een dag later was de herdenking van de Nakba. Op veel plekken is dit herdacht, waarbij steeds gebruik is gemaakt van een misleidend narratief dat Israel neerzet als onderdrukker en kolonisator.
In Nederland zijn diverse bijeenkomsten en herdenkingen georganiseerd rondom de Nakba. Zo noemen de Palestijnen de gebeurtenissen van 1948 en daarna. Het Henri Veldhuis symposium van The Rights Forum, de bijeenkomst in mei 2023 van Pax en Debatpodium Arminius en ook vele andere bijeenkomsten op universiteiten hadden dit jaar dan ook als thema ‘75 jaar Nakba’. De Verenigde Naties hielden zelfs een speciale herdenking, waarbij de president van de Palestijnse Autoriteit Mahmoud Abbas een lange toespraak mocht houden. Het uitgangspunt van deze bijeenkomsten is steevast: de Nakba was een gerichte verdrijving van de Palestijnen van hun grondgebied door Israel, die al voor 1948 begon en sindsdien nooit meer is gestopt.
Een kwalijke, eenzijdige en misleidende lezing van de historische gebeurtenissen
Volgens Abbas, die Israel een ‘kolonialistisch apartheidsregime’ noemt, hebben vooral Engeland en de Verenigde Staten een grote historische verantwoordelijkheid door hun steun voor de oprichting van een Joodse staat. Dat was, aldus Abbas, een vooropgezet kolonialistisch plan, waarbij Israel nooit de intentie had om vrede te sluiten.
Deze weergave van de gebeurtenissen doet natuurlijk geen recht aan de Israelische pogingen om vrede te bereiken. Abbas zelf heeft nota bene de laatste serieuze poging van premier Ehud Olmert in 2008 getorpedeerd, ondanks een aanbod waarbij zelfs Jeruzalem verdeeld zou worden. Ironisch genoeg vroeg Abbas ook om uitvoering van VN-resolutie 181: de resolutie waarin het mandaatgebied zou worden opgedeeld in een Arabische staat en een Joodse staat. We mogen gerust stellen dat aan Israelische zijde echt wel eens de politieke wil heeft ontbroken om vrede te sluiten, maar de zeer eenzijdige geschiedenislezing van het Nakba-narratief doet absoluut geen recht aan de realiteit. Die is namelijk veel complexer dan een vooropgesteld kolonialistisch project.
Wat ook opvalt in dit nieuwe narratief: het gaat niet meer om het vredesproces met Israel, maar om eenzijdige juridische stappen van de Palestijnse Autoriteit. Die stappen zet de Palestijnse Autoriteit in de Haagse juridische arena’s van het Internationaal Strafhof en het Internationaal Gerechtshof, waar Israel voortdurend aangeklaagd wordt. Deze eenzijdige stappen zijn ook hoorbaar in de zeer gekleurde kritiek van bijvoorbeeld Pax en Amnesty: Israel is een apartheidsstaat die we moeten ontmantelen.
Oplossing
Een conflict los je echter niet op met een eenzijdige juridische strijd, maar in gesprekken met elkaar. Dit nieuwe narratief en de eenzijdige juridische strijd brengen dit niet dichterbij. In een volgend artikel gaan wij dieper in op de inhoud en frames in deze Nakba-bijeenkomsten.