Trouw-columnist Jamal Ouariachi wist waarschijnlijk wel waar hij aan begon. Hij begon zijn column met een zeer provocerende zin, een retorische truc. Het was een hyperbool waarin hij stelde dat de aanval van Hamas proportioneel was. Hij wist dat dit een eigen leven zou gaan leiden. Dat gebeurde in dezelfde week waarin Trouw sprak over een ‘jubileum’ van 7 oktober 2023. Het zijn allang geen verschrijvingen meer.
(credits: Eppo Tjuchem)
Appels en peren
Sinds 7 oktober 2023 is er een niet-aflatende stroom van nieuws over Gaza. Dat is wel te begrijpen, want de verwoesting in Gaza is groot en dat geldt ook voor het leed van de bewoners. Het recept is simpel: laat elke dag beelden zien van verwoeste gebouwen en ontredderde burgers. De vergaderingen in de Tweede Kamer beginnen steevast hetzelfde: politici van Denk, SP, PvdD, PRO, Volt zitten op een rij en buitelen over elkaar heen om Israel te veroordelen. Ambtenaren van Buitenlandse Zaken blijven maar benadrukken dat er veel meer moet gebeuren tegen Israel. Het resultaat van deze collectieve verblinding zijn de Rode Lijn-protesten.
En dan word jij als mens gevraagd om je uit te spreken tegen dit geweld, er wordt gezegd dat jouw stem ertoe doet. Maar het wringt.
Niet omdat er geen kritiek mogelijk is op Israels oorlog in Gaza. Het wringt omdat het een compleet vertekend beeld geeft. Dat begint al bij de slachtpartij van Hamas op 7 oktober 2023. De aanval had een compleet ander karakter dan de oorlog die Israel sindsdien heeft gevoerd. De aanval van Hamas was namelijk een slachtpartij. De schrijver van dit artikel heeft de ongecensureerde beelden gezien. Maar ook zonder die beelden was het wel duidelijk: de terroristen van Hamas executeerden en vermoordden die dag 1.200 burgers Israeli’s, het overgrote deel burgers. Ze joegen zo veel mogelijk angst aan en waren trots op hun daden.
Niveau
Israels oorlog krijgt kritiek, vanwege de grote schade die de bombardementen aanrichten. Maar het geweld dat Israel toepast, dat is niet te vergelijken. Ouariachi’s column was zinnig geweest als Israels leger zich had verlaagd tot het niveau van Hamas: als het al moordend, verkrachtend en martelend de Gazastrook was binnengetrokken en binnen enkele dagen grote bloedbaden had aangericht en honderden onschuldige burgers had geëxecuteerd en tientallen vrouwen had verkracht.
De ironie is dat de documentaire Naza ons leerde dat dit niet gebeurde. Israel zocht uit waar Hamasleden zich bevonden, die zich na hun weerzinwekkende bloedbad weer hadden teruggetrokken in hun woningen. De aanvallen hadden ook fatale consequenties voor hun familie. Hamas is namelijk geen normaal opererend leger, wat je op normale wijze kunt bevechten.
Proportionaliteit
Een ander punt is: Ouariachi is schrijver, maar duidelijk geen jurist. Vergelijkingen met slachtofferaantallen raken kant noch wal. Internationaal recht eist niet dat je telt hoeveel slachtoffers er zijn gevallen en vervolgens ongeveer evenveel slachtoffers maakt aan de andere kant. Je kunt het blijven zeggen: proportionaliteit ziet op een afweging tussen het militaire belang van de aanval en de verwachte schade. Dat moet per aanval gebeuren.
Daarbij bedekt hij de rol van Hamas, net als zovelen. Hij stelt het conflict voor als een eenzijdige strijd, van Israel tegen de Palestijnen. Er zijn uitspraken van Israelische ministers die deze verwarring hebben aangejaagd, maar het leger heeft altijd het onderscheid gemaakt.
Het is helaas te verwachten dat er weer veel mensen gaan schreeuwen dat Israel genocide pleegt. Ze doen dat op basis van opruiende columns, zoals die van Ouariachi. Hij verwijt anderen dat het ongevoelige neoliberalen zijn, maar in die taal is hij een linkse terreurverheerlijker. Door zijn columns blijven mensen denken dat ze deugen als ze weer op de barricaden staan.
De emoties overheersen bij Ouariachi. Dat mag, maar het leidt meestal niet tot goede resultaten. Wie eerlijk is moet zeggen dat de beginzin van hem helemaal niet zo retorisch was. Dat is drie jaar na 7 oktober 2023 de oogst van verlichte denkers. Uitzinnige moordenaars veranderen daar in verzetsstrijders die niet anders konden. Op die manier maken zij van 7 oktober 2023 een rimpeling in de vijver.