Spanningen tussen Hamas en salafistische groeperingen

IN MIDDEN-OOSTEN / Door: ELKAN VAN DER RAAF / 4 sep 2019 HAMAS IS

De spanningen tussen het Gaza besturende Hamas en salafistische groeperingen in de kustenclave nemen toe. Afgelopen week werden aanslagen op Hamas-politieagenten gepleegd waarop de terreurbeweging is overgegaan tot het arresteren van salafisten. Daarnaast claimt Islamitische Staat in de Egyptische Sinaï een raketlevering met de Gazastrook als eindbestemming tegen te hebben gehouden.

Vorige week vonden op de avond van 27 augustus een reeks bomaanslagen in Gaza plaats. Bij de explosies kwamen drie politieagenten om. Twee van hen waren tevens lid van de gewapende tak van Hamas, de terreurbeweging die de kustenclave bestuurt. Aanvankelijk werd met de beschuldigende vinger naar Israël gewezen – de Israëlische luchtmacht zou met drones aanvallen hebben uitgevoerd. 

Dit bleek echter niet te kloppen. Twee dagen na de aanslagen liet Hamas weten de cel opgepakt te hebben die achter de zelfmoordaanslagen zou zitten. Tien leden van een salafistische groepering met banden met Islamitische Staat zijn gearresteerd. Verschillende facties in Gaza veroordelen de salafistische aanslagen. De groeperingen, die met Hamas samenwerken, stellen dat de salafisten interne verdeeldheid zaaien en daarmee “de zionistische vijand dienen”.

Ook buiten de Gazastrook zelf zijn salafisten Hamas tot last. Gisteren wist i24 te melden dat Islamitische Staat in de Sinaï een wapentransport bestemd voor Gaza had onderschept. Het zou gaan om uit Libië afkomstige Grad-raketten, vermoedelijk bedoeld voor Hamas of Islamitische Jihad. 

Oorlogsverklaring Islamitische Staat
De recente gebeurtenissen komen niet als een verrassing. Vorig jaar verklaarde Islamitische Staat in de Sinaï de oorlog aan Hamas. Volgens IS zijn de terroristen die de Gazastrook besturen “apostaten” en is Hamas “in de voetstappen gevolgd van het ongelovige Westen”.

In Egypte woedt al jaren een strijd waarbij IS tientallen aanslagen heeft gepleegd. Hierbij werd soms Gaza als uitvalsbasis gebruikt waarop Egypte druk ging uitoefenen op Hamas. Om de relaties met Egypte te verbeteren, heeft de Palestijnse terreurgroep sinds 2017 veiligheidsmaatregelen genomen en is het harder gaan optreden tegen jihadistische groeperingen die in Egypte actief zijn.

Moejahedien Shura-raad
Een groot deel van de salafistische groeperingen die in de Gazastrook actief zijn, zijn lid van de Moejahedien Shura-raad. Deze raad is opgericht om de activiteiten van de verschillende salafistische facties te coördineren, en was aanvankelijk gelieerd aan Al-Qaida. In 2014 verklaarde de Shura-raad echter loyaliteit aan Islamitische Staat.

De moejahedien voeren soms ongeautoriseerde aanvallen uit vanuit de Gazastrook. Zo eiste de Moejahedien Shura-raad in 2013 de verantwoordelijkheid op voor een raketaanval op Eilat. Volgens sommige analisten is het niet uit te sluiten dat Jaish al-Islam achter de raketaanval op Tel Aviv in maart 2019 zit. Dit soort aanslagen zonder toestemming van het Gaza-besturende Hamas zorgt voor extra wrijving tussen de facties.

Daarnaast verlaten verschillende Palestijnen Hamas om zich bij de salafisten te voegen. Dit uit onvrede over het staakt-het-vuren met Israël, waardoor in sommige gevallen zelfs vergeldingsaanvallen uitblijven. De afgelopen weken hebben meerdere infiltratieaanvallen vanuit Gaza plaatsgevonden door afgesplitste Hamas-militanten. 

Ondanks de spanningen, komen de opvattingen van Hamas en de salafistische groeperingen ten aanzien van Israël overeen. Beiden streven naar de vernietiging van de Joodse staat.  Facties van de Shura-raad maken dan ook dankbaar van de gelegenheid gebruik wanneer Hamas en haar bondgenoten besluiten Israël aan te vallen. Wanneer de terreurgroepen in Gaza overgaan tot het afvuren van raketten op de Joodse staat, doen de salafistische groeperingen enthousiast mee.