Nieuwe fase in staakt-het-vuren tussen Hamas en Israël

IN ISRAEL / Door: ELKAN VAN DER RAAF / 18 jun 2019 GAZA HAMAS QATAR

Nu Israël is begonnen met de aanleg van een nieuwe waterleiding, de visserszone heeft heropend en de Qatarese gezant met vijftien miljoen dollar heeft doorgelaten tot de Gazastrook, lijken de afspraken voor het fragiele staakt-het-vuren tussen Hamas en Israël steeds meer vorm te krijgen.

De implementaties door Israël zijn onderdeel van het staakt-het-vuren dat tot stand is gekomen dankzij bemiddeling door de VN en Egypte. De bemiddelingen, die maanden hebben geduurd en meerdere keren zijn verstoord door escalaties, hebben als doel rust in de regio te bewerkstelligen. In ruil voor een verlichting van de blokkade en allerlei investeringen in Gaza, stoppen Hamas en andere facties met aanvallen op Israël. Critici spreken van chantage door Palestijnse terroristen.

Fragiel
De wapenstilstand tussen Israël en de facties in Gaza is fragiel. Vorige week werd vanuit de Gazastrook een raket op een religieuze school in Sderot afgeschoten, waarop de Israëlische luchtmacht gedurende de nacht terreurposities in de kustenclave bombardeerde. Hamas-leider Ismail Haniyeh beweert tegenover de VN niet te weten wie achter de raketaanval zou zitten, en dat Hamas het staakt-het-vuren momenteel niet wil verbreken.

Volgens Palestijnse bronnen zou een aantal militanten van de Al-Aqsa Martelarenbrigade in Gaza door Hamas zijn opgepakt. De aan Fatah gelieerde terroristen zouden ervan verdacht worden achter de raketaanval op Sderot te zitten. Daarnaast doen geruchten de ronde dat salafisten in de Gazastrook geprobeerd zouden hebben een raket op een grote Israëlische stad af te vuren, maar dat dit door Hamas is voorkomen.

Verbeteringen in de leefomstandigheden in Gaza
Gisteren is Israël begonnen met de aanleg van een nieuwe waterleiding naar de Gazastrook. Het is de vierde en grootste pijp die vanuit de Joodse staat water aan Gaza zal leveren. Momenteel levert Israël al iets meer water dan de afspraak is (11,5 miljoen kubieke meter waar 10 miljoen is afgesproken), maar met de vierde leiding zal de Gazastrook naar verwachting nog meer water ontvangen. De arbeiders werken echter met extra bescherming aan de pijpleiding: er wordt gevreesd voor aanvallen door bijvoorbeeld scherpschutters vanuit Gaza.

Vanaf vandaag laat Israël Gazaanse vissers tot tien nautische mijlen van de kust vissen. Vorige week sloten Israëlische autoriteiten de visserszone, in reactie op het onverminderd oplaten van brandballonnen. 

Zondagnacht liet Israël de Qatarese gezant Mohammed al-Emadi de Gazastrook in met vijftien miljoen dollar. Sinds de Palestijnse Autoriteit weigert de salarissen van ambtenaren in Gaza te betalen, tracht Qatar de lasten van arme gezinnen in de kustenclave enigszins te verlichten. Bij de huidige tranche heeft Israël tevens tien miljoen voor brandstof voor de energiecentrale in Gaza ontvangen. Naast water, gaat Israël ook meer elektriciteit aan de Gazastrook leveren. Een technische delegatie uit Qatar heeft deze week zelfs gesprekken in Gaza en Israël gevoerd over het aanleggen van een nieuwe elektriciteitslijn.

Critici zien het doorlaten van het geld uit Qatar als smeergeld in ruil voor rust. Gezien de verkiezingen is het doorlaten van het geld – wat ook wel honend beschermingsbetalingen aan de maffia wordt genoemd – koren op de molen van de oppositiepartijen in Israël.

Ondanks het staakt-het-vuren, gaan balloneenheden in de Gazastrook onverminderd door met oplaten van ballonnen met explosieven en ontstekingen. De groepen worden gesteund door de militante facties in de kustenclave – waaronder Hamas.