Afgelopen weekend waren er meerdere incidenten tussen het Israelische leger en UNIFIL. UNIFIL beet hard van zich af, omdat de militairen van de VN-organisatie in gevaar waren gebracht. De organisatie weigert om zich terug te trekken uit de grenszone waar Israel nu militair actief is. Die standvastigheid staat in schril contrast met alle jaren waarin Hezbollah zich bewapend heeft, in flagrante strijd met het mandaat van UNIFIL.
Het is lastig om te achterhalen wat er nu precies gebeurd is in de incidenten met UNIFIL. De organisatie beweert dat Israel opzettelijk heeft geschoten, zonder daar doorslaggevend bewijs voor te geven. Israel verklaart dat het om incidenten gaat, maar komt ook niet met onderbouwing. In de meeste gevallen geldt de regel dat je onschuldig bent tot het tegendeel bewezen is, maar die regelt lijkt in het geval van Israel niet te werken.
Al snel ontstond de overtuiging dat Israel dit opzettelijk doet. Het werd nog erger, want veel commentatoren wisten zelfs al waarom Israel dit deed. Namelijk om pottenkijkers buiten de deur te houden. Dat zou volgens hen een belangrijke reden zijn voor het bestaan van UNIFIL. De vredesmacht houdt bijvoorbeeld bij hoeveel munitie beide partijen op elkaar afvuren. Maar dat is absoluut niet de kerntaak.
Historie
Wat hierbij uit het oog wordt verloren is de historische context van UNIFIL en de situatie van Libanon. Toen in 1978 UNIFIL is opgericht had Libanon namelijk hetzelfde probleem als nu: het lukte niet om controle te krijgen over Zuid-Libanon, dat toen nog in de greep was van strijders van de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO). Die gebruikten het gebied als uitvalsbasis voor terreur in Israel. De bedoeling was dat UNIFIL Libanon zou helpen om die controle terug te krijgen. Daarnaast moest de VN-vredesmacht toezien op de Israelische terugtrekking.
Toen Israel Libanon in 1982 opnieuw Libanon binnenviel, duurde het tot 2000 voordat Israel zich volledig terugtrok. Pas toen kon UNIFIL opnieuw haar mandaat volledig gaan vervullen. Maar in 2006 ging het opnieuw mis. Het was ondertussen niet meer de PLO die de controle had over het zuiden van Libanon, maar Hezbollah. Na de oorlog van 2006 is het mandaat van UNIFIL verder uitgebreid, met als doel de ontwapening van Hezbollah en de terugkeer van het Libanese leger. De missie had niet meer desastreus kunnen uitpakken, want Hezbollah heeft zich spectaculair bewapend en zich diep genesteld in het zuiden van Libanon.
In plaats daarvan probeert UNIFIL nu een soort fact-finding force te worden. Maar als we de teksten van de verschillende VN-resoluties lezen zien we dat niet terug als taak. Want waar zijn dan de rapporten over de 18 jaar waarin Hezbollah zich ongestoord kon bewapenen? Dat verklaart misschien de stekelige reactie richting Israel, het is eigenlijk een vlucht naar voren om het maar niet te hebben over de eigen fouten.
Aanval op Hezbollah
Er zijn stemmen die zeggen dat Israel Hezbollah niet moet aanvallen, maar moet vragen om uitbreiding van het mandaat. Maar met een verdeelde Veiligheidsraad is het duidelijk dat een stevig mandaat er nooit zal komen. En welke VN-vredesmacht zou bereid zijn om de strijd aan te gaan met Hezbollah? Israel heeft daarom het volste recht om zichzelf te verdedigen tegen de agressie van Hezbollah, die op 8 oktober zonder geldige aanleiding is gestart door de terreurbeweging.
Het is waar dat UNIFIL nog meer geloofwaardigheid verliest als het nu dieper wegduikt in de bunkers. Maar dan vergeten we het historische wegkijken in de afgelopen 18 jaar en wat dat met de geloofwaardigheid gedaan heeft. Het zou daarom goed zijn als UNIFIL wel ruimte biedt aan Israel op dit moment, om na deze oorlog opnieuw een poging te doen om ervoor te zorgen dat Hezbollah niet weer terugkomt en dat Israel dan voorgoed weg kan blijven. Dan kan weer gewerkt worden aan het terugkrijgen van de geloofwaardigheid.