Een operatie van de Israelische strijdkrachten in het Kamal Adwan ziekenhuis in Noord-Gaza doet veel stof opwaaien. Onder andere de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) spreekt schande van het optreden en ook de BBC pakt groots uit. Er is veel voor te zeggen dat militaire operaties rondom medische infrastructuur emoties oproepen. Desondanks betekent dat niet per definitie dat het ook niet mag. De rol van Hamas wordt daarnaast categorisch genegeerd.
De directeur van het Kamal Adwan ziekenhuis blijkt, net als zijn voorganger, vooraanstaand lid van Hamas.
Internationaal recht
In dit geval lijkt het optreden van het Israelische leger in ieder geval legitiem. Bij de operatie zijn meer dan tweehonderd militanten van Palestijnse terreurbewegingen opgepakt en een aantal uitgeschakeld. Vijftien arrestanten bleken betrokken te zijn geweest bij de aanslag op 7 oktober 2023. Daarnaast werden bij de inval wapens in beslag genomen. De arrestaties en de vondst van wapenmaterieel bevestigen het vermoeden dat het ziekenhuis gebruikt werd als uitvalsbasis en commandocentrum door Hamas, dat zich probeert te herorganiseren.
Onder het internationaal recht is de operatie dan ook volledig te billijken. Wanneer civiele objecten (zoals ziekenhuizen, scholen en gebedshuizen) gebruikt worden voor militaire doeleinden, verliezen zij hun civiele status. Saillant detail is dat uit Palestijnse bronnen blijkt dat het Kamal Adwan een militair hospitaal betreft. In de Arabische artikelen wordt stelselmatig gesproken over ‘de militaire medische diensten’ wanneer er aan het Kamal Adwan hospitaal gerefereerd wordt. In beginsel maakt het internationaal recht overigens geen onderscheid tussen een civiel- of militair hospitaal. Beide mogen echter worden aangevallen wanneer ze ‘weerbare combattanten onderdak bieden, wapens of munitie opslaan, als militaire observatiepost of als dekmantel voor militaire activiteiten dienen.’
Hamas
Daarvan is in het geval van het Kamal Adwan ziekenhuis dus onmiskenbaar sprake. Bovendien is dit geval bepaald geen noviteit. Eerder gebruikte Hamas al het Al Shifa ziekenhuis voor militaire doeleinden. Samen met de Palestijnse Islamitische Jihad (PIJ) maakte de terreurgroep er zelfs zijn commandocentrum van. Nu heeft Hamas hetzelfde gedaan met het Kamal Adwan. Daarmee zijn het juist de Palestijnse terreurbewegingen die het internationaal recht schenden. Veel woede richtte zich daarnaast op de ‘geforceerde verplaatsing’ van patiënten door Israelische troepen. Volgens het internationaal recht is Israel echter juist verplicht (art. 14 t/m 20) in dit geval patiënten te evacueren. Dit uiteraard juist voor hun eigen veiligheid.
De verontwaardiging lijkt dan ook gericht te zijn tegen de verkeerde partij. Ook de aanhouding van het hoofd van het ziekenhuis maakte de tongen los. Behoorlijk netelig voor deze critici is dat deze Hussam Abu Safiya een hooggeplaatste officier binnen Hamas blijkt te zijn. Uit zijn gedrag op social media blijkt bovendien dat de arts 7 oktober verheerlijkt. Dat weerhield de New York Times er niet van om hem een podium te bieden voor het verspreiden van Hamaspropaganda. Zijn voorganger, Ahmad Kahalot, werd al eerder gearresteerd en gaf toen ruiterlijk toe dat Hamas – waar hijzelf ook lid van was – het Kamal Adwan ziekenhuis gebruikt voor militaire doeleinden.
Hamasdokter Hussam Abu Safiya mocht ongehinderd propaganda verspreiden via de New York Times.
Niet voor het eerst wordt er forse kritiek geuit op het handelen van Israel zonder naar de feiten te kijken. Die feiten liegen er in casu niet om; het handelen is volgens het geldend internationaal recht volledig legitiem. Aan het misbruik van civiele infrastructuur door Hamas wordt bovendien volledig voorbijgegaan, terwijl leden van die terreurbeweging kunnen rekenen op internationale oproepen tot hun vrijlating. Op zijn minst is dat onbegrijpelijk te noemen.