VS brengen consulaat in Jeruzalem onder bij ambassade

Vandaag hebben de Verenigde Staten hun consulaat voor Palestijnen samengevoegd met de ambassade voor Israel in Jeruzalem. Volgens het State Department betekent het geen wijziging in beleid, maar de Palestijnen zien het als een degradatie van de diplomatieke betrekkingen.

Al decennia lang opereerden de VS een consulaat in Jeruzalem, naast een ambassade voor Israel in Tel Aviv. De diplomatieke missie in Israels hoofdstad fungeerde als de belangrijkste post voor diplomatieke relaties met de Palestijnen, en werd dan ook als een de facto ambassade voor de Palestijnen gezien.

Afgelopen jaar is de Amerikaanse ambassade voor Israel echter verhuisd van Tel Aviv naar Jeruzalem, waarmee president Trump eindelijk wet in vervulling heeft gebracht. Zo kwam een situatie tot stand waarbij het State Department zowel een ambassade als een consulaat in dezelfde stad opereerden. 

Het Amerikaanse consulaat werd in 1844 voor het eerst geopend in de Oude Stad van Jeruzalem toen de stad nog onder Ottomaans bestuur viel. Na een aantal verhuizingen streek de diplomatieke post uiteindelijk in 1952 neer aan Rechov Gershon Agron.

Onder het mom van “efficiëntie en effectiviteit” van diplomatiek operaties, heeft het State Department besloten vandaag het consulaat onder te brengen bij de ambassade. “Dit is geen signaal van een beleidswijziging van de VS ten aanzien van Jeruzalem, de Westelijke Jordaanoever of de Gazastrook,”  aldus het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken in een toelichting. “Zoals de president heeft verklaard, blijven de Verenigde Staten geen standpunt innemen over kwesties in verband met de definitieve status, met inbegrip van grenzen. De specifieke grenzen van de Israelische soevereiniteit in Jeruzalem zijn onderworpen aan onderhandelingen tussen de partijen.”

Het gebouw aan Rechov Gershon Agron wordt overigens niet gesloten. Voortaan zal het de functie van Palestinian Affairs Unit namens de ambassade bekleden. Programma’s in Gaza, de Westbank en voor Palestijnen in Jeruzalem zullen door deze Unit uitgevoerd worden.

“Definitieve nagel aan de doodskist van de Amerikaanse rol in het vredesproces”

De Amerikaanse regering zegt zich “volledig in te blijven zetten om een duurzame en alomvattende vrede te bereiken die een betere toekomst biedt voor Israel en de Palestijnen.” Het Palestijnse leiderschap zegt echter geen rol meer te zien in het vredesproces voor de VS. Het onderbrengen van het consulaat bij de ambassade wordt als het zoveelste teken gezien dat de regering-Trump een voorkeur heeft voor Israel en zich vijandig opstelt ten aanzien van de Palestijnen. De afgelopen maanden is aanzienlijk bezuinigd op Amerikaanse subsidies voor de Palestijnen, en de financiële steun aan VN-organisatie voor Palestijnse vluchtelingen UNRWA is zelfs helemaal stopgezet.

PLO Secretaris-generaal Saeb Erekat gelooft het efficiëntie-argument dan ook niet. Hij noemt de fusie van de diplomatiek posten de “definitieve nagel aan de doodskist van de Amerikaanse rol in het vredesproces.” PLO-vertegenwoordiger Hanan Ashrawi betitelt de Amerikaanse actie als een “politieke aanval op Palestijnse rechten en identiteit, en een ontkenning van de historische status en functie van het consulaat, die bijna 200 jaar teruggaat.”

DFLP-lid en PLO-vertegenwoordiger Tayseer Khaled denkt dat de fusie bedoeld is als steun in de rug voor Netanyahu in de Israelische verkiezingen op 9 april. Volgens de DFLP (Democratisch Front voor de Bevrijding van Palestina) moet het onderbrengen van het consulaat bij de ambassade in de context van Trump’s aankomende vredesplan, de “deal of the century” gezien worden. De positie van Jeruzalem als hoofdstad van Israel wordt geconsolideerd en de Palestijnse nationale kwestie wordt daarmee door de Amerikanen geëlimineerd, aldus de DFLP.