VS doodt Iraanse terreurchef Soleimani: wat betekent dit voor Israel?

IN ISRAEL / Door: PAUL VAN DER BAS / 3 jan 2020 IRAN

De hoogste generaal van de Iraanse Revolutionaire Garde, Qassem Soleimani, werd gisteren gedood door een Amerikaans bombardement op een vliegveld in Bagdad. Zorgt zijn dood voor een regionale escalatie?

  • Soleimani kwam om door een Amerikaanse luchtaanval op auto’s die bij de internationale luchthaven van Bagdad stonden.

  • Ayatollah Khamenei dreigt met “ernstige vergelding”. 

  • Israel bereidt zich voor op Iraanse vergeldingsacties 

De dood van Soleimani is een enorme klap voor het Iraanse ayatollahregime. De generaal was – na Opperste Leider Ayatollah Khamenei – de belangrijkste en machtigste man van de Islamitische Republiek. Als commandant van de Revolutionaire Garde was hij verantwoordelijk voor het aansturen van Irans proxy’s – zoals Hezbollah in Libanon, en de sji’itische volksmilities in Irak. 

Qassem Soleimani is dood

Wat vooraf ging

De liquidatie van Soleimani komt na een onrustige week in Irak. Het kwam daar meermaals tot confrontaties tussen de VS en Iran. Vorige week vrijdag werd een Irakese legerbasis, waar ook Amerikanen verbleven, bestookt met raketten. De aanval was vermoedelijk het werk van de door Iran gesteunde militie Kata’ib Hezbollah en kostte een Amerikaanse beveiliger het leven. Het weekend daarop bombardeerde de VS een basis van de militie, waarbij 24 militieleden om het leven kwamen. 

In reactie op die aanval bestormden door Iran gesteunde demonstranten dinsdag de Amerikaanse ambassade in Bagdad. De Amerikaanse president Trump weet de bestorming aan Iran, en verklaarde dat Iran “volledig verantwoordelijk” zou worden gehouden. Die woorden heeft hij kracht bijgezet met de aanval op Soleimani, zo blijkt. 

Opvolger benoemd

Intussen heeft grootayatollah Khamenei een opvolger voor Soleimani benoemd. Het gaat om Esmail Ghaani, jarenlang de nummer twee van de Revolutionaire Garde. Hij zal dezelfde lijn voeren als Soleimani, dus op dat gebied verandert er weinig. Wel verliest Iran in Soleimani een uitzonderlijk kundige generaal, wiens militair-strategische capaciteiten in heel de regio werden gevreesd.

Wat nu? 

Iran is woedend over de dood van de belangrijkste militaire commandant. Ayatollah Khamenei heeft ernstige represailles aangekondigd. De vrees bestaat dat die vergelding zich op Israel zal richten. Hezbollah, Irans Libanese bondgenoot, heeft zo’n honderdduizend raketten op Israel gericht staan. Veel van deze raketten zijn uitgerust met GPS-systemen waardoor ze een doelwit met grote precisie kunnen raken. Israel heeft wel vaker te maken met raketten, maar die komen van Hamas uit de Gazastrook. De raketten van Hezbollah zijn vele malen geavanceerder en hebben een veel groter bereik. Het Israelische leger is daarom hard bezig met voorzorgsmaatregelen in het noorden van het land. Al langer maakt Israel zich zorgen om de dreiging van Iran en Hezbollah. Deze zomer nog kwam het veiligheidskabinet bijeen na Iraanse provocaties aan de grens, geïnstigeerd door Soleimani. 

Netanyahu: “We staan achter de VS”

De Israelische premier Netanyahu heeft niets dan lof voor de beslissing van Trump om Soleimani uit te schakelen: “Trump verdient alle waardering voor zijn besluitvaardige, sterke en snelle handelen. Wij staan achter de Verenigde Staten in hun strijd voor veiligheid, vrede en zelfverdediging,” aldus Netanyahu tegen de verzamelde pers in Griekenland. Hij was daar op bezoek maar keerde versneld terug naar Israel. “Israel heeft het recht om zichzelf te verdedigen, en de VS heeft dat ook. Soleimani is verantwoordelijk voor de dood van onschuldige Amerikaanse burgers en vele anderen.” 

Iran-expert Raz Zimmt: kans op Iraanse aanval is klein

Volgens expert Raz Zimmt, die in 2018 te gast was bij CIDI, is de kans klein dat Iran Israel zal aanvallen als wraak op de liquidatie van Soleimani. Hij schat in dat Iran Israel niet wil betrekken bij de huidige escalatie. Hezbollah is voor Iran een troefkaart, die het land nu nog niet wil verspelen. Liever wil Iran de proxy-bewegingen rond Israel bewaren voor het geval dat Israel Iraanse nucleaire installaties aanvalt.