Zorgelijke geluiden over antisemitisme in het Westen

Zowel in Europa als in de Verenigde Staten worden er zorgen geuit over het groeiende antisemitisme onder de bevolking. Uit onderzoeken blijkt dat mede door de voortslepende coronacrisis dat mensen steeds gevoeliger blijken te worden voor antisemitische denkbeelden.

Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen tijdens haar ‘State of the Union’.

Zo stelde de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, dat het bestrijden van antisemitisme een van de kerntaken van de Unie is. Zij refereerde in haar ‘State of the Union’ direct aan de antisemitische karikaturen en kostuums die te zien waren tijdens het carnaval in het Belgische Aalst. Von der Leyen werd bijgestaan door vicevoorzitter Margarítis Schinás. Hij was helder over het feit dat antisemitisme niet alleen een Joods probleem is, want het is ook een Europees probleem. ‘Antisemitisme heeft geen plaats in de Europese Unie’, zo klonk het vanuit Brussel.

Bondskanselier Merkel maakt zich ook zorgen over het groeiende antisemitisme in Duitsland, zo zei ze bij een toespraak tijdens het 70-jarig bestaan van de Zentralrat der Juden in Berlijn. Merkel noemde de groei van Jodenhaat een schande en dat ze zich ervoor schaamt. Het feit dat vele Joden zich niet veilig voelen in Duitsland is voor Merkel niet te verkroppen. Zo riep zij op tot een beter monitoring van antisemitische uitlatingen op social media. Een betere educatie en strenger straffen zouden ook in het actiepakket van de Duitse overheid komen, aldus de bondskanselier.

Uit onderzoeken en surveys is ook goed te zien dat het antisemitisme de laatste tijd flink is gegroeid, met name online. Zo krijgen Joden de schuld van de huidige pandemie, waarmee een oude antisemitische leugen weer terug is. Gedurende de Zwarte Dood (1347-52) kregen de Joden ook de schuld van de vele sterfgevallen in Europa.

Onderzoek: jeugd in VS weinig benul van Holocaust

Vaak wordt gesteld dat educatie een sterke buffer geeft tegen groeiend antisemitisme. Dit is deels te concluderen uit een onderzoek naar kennis over de Sjoa in de Verenigde Staten onder millenials en gen Z. Na onderzoek bleek dat vele jonge Amerikanen een gapend gat hebben qua kennis over de Shoah. Zo weet een twee derde meerderheid niet dat er zes miljoen Joden vermoord zijn. Bijna de helft van de ondervraagden bleek niet in staat om een enkel concentratie- of vernietigingskamp te noemen.

Nog schokkender was dat 10 procent van de ondervraagden overtuigd was dat de Joden zelf de Shoah hebben veroorzaakt. Deze getallen zijn soms nog weerzinwekkender als het per staat bekeken wordt, daar in onder andere Mississippi, New York en Tennessee de percentages erg hoog zijn. Daarbij vertelden de helft van de ondervraagden dat zij online zowel Holocaustontkenning als nazipropaganda waren tegengekomen.

Uit een vergelijkbaar onderzoek onder Franse jongeren bleek eerder dit jaar dat een kwart niet heeft gehoord van de Holocaust. Minder dan de helft (43%) wist dat de Holocaust zich ook in Frankrijk heeft afgespeeld.

Een lichtpuntje in de duisternis is wel dat twee derde van de Amerikaanse ondervraagden van mening is dat onderwijs over de Holocaust verplicht moet zijn op scholen. 80 procent vinden dat het belangrijk is dat er aandacht blijft voor de Holocaust, zowel op scholen als daarbuiten.

Het is zorgwekkend dat zowel antisemitisme als het gebrek aan kennis over de Holocaust aan omvang toenemen in de westerse wereld. Daarentegen is het hoopvol dat regeringsleiders, waaronder bondskanselier Merkel, erkennen dat strijden tegen antisemitisme een kerndoel van de Europese Unie moet zijn.