“Zeg weinig, doe veel. Onder dit motto zullen we acteren. Ons doel is de staat Israel versterken: een bloeiende, waardige en respectabele, democratische staat, met gelijke rechten en kansen voor iedereen. Allemaal in de geest van de Israelische onafhankelijkheidsverklaring [van 1948]. Een verklaring die ons allemaal herinnert aan wat ons bindt en verbindt”, aldus voormalig stafchef van het leger Gadi Eisenkot.
Voormalig stafchef Gadi Eisenkot (Bron: Twitter)
Eisenkot maakte gisteren zijn aantreden bekend tot de Israelische politiek en in het bijzonder tot de partij van zijn voormalige commandant Benny Gantz. Er is lang gespeculeerd in Israel over de vraag of Eisenkot de politiek in zou gaan, en voor welke partij hij zou kiezen. Hij sprak met leiders van verschillende partijen uit een breed politiek spectrum: de Arbeiderspartij, Yesh Atid (de Israelische D66) en andere. Zijn keus voor Blauw-Wit-Nieuw Hoop, de nieuwe lijst die twee zeer uiteenlopende ideologieën bevat, markeert het einde van de tegenstelling tussen rechts en link. In de Israelische politiek betekent “links” dat men aanhanger is van een scheiding met de Palestijnen, terwijl “rechts” betekent dat men voor annexatie is. De bewoording is vaak vaag: tussen de ‘duidelijke’ oplossingen van een- of twee-staten zijn er in de loop der jaren nog veel varianten genoemd.
Eisenkot was tot 2019 stafchef van het leger, en werd alom zeer gewaardeerd. Hij vindt dat Israel moet ‘scheiden van de Palestijnen’, een visie die hij waarschijnlijk deelt met zijn nieuwe partijleider Gantz. Gantz heeft zich hierover niet uitgesproken, maar in zijn functie als minister van Defensie heeft hij vaker overlegt met de PA en zijn president Abbas dan zijn voorgangers en andere Israelische politici in de afgelopen 10 jaar. Het andere kopstuk van de lijst – Gideon Sa’ar is zeer uitgesproken tegenstaander van elke terugtrekking van Israel uit de Westelijke Jordaanoever. Toch vond Eisenkot het van belang om in zijn korte toespraak het gevaar van een binationale staat te benadrukken. Hij ziet dit als een bedreiging voor het Zionistische project. “We moeten streven naar vrede – vanuit onze kracht”, voegde hij er aan toe.
De naam van de lijst, HAMACHANE HAMAMLACHTI, – met aan het hoofd Gantz, Sa’ar en Eisenkot – is zo goed als onvertaalbaar. Met de term MAMLACHTI willen de leiders vooral hun afkeer van politici uitdrukken die voor zichzelf of hun eigen parochie aan het werk gaan. Zij willen een tegenpool vormen en de segregatie in de samenleving en politiek tegengaan. Eisenkot noemde dit meerdere malen in zijn korte toespraak, en benadrukte bovendien het streven naar een saamhorige samenleving waar men zich met elkaar verantwoordelijk voelt – ARVUT HADADIT. In Het Nederlands noemen we de partij Nationale Eenheid.
De akkoorden met Arabische landen, die in de afgelopen jaren tot stand kwamen, zijn voor Eisenkot een belangrijk en hoopgevend voorbeeld. “Deze koers moeten we voortzetten”, zei hij gisteren. Maar de punten die hij als de kern van de zaak noemt zijn de behoefte aan “een waardig leiderschap, die jullie – de burgers – als eerste prioriteit ziet”.
De voormalige generaal ziet de noodzaak om de nationale en veiligheidsbelangen te bewerkstellen, ook voor de lange termijn. “We moeten de dreigingen van Iran en zijn handlanger tegengaan” benadrukte hij, doelend op Iran’s proxi’s zoals Hezbollah, Hamas en de Islamitische Jihad,. Israel ziet Iran als de grootste dreiging voor veiligheid en zelfs het voortbestaan van de Joodse staat.
Eisenkot noemde ook andere problemen: van de hoge levensonderhoudskosten en het vermogen van de volgende generaties om geld te verdienen tot de erbarmelijke situatie op de wegen” (alleen afgelopen week al waren er 19 verkeersdoden).
Eisenkot legde kort uit waarom hij koos voor Benny Gantz, “met wie ik jaren lang samen heb gediend in het Israelische leger, en die ook mijn commandant is geweest”. Hij wil Gantz helpen “om het kamp dat staat voor waardigheid en verantwoordelijkheid te leiden naar een (verkiezings)overwinning om vervolgens de ideeën die hij uitdraagt te realiseren”.
Zo diende Eisenkot 41 jaar in het leger, waar hij tot 2019 stafchef was. In zijn periode deden zich enkele opvallende zaken voor, zoals de ‘affaire Elor Azaria’, en uiteraard de conflicten met Gaza en met Hezbollah. Na de wettelijke afkoelingsperiode kon hij overwegen om in de politiek te gaan. Wij hebben het recht niet om van de zijlijn toe te kijken en niets doen, zei hij gisteren, een merkwaardige formulering, “om Israel te verlossen van de politieke crisis, instabiliteit en polarisatie”. Binnen de Nationale Eenheid’s partij, onder leiding van Gantz, zal Eisenkot de derde plaats innemen op de kandidaatslijst.