Het lot van de zes gijzelaars die vermoord zijn door Hamas leidt tot veel spanningen in Israel. Drie van hen stonden namelijk op een lijst om geruild te worden als het zou komen tot een deal met Hamas. Maar die deal raakt steeds verder uit zicht. Hamas eist dat Israel zich volledig terugtrekt uit de bewoonde gebieden in de Gazastrook, maar premier Netanyahu wil de controle houden over een corridor aan de grens met Egypte.
Euforie en verdriet
Een paar dagen voor de vondst van de zes gedode gijzelaars was er nog grote euforie, toen het Israelische leger de gegijzelde Farhan Al-Qad levend aantrof in de Gazastrook. Maar die euforie maakte plaats voor groot verdriet en veel boosheid. Hamas heeft naar buiten gebracht dat de zes gijzelaars zijn geëxecuteerd, omdat het Israelische leger in de buurt opereerde. Dat zouden de nieuwe instructies zijn voor de terroristen die de gijzelaars vasthouden. Het is een reactie op de succesvolle bevrijdingsactie van het Israelische leger in juni, waarbij vier gijzelaars hun vrijheid terugkregen. Hamas stelde verder dat Farhan niet hetzelfde lot heeft ondergaan, omdat hij niet Joods is.
De gebeurtenissen laten opnieuw zien hoe afschuwelijk het meenemen van onschuldige gijzelaars is. Het maakt de families van de gegijzelden radeloos. Zij weten dat van Hamas niets te verwachten valt en richten daarom hun hoop op de Israelische regering: alleen een deal lijkt een einde te kunnen maken aan de marteling. De druk komt daarmee te liggen bij Israel. Hamas speelde hier macaber op in en bracht meerdere video’s naar buiten, waarin de schuld voor de dood van de gijzelaars bij Israel wordt gelegd. In de video’s zijn de vermoorde gijzelaars te zien. Er is opvallend weinig aandacht in Nederland voor deze afschuwelijke beelden.
De gebeurtenissen leiden tot grote protesten in Israel, waarbij honderdduizenden Israeli’s de straat opgingen. Zij willen dat er een deal komt met Hamas, zodat de gijzelaars nu eindelijk vrij kunnen komen. Zij verwijten premier Netanyahu dat hij vast blijft houden aan zijn standpunten, namelijk controle over de Philadelphi-corridor in Gaza aan de grens met Egypte. Maandag was er een staking, die uiteindelijk eerder stopte vanwege een uitspraak van de rechter.
Druk opbouwen
Hamas weigerde in de afgelopen dagen om verder te onderhandelen over een deal. Zij stellen dat er een deal was, maar dat Israel nieuwe eisen op tafel heeft gelegd. Amerika deed een nieuw voorstel waarmee Israel akkoord was, maar dat is verworpen door Hamas. Nu lijkt er geen andere mogelijkheid meer te zijn dan druk zetten op Israel. Dat spel lijkt begonnen te zijn met opmerkingen van president Biden, die stelde dat premier Netanyahu niet genoeg deed om tot een deal te komen.
Op zijn beurt gaf Netanyahu een persconferentie, waarbij hij zijn standpunt toelichtte. De premier stelt dat de corridor van zeer groot belang is. Hij stelde dat Hamas zich wil herbewapenen door gebruik te maken van de corridor. Deze strook grond gebruikt Hamas namelijk voor het smokkelen van wapens en Israel had hierover geen controle, omdat het een grens met Egypte is.
Belangen
Tegenstanders van premier Netanyahu zeggen dat hij geen deal wil vanwege zelfbelang. Hij zou willen voorkomen dat de strafrechtelijke processen die tegen hem lopen verder gaan. Bovendien zou zijn huidige coalitie vallen als hij een deal sluit met Hamas. Zijn rechtse coalitiepartners hebben dat meerdere keren aangegeven. Een recente poll in Israel laat zien hoe verdeeld Israeli’s zelf zijn over de vraag of Netanyahu nu kiest voor zijn eigenbelang of niet. Ongeveer 51% gelooft in de oprechtheid van de premier en stelt dat zijn overwegingen gebaseerd zijn op militaire argumenten. Aan de andere kant denkt 39% dat hij handelt vanuit politiek eigenbelang.
Op deze manier zijn de scheuren weer zichtbaar in de Israelische samenleving, die er ook waren voor de vreselijke aanval van 7 oktober. De vraag is alleen: wie moet daarop aangesproken worden? Is dat premier Netanyahu of juist zijn tegenstanders? Saillant detail is dat Hamas probeert om deze verdeeldheid aan te wakkeren en te gebruiken. Het lukt premier Netanyahu tot nu toe niet om zijn tegenstanders te overtuigen van zijn oprechtheid. Dat is wel heel zorgelijk, maar alleen de tijd zal leren of de beslissingen van de premier oprecht waren of niet.
Deal of niet
Ondertussen zijn de meeste Israeli’s het geloof in een deal voor de vrijlating van de gijzelaars verloren. Bijna driekwart van de respondenten was pessimistisch over de afloop. Premier Netanyahu lijkt zich ingegraven te hebben, net als Hamas. De komende weken zal de binnenlandse en buitenlandse druk op premier Netanyahu alleen maar toenemen. Het zou goed zijn als de druk op terreurbeweging Hamas ook stijgt, al is het overduidelijk dat de redelijkheid daar ver te zoeken is.