Amnesty hekelt Israel om grensbeleid en zwijgt over Egyptische grensmuur
Door Wim Kortenoeven
In Engeland bestaat het spreekwoord: Goede hekken maken goede buren. Niet alleen Israel past dat in de praktijk toe, met het oog op het tegengaan van illegale immigratie en terroristische infiltratie. Ook Arabische landen als Marokko en Saoedi-Arabië bouwden grensversperringen om ongewenste buren buiten te houden. En Egypte is dat op wel zeer rigoureuze wijze van plan met zijn radicale buren in de Gazastrook.
| Een konvooi met voedsel en hulpgoederen bij de Israelisch-Gazaanse grensovergang Kerem Shalom.(Archieffoto CIDI) |
Het feit dat Israel zich met hekken tegen een vijandige buitenwereld wapent wordt internationaal zwaar bekritiseerd. Afgelopen maandag verscheen daarover een nieuw rapport van Amnesty International met de titel “Verstikking: de Gazastrook onder Israelische blokkade”. Daarin wordt Israel ervan beschuldigd de bevolking van Gaza collectief te straffen door, na de door Hamas begonnen oorlog van december 2008-januari 2009, de grens met de strook hermetisch gesloten te houden. Toevalligerwijs verscheen het Amnestyrapport enkele dagen na het uitkomen van een rapport van het Israelische ministerie van Defensie. Daaruit blijkt onder andere dat er in 2009 vanuit Israel 28 procent meer hulpgoederen naar Gaza werden getransporteerd dan in 2008. Het aantal buitenlandse bezoekers van de strook, die toegang kregen via Israelische grensposten, nam zelfs toe met 125 procent. Van een blokkade is dus geen sprake en van ‘verstikking’ al helemaal niet – ook al niet omdat de grensovergang van Rafah, tussen Egypte en de Gazastrook, niet afgesloten is. Volgens Cairo reisden in 2009 bijvoorbeeld 75.000 Gazaanse Palestijnen naar Egypte, onder andere voor studie en medische behandelingen. Ook hebben de Egyptenaren in 2009 konvooien met voedsel en hulpgoederen doorgelaten. Vorige week maakte een Egyptische woordvoerder overigens bekend dat daar een einde aan zal worden gemaakt. De Egyptische rol, bij wat Hamas ‘de belegering van Gaza’ noemt, komt echter vrijwel nooit aan de orde.
| Israel gaat ook hek op grens met Egypte bouwenDe Israelische regering heeft besloten een veiligheidshek te plaatsen op de 255 kilometer lange grens met Egypte. De afsluiting, in het onherbergzame overgangsgebied tussen de Negev en de Sinaïwoestijn, moet een einde maken aan de smokkel naar Israel van prostituees, drugs en economische vluchtelingen uit Soedan en andere islamitische landen. Bovendien moet het hek voorkomen dat Palestijnse terroristen uit de Gazastrook via de aangrenzende Sinaïwoestijn Israel infiltreren. Het afgelopen jaar voorkwamen de Israelische veiligheidsdiensten in het grensgebied tientallen terroristische infiltratiepogingen, maar zonder hek blijft de kans op geslaagde infiltraties onaanvaardbaar hoog en blijft de deur ook wagenwijd openstaan voor economische vluchtelingen. In een reactie op het Israelische legerrapport ontkende Amnesty International de daarin neergelegde feiten niet, maar wees de organisatie op de in haar ogen onaanvaardbare Israelische exportrestricties met betrekking tot bouwmaterialen. Deze restricties bestaan inderdaad, omdat Hamas Israelisch cement invoerde voor de bouw van militaire versterkingen. |
Wapens naar Egypte
De 51 kilometer lange grens tussen Israel en de Gazastrook is voorzien van een veiligheidshekwerk dat in normale situaties volstaat, maar dat ontoereikend is gebleken bij ondergrondse terroristische infiltraties. Dat werd onder andere duidelijk in de zomer van 2006, toen Hamasterroristen via een tunnel aan de Israelische kant van het hek konden opduiken. Zij pleegden vervolgens een aanslag op een in het grensgebied gelegerde Israelische cavalerie-eenheid en ontvoerden korporaal Gilad Shalit. Deze wordt inmiddels ruim drieëneenhalf jaar in de Gazastrook gegijzeld.
De geologische omstandigheden ten westen van de Gazastrook zijn overigens ongunstig voor het bouwen van tunnels. Dat verklaart waarom er tot nu toe slechts enkele zijn ontdekt. Ten oosten van de Gazastrook, in het grensgebied met Egypte, is de ondergrond beter beschikt. Onder de 11 kilometer lange grens tussen Egypte en de Gazastrook werden door Gazanen de afgelopen jaren zo’n duizend tunnels gegraven. Het tunnelnetwerk werd en wordt niet alleen gebruikt voor het illegale vervoer van personen en de smokkel van wapens (waaronder Iraanse raketten) naar Gaza via Egypte. Ze werden ook het doorvoerkanaal voor de export van illegale zaken uit de Gazastrook naar Egypte. Dat verklaarde tenminste de Egyptische minister van Buitenlandse Zaken Ahmed Abu Gheit in het artikel ‘Een zaak van nationale veiligheid’ in de Egyptian Gazette van 12 januari. Volgens andere Egyptische woordvoerders gaat het onder andere om wapens en werden deze gebruikt bij terroristische activiteiten in Egypte. In het artikel in de Egyptian Gazette verklaarden zegslieden dat de grenstunnels “een groot gevaar voor de Egyptische veiligheid vormen en dat geen enkel land een dergelijke grensschending zou accepteren, zelfs niet door een Arabisch islamitisch land [als Gaza]”. Deze opmerkingen zijn niet uit de lucht gegrepen. Het seculiere regime van Hosni Moebarak vreest niet ten onrechte voor de mogelijkheden van destabilisatie en zelfs een machtsovername door de in Egypte populaire Moslim Broederschap, een organisatie waaraan onder andere Hamas en Al-Qaeda zijn ontsproten. En de Egyptische veiligheidsmaatregelen zijn daar dan ook naar.
Een Egyptische muur in de grond
| Momenteel bouwt Egypte aan een stalen muur op de 11 kilometer lange grens tussen Gaza en Egypte. De muur wordt tot 30 meter diep in de grond geheid om ondertunneling van de grens vanuit de Gazastrook onmogelijk te maken.(Archieffoto CIDI) |
Terwijl Israel er door haar vijanden van wordt beschuldigd de [inwoners van de] Gazastrook ‘te verwurgen’ of “te verstikken”, bouwt Egypte al enige tijd en zonder noemenswaardige kritiek aan een ondoordringbare grensversperring die precies dat beoogt te bewerkstelligen (zeker in combinatie met de aangekondigde sluiting van de Egyptische grenspost van Rafah voor konvooien met voedsel en hulpgoederen). Om ondertunneling van de versperring onmogelijk te maken, wordt deze opgebouwd uit stalen platen die tientallen meters diep de grond in worden ingeheid. Onlangs werd bekend dat de Egyptische autoriteiten gas inzetten om de door hen ontdekte bestaande tunnels onder de grens ontoegankelijk te maken. Daarbij zouden doden zijn gevallen. Over die verstikkingspolitiek hebben Amnesty International en andere mensenrechtenorganisaties zich niet druk gemaakt. Dat doen zij ook niet over de Egyptische verwurgingsmuur. Dat deden zij ook niet toen Marokko in de door dat land bezette Westelijke Sahara duizenden kilometers ondoordringbare versperringen bouwde om de rechtmatige bewoners van die bezette gebieden buiten de deur en in hun mensonwaardige vluchtelingenkampen te houden. Daarentegen lijkt het slechts een kwestie van tijd voordat de eerste kritiek zal klinken over het feit dat Israel ook de poreuze grens met Egypte met veiligheidshekken wil afsluiten.